Ինչու թրամփը որոշեց կտրուկ սրել ռուսական ուղղությունը

Ան­կա­րա­յում օ­րերս կա­յա­ցած ՆԱՏՕ­–ի գա­գա­թա­ժո­ղո­վը պետք է եր­կու հիմ­նա­կան հար­ցի պա­տաս­խան տար: Նախ, ո՞ւր են գնում ԱՄՆ­–ի եւ Դա­շին­քի հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը: Այդ ֆո­նին, ո՞ւր են գնում ՆԱՏՕ­–ի եւ ԱՄՆ­–ի հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը Ռու­սաս­տա­նի հետ: Եվ այդ ա­մե­նի հիմ­նա­կան ցու­ցիչ­նե­րից էր հա­մար­վում ուկ­րաի­նա­կան պա­տե­րազ­մը:

ՀԱՄԱՐՅԱ ՌԱԶՄԱԿԱՆ ՎԵՐՋՆԱԳԻՐ

Ընդ ո­րում, գա­գա­թա­ժո­ղո­վի շե­մին նման բո­լոր հար­ցադ­րում­ներն էա­պես սրվե­ցին` հաշ­վի առ­նե­լով ոչ միայն ռազ­մա­կան գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րի ակ­տի­վա­ցումն ուկ­րաի­նա­կան ճա­կատ­նե­րում եւ թի­կուն­քա­յին գո­տի­նե­րում: Ինչ­պես նաեւ ծայ­րա­հե­ղութ­յան հա­սած հռե­տո­րա­բա­նութ­յու­նը ՆԱՏՕ– ի մի շարք ան­դամ­նե­րի եւ Ռու­սաս­տա­նի մի­ջեւ, ին­չին տե­սա­նե­լի ինտ­րիգ տվեց Պու­տի­նի եւ Թ­րամ­փի հայտ­նի հե­ռա­խո­սազ­րույ­ցը գա­գա­թա­ժո­ղո­վի շե­մին, ո­րից ել­նե­լով ԱՄՆ նա­խա­գա­հը հայ­տա­րա­րեց, թե ուկ­րաի­նա­կան հա­կա­մար­տութ­յու­նը շատ ա­վե­լի շուտ կա­րող է ա­վարտ­վել, քան են­թադր­վում է: Ի­հար­կե, Թ­րամ­փի հա­ճա­խա­կի 180 աս­տի­ճա­նով փոխ­վող հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րի հան­դեպ ար­դեն մեծ հա­վատ չկա: Բայց երբ այս հայ­տա­րա­րութ­յու­նից հե­տո հայտ­նի դար­ձավ, որ նա­խա­տես­ված է նաեւ ԱՄՆ նա­խա­գա­հի հան­դի­պու­մը Զե­լենս­կու հետ, դա մե­ծաց­րեց հա­վա­նա­կա­նութ­յու­նը, որ լիո­վին կանգ ա­ռած բա­նակ­ցա­յին գոր­ծըն­թացն ի­րոք կա­րող է վերսկս­վել:

Այս­պի­սով, ի՞նչ կա­տար­վեց գա­գա­թա­ժո­ղո­վում, եւ որ­քա­նո՞վ այդ սպա­սե­լիք­ներն ար­դա­րա­ցան:

Ա­ռա­ջին հա­յաց­քից գա­գա­թա­ժո­ղո­վում ոչ թե լու­ծում­ներ ե­ղան, այլ` ծայ­րա­հեղ էս­կա­լա­ցիա: Այն կար­գի, որ ար­դեն նույ­նիսկ ռուս­–ա­մե­րիկ­յան ու­ղիղ բա­խու­մը պետք է չբա­ցա­ռել: Նախ, գա­գա­թա­ժո­ղո­վի եզ­րա­փա­կիչ փաս­տաթղ­թում Ռու­սաս­տա­նը ֆիքս­վեց` որ­պես ՆԱՏՕ­–ի եր­կա­րա­ժամ­կետ հիմ­նա­կան հա­կա­ռա­կորդ­նե­րից մե­կը: Այդ ֆո­նին, որ Ուկ­րաի­նան կստա­նա 140 մի­լիարդ դո­լա­րի օգ­նութ­յու­նը:

