Ինչ է դառնալու Թրամփի համար իրանական նոր պատերազմը

Ի­հար­կե, հա­րավ­կով­կաս­յան տա­րա­ծաշր­ջա­նի վրա (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=344839&l=am), բացի նրա­նից, թե ինչ է տե­ղի ու­նե­նում ուկ­րաի­նա­կան խա­ղա­տախ­տա­կին, մե­ծա­պես ազ­դում են նաեւ Ի­րա­նի շուրջ շա­րու­նակ­վող զար­գա­ցում­նե­րը: Թե ին­չու եւ ինչ­պես, շատ է խոս­վել, ի­մաստ չու­նի կրկնել:

Այս պա­հին էլ Ի­րա­նը շա­րու­նա­կում է մնալ` նոր մեծ պա­տե­րազմ կլի­նի, թե չի լի­նի հար­ցի ա­ռաջ: Ընդ ո­րում, ա­ռա­ջին հա­յաց­քից պա­տե­րազ­մի հար­ցը ո­րոշ­ված է. ԱՄՆ–ն եւ Ի­րա­նը ար­դեն ո­րե­րորդ օրն է, որ հար­ված­ներ են փո­խա­նա­կում: Թ­րամ­փը դի­մել է Կոնգ­րե­սին` նոր պա­տե­րազմ սկսե­լու հար­ցով: Ի­րա­նը պատ­րաստ­վում է չե­ղար­կել ԱՄՆ­–ի հետ ստո­րագր­ված հու­շա­գի­րը եւ այլն: Սա­կայն ի­րո­ղութ­յունն այն է, որ գո­նե ե­րեկ­վա դրութ­յամբ (սա կա­րող է ա­մեն պա­հի փոխ­վել) կող­մե­րը դեռ վե­րա­պա­հու­մով էին խո­սում նոր պա­տե­րազ­մի մա­սին: Ա­վե­լին, այս օ­րե­րի հար­վա­ծա­շա­րե­րը Թ­րամփն ըն­կա­լում էր որ­պես «մանր փոխհ­րաձ­գութ­յուն», մի կող­մից` սպառ­նա­լով, որ կլի­նի ա­վե­լի լուրջ, մի կող­մից` ակ­նար­կե­լով, որ ի­րա­վի­ճա­կը դեռ չա­փի մեջ է: Ա­մեն դեպ­քում, ե­թե խոս­վում է «մանր փոխհ­րաձ­գութ­յուն» տեր­մի­նա­բա­նութ­յամբ, դա նշա­նա­կում է, որ «մեծ փոխհ­րաձ­գութ­յա­նը»` պա­տե­րազ­մին դեռ չեն հա­սել:

­Կա պա­տե­րազմ, թե` ոչ, ցույց է տա­լիս նաեւ հե­տեւ­յալ ին­դի­կա­տո­րը: Այն, ինչ կա­տար­վում էր վեր­ջին օ­րե­րին, ցան­կա­ցած պա­հի կող­մե­րը կա­րող են հայ­տա­րա­րել ա­վարտ­ված` վե­րա­դառ­նա­լով բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րին: Պա­տե­րազ­մի դեպ­քում դա է, որ հնա­րա­վոր չէ:

Ա­մեն դեպ­քում, ի­րա­վի­ճա­կը դեռ մնում է սրաց­ման դաշ­տում, եւ այս ա­ռու­մով կան լուրջ մտա­վա­խութ­յուն­ներ: Նախ, Թ­րամ­փը սկսեց խո­սել ի­րա­նա­կան գաղտ­նի մի­ջու­կա­յին օբ­յեկտ­նե­րի ոչն­չաց­ման մա­սին` ակ­նար­կե­լով Կո­լանգ լե­ռան ստոր­գետն­յա հաս­տա­տութ­յան մա­սին: Սա հա­մար­վում է առ­կա բո­լոր տե­սա­կի զեն­քե­րից ա­պա­հով ստոր­գետն­յա մի­ջու­կա­յին օբ­յե­կտ, ո­րը ոչն­չաց­նել, թե­րեւս, հնա­րա­վոր է փոր­ձել միայն մի­ջու­կա­յին զեն­քով: Դա՞ էր ակ­նար­կում ԱՄՆ նա­խա­գա­հը: Մի­գու­ցե, նաեւ հաշ­վի առ­նե­լով ի­րա­նա­կան աղբ­յուր­նե­րից ե­րեկ ե­կած տե­ղե­կատ­վութ­յու­նը, որ Ի­րա­նում վայ­րէջք է կա­տա­րել ռու­սա­կան, այս­պես ա­սած, «Դա­տաս­տա­նի օր­վա» ինք­նա­թի­ռը: Խոս­քը` օ­դա­յին հրա­մա­նա­տա­րա­կան կե­տի մա­սին է, ո­րը կա­րող է իր վրա վերց­նել կա­ռա­վար­ման եւ պա­տաս­խան հար­վա­ծի գոր­ծա­ռույթ­ներն ա­սենք մի­ջու­կա­յին հար­վա­ծի դեպ­քում: Եվ երբ այդ ինք­նա­թի­ռը հաս­նում է Ի­րան, դա եր­կու մե­սիջ է պա­րու­նա­կում: Նախ, որ կա մի­ջու­կա­յին հար­վա­ծի մեծ կամ փոքր ռիսկ: Եվ երկ­րորդ, որ կա նաեւ պա­տաս­խան հար­վա­ծի սցե­նա­րը: Այ­սինքն, հի­մա ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը պետք է մտա­ծեն, թե որ­քա­նո՞վ է նման պա­տաս­խան հար­վա­ծը հա­վա­նա­կան, ի՞նչ զեն­քով, եւ ին­չո՞ւ են ռուս­ներն ի­րենց ինք­նա­թի­ռով այդ մա­սին ակ­նար­կում:

Իսկ ե­թե բա­նը չհաս­նի մի­ջու­կա­յին հար­վա­ծի, ա­պա Թ­րամ­փի հա­մար նա­խորդ պա­տե­րազ­մի հա­մե­մատ քիչ բան է փոխ­վում: Պետք է շա­րու­նա­կի սո­վո­րա­կան զի­նա­տե­սակ­նե­րով Ի­րա­նին հար­վա­ծե­լը, Ի­րա­նը պա­տաս­խան հար­ված­ներ կհասց­նի, ու նաեւ ան­վերջ կխո­սեն ցա­մա­քա­յին օ­պե­րա­ցիա­յի անհ­րա­ժեշ­տութ­յան մա­սին:

Չ­նա­յած Թ­րամ­փի հա­մար այս դեպ­քում ա­վե­լի վատ պատ­կեր է ստեղծ­վել: Նա ո­րո­շեց հայ­տա­րա­րել, որ Ի­րա­նի փոո­խա­րեն ԱՄՆ–ն է վերց­նե­լու Հոր­մու­զի նե­ղու­ցի վե­րահս­կո­ղութ­յու­նը, եւ դրա հա­մար այդ նե­ղու­ցից օգտ­վող ա­րա­բա­կան երկր­նե­րը` իր իսկ դաշ­նա­կից­նե­րը պետք է վճա­րեն: Ընդ ո­րում, բեռ­նե­րի 20 տո­կո­սի չա­փով, որն Ի­րա­նի պա­հան­ջած մաք­սա­տուր­քի հա­մե­մատ ահ­ռե­լի մե­ծութ­յուն է: Ու ստաց­վում է նման պատ­կեր: ԱՄՆ–ն հա­նուն Իս­րա­յե­լի պա­տե­րազմ սկսեց, դրա արդ­յուն­քում Հոր­մու­զի նե­ղու­ցով ա­զատ նա­վար­կութ­յան ռե­ժի­մը վե­րա­ցավ, ո­րից Ծո­ցի երկր­ներն ար­դեն իսկ հսկա­յա­կան կո­րուստ­ներ կրե­ցին: Ու այս­քա­նից հե­տո դեռ պետք է վճա­րեն ԱՄՆ­–ին, ընդ ո­րում` 20 տո­կոս:

Այս­քա­նից հե­տո էլ սկսեց պա­տե­րազ­մա­կան նոր օ­ջախ ձե­ւա­վոր­վել, երբ Սաուդ­յան Ա­րա­բիան ո­րո­շեց հար­ված­ներ հասց­նել հու­սիթ­նե­րին` Ե­մե­նի մայ­րա­քա­ղա­քին: Ի­հար­կե, հու­սիթ­նե­րի պա­տաս­խա­նը չու­շա­ցավ, սա­կայն դա միակ խնդի­րը չէ: Հի­մա օ­րա­կար­գում է, բա­ցի Հոր­մու­զից, նաեւ Բաբ էլ Ման­դե­բի նե­ղու­ցը (ո­րը Կար­միր ծով եւ Սո­ւե­զի ջրանցք տա­նող միակ ու­ղին է, որ որ­տե­ղով ի­րա­կա­նաց­վում է հա­մաշ­խար­հա­յին ա­ռեւտ­րի բա­վա­կա­նին մեծ մա­սը) փա­կե­լու մա­սին: Հու­սիթ­ներն ար­դեն մեկ ան­գամ այն փա­կել են, եւ ԱՄՆ–ն եր­կու ա­վիակ­րա­յին նա­վախմ­բով այդ­պես էլ չկա­րո­ղա­ցավ բա­ցել: Ու ե­թե հի­մա բա­նը հաս­նի դրան, ա­պա, մաս­նա­վո­րա­պես, մեկ բա­րե­լի հա­մար նավ­թի 200 դո­լար սա­կա­գի­նը կդառ­նա ե­րաշ­խա­վոր­ված: Այ­սինքն, ե­թե ԱՄՆ­–ի (դեռ Եվ­րո­պա­յին մի կողմ թող­նենք) հա­մար խնդիր էր ան­գամ Հոր­մու­զի փակ նե­ղու­ցը, ա­պա թե ինչ է լի­նե­լու, ե­թե Բաբ էլ Ման­դե­բը եւս փակ­վի, նույ­նիսկ դժվար է ամ­բող­ջա­կան պատ­կե­րա­ցում կազ­մել:

Ա­հա այս հե­տե­ւանք­ներն էլ աչ­քի ա­ռաջ ու­նե­նա­լով, Թ­րամ­փը պետք է շատ ա­րագ կողմ­նո­րոշ­վի` ներ­կա­յիս «մանր փոխհ­րաձ­գութ­յու­նը» վե­րա­ծո՞ւմ է մեծ պա­տե­րազ­մի, թե ռիս­կե­րը, այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, շատ մեծ են: Հաշ­վի առ­նե­լով նաեւ մի­ջու­կա­յին հար­ված հասց­նե­լու դեպ­քում ծայ­րա­հեղ ա­նո­րոշ վի­ճա­կը` պա­տաս­խան հար­վա­ծի դեպ­քում Իս­րա­յե­լին սպա­սող հնա­րա­վոր հե­տե­ւանք­նե­րի մա­սով:

Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/69682 

Այս թեմայով Կարդալ հաջորդը The New York Times. ԱՄՆ-ն հսկայական ճնշում է գործադրում Թուրքիայի և Իրաքի վրա՝ Իրանի սահմանը փակելու համար 12.11.2026 » ԱՄՆ-ն Ռուսաստանին խնդրում է առաջարկել Եվրոպայի հետ նոր անվտանգության համաձայնագիր 12.11.2026 «Հրապարակ». Իշխող թիմում կարծում են, որ ամեն ինչ պետք է անել, որ ընդդիմությունը կողմ քվեարկի սահմանադրության 12.11.2026 «Ժողովուրդ». Ալեն Սիմոնյանի՝ Երևանի քաղաքապետի ՔՊ թեկնածու դառնալու հեռանկարը կարծես թե սպառվեց 12.11.2026 «Փաստ». Հաշվեհարդար քաղաքական այլախոհության համար 12.11.2026

Հավանեցի՞ր հոդվածը, կիսվիր ընկերներիդ հետ

Հետևեք մեզ Telegram-ում Բաժանորդագրվեք Iravunk-ի ալիքին Iravunk հավելված Ներբեռնեք և եղեք միշտ տեղեկացված