Ի­րա­վի­ճակն էլ ա­վե­լի սրեց Թ­րամ­փը` Զե­լենս­կու հետ հան­դիպ­ման շրջա­նակ­նե­րում մի շարք կտրուկ մտքեր հայտ­նե­լով: Սկ­սած այն բա­նից, որ Ուկ­րաի­նա­յի ղե­կա­վա­րի հետ ու­նի «գե­րա­զանց հա­րա­բե­րութ­յուն­ներ», վեր­ջաց­րած հաս­տա­տու­մով, որ ԱՄՆ-ն­ օգ­նում է Ուկ­րաի­նա­յի զին­ված ու­ժե­րին` խոր­քա­յին հար­ված­ներ հասց­նել Ռու­սաս­տա­նի տա­րած­քին: Ա­վե­լին, որ հի­մա ԱՄՆ-ն Ուկ­րաի­նա­յին կտրա­մադ­րի Patriot հրթիռ­ներ ար­տադ­րե­լու լի­ցեն­զիա։ «Մենք նրանց կտանք Patriot հրթիռ­ներ ար­տադ­րե­լու ի­րա­վունք. մենք նրանց ցույց կտանք, թե ինչ­պես դրանք պատ­րաս­տել։ Այդ դեպ­քում դուք չեք կա­րող բո­ղո­քել, որ մենք ձեզ բա­վա­րար չենք տա­լիս. ինք­ներդ պատ­րաս­տեք դրանք»: Ու ի­րա­վի­ճակն էլ ա­վե­լի ցցուն դարձ­րեց Թ­րամ­փի կող­քին նստած պետ­քար­տու­ղար Ռու­բիոն` հայտ­նե­լով. «Մենք քննար­կում ենք Ուկ­րաի­նա­յի կա­րո­ղութ­յու­նը` էլ ա­վե­լի խոր­քա­յին հար­ված հասց­նել Ռու­սաս­տա­նին: Որ­պես­զի Ռու­սաս­տա­նը տես­նի, թե որ­քան դժվար է պաշտ­պա­նել իր օ­դա­յին տա­րած­քը»: Ու ան­գամ Թ­րամ­փը դրա­նից հե­տո խոս­տո­վա­նեց. «Սա սրա­ցում է։ Բայց այս սրա­ցու­մը կա­րող է ա­վար­տել պա­տե­րազ­մը»:

Այս բո­լոր հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րը, ըստ էութ­յան, մեկ բան է նշա­նա­կում: Նախ, ԱՄՆ–ն նա­խա­գա­հի մա­կար­դա­կով հայ­տա­րա­րում է, որ այս կամ այն մե­խա­նիզ­մով փաս­տա­ցի ներգ­րավ­ված է Ռու­սաս­տա­նի հետ պա­տե­րազ­մում: Հա­ջոր­դը, պատ­րաստ­վում է էլ ա­վե­լի խո­րաց­նել այդ մաս­նակ­ցութ­յու­նը` ձգտե­լով Ռու­սաս­տա­նին ու­ժա­յին լու­ծում­ներ պար­տադ­րել: Ու հաշ­վի առ­նե­լով, որ այդ մա­սին խո­սում է ՆԱՏՕ­–ի գա­գա­թա­ժո­ղո­վի շրջա­նակ­նե­րում, սա, ըստ էութ­յան, վե­րած­վում է Դա­շին­քի կող­մից Մոսկ­վա­յին հղված միան­գա­մայն բաց մար­տահ­րա­վե­րի, ա­վե­լին` ռազ­մա­կան վերջ­նագ­րի:

Այ­սինքն, սրա­նով գնդա­կը տե­ղա­փոխ­վում է ռու­սա­կան դաշտ. ի՞նչ պա­տաս­խան է լի­նե­լու: Սա ոչ այլ ինչ է, քան Ռու­սաս­տա­նին ե­թե ոչ ոչն­չաց­նե­լու, ա­պա առն­վազն մե­ծա­գույն վնաս­ներ հասց­նե­լու ռեալ սպառ­նա­լիք: Դա ռու­սա­կան բո­լոր ռազ­մա­կան դոկտ­րին­նե­րով են­թադ­րում է առն­վազն հա­մար­ժեք պա­տաս­խան, ընդ ո­րում` ու­նե­ցած բո­լոր մի­ջոց­նե­րով: Դ­րանց թվում է նաեւ մի­ջու­կա­յին զեն­քը: Կ­լի­նի՞ Մոսկ­վա­յի կող­մից հենց այս տրա­մա­բա­նութ­յան մեջ պա­տաս­խան. գո­նե այս պա­հին դա դեռ տե­սա­նե­լի չէ: Այ­սինքն, Մոսկ­վա­յում այս բո­լոր սպառ­նա­լիք­նե­րի՞ն են այլ կերպ նա­յում, նաեւ հաշ­վի առ­նե­լով, որ հնչեց­նո­ղը Թ­րամփն է. վա­ղը կա­րող է նույն բա­ռա­պա­շա­րով խո­սել Զե­լենս­կու մա­սին: Թե՞ Մոսկ­վա­յում կան այլ պատ­ճառ­ներ, ո­րոն­ցից ել­նե­լով ան­գամ հե­ղի­նա­կութ­յան հաշ­վին չեն ցան­կա­նում նետ­ված ձեռ­նո­ցը վերց­նել:

ԻՐԱԿԱՆՈՒՄ ԲԱՆ ՉԻ ՓՈԽՎՈՒՄ

­Բայց կրկնենք, սա այն պատ­կերն է, ո­րը բխում է հրա­պա­րա­կա­յին հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րից: Ի­րա­կա­նում է՞լ է Մոսկ­վա­յի հա­մար պատ­կերն այդ­քան մռայլ:

ՆԱՏՕ­–ի ո­րո­շում­նե­րի մա­սով կա­րե­լի է նկա­տել հե­տեւ­յա­լը: Խոս­տա­նում են 140 մի­լիարդ, ո­րը, սա­կայն, մինչ այս ցու­ցա­բեր­ված օգ­նութ­յան մա­կար­դա­կով է: Ընդ ո­րում, այդ 140 մի­լիար­դը բաշխ­ված է եր­կամ­յա կտրված­քով, ու նաեւ հաս­կա­նա­լու հարց է, թե դրա ո՞ր մասն է ներգ­րավ­ված Եվ­րո­պա­յի խոս­տա­ցած ֆի­նան­սա­վոր­ման եւ ար­դեն իսկ գոր­ծող ծրագ­րե­րի մեջ: Ընդ ո­րում, այդ ֆի­նան­սա­վոր­մա­նը ԱՄՆ–ն չի մաս­նակ­ցում: Եվ­րո­պա­կան մի շարք երկր­ներ էլ այս օ­րե­րին հայ­տա­րա­րե­ցին, որ Ուկ­րաի­նա­յի հա­մար ի­րենց հնա­րա­վո­րութ­յու­ննե­րի ա­ռա­վե­լա­գույնն ար­դեն ա­րել են եւ նոր բան հա­զիվ թե կա­րո­ղա­նան ա­նել: Կարճ ա­սած, այս մա­սով ի­րա­կա­նում ինչ­–որ ար­տա­ռոց սրա­ցում չկա. պահ­պան­վում է այն պատ­կե­րը, ո­րը մինչ այս էլ կար: Ու նույ­նը Ռու­սաս­տա­նի հիմ­նա­կան թշնա­մի դի­տար­կե­լու մա­սով. մինչ այս պահն էլ նույն բանն էր, եւ այդ մա­սին եւս մեկ ան­գամ հայ­տա­րա­րե­լը բան չի փո­խում: Ինչ վե­րա­բե­րում է ԱՄՆ–ին, ա­պա վեր­ջինս ա­ռանց այդ էլ օգ­նում էր Ուկ­րաի­նա­յին, եւ ներ­կա սպառ­նա­լիք­ներն այս հար­ցում եւս բան չեն փո­խում: Իսկ ա­հա Ուկ­րաի­նա­յին Patriot հրթիռ­ներ ար­տադ­րե­լու ի­րա­վունք տալն այլ հար­ցեր է ա­ռա­ջաց­նում. Կիեւն ու­նի՞ նման հրթիռ­ներ ար­տադ­րե­լու տեխ­նո­լո­գիա­կան հնա­րա­վո­րութ­յուն­ներ. հաս­տատ չու­նի: Կա­րո՞ղ է ինչ­–որ պա­հի ու­նե­նալ. մի­գու­ցե, բայց թե երբ եւ ինչ ծա­վա­լի ար­տադ­րութ­յուն կա­րող է կազ­մա­կեր­պել, դժվար է պատ­կե­րաց­նե­լը. Bloomberg–ի գնա­հատ­մամբ, դա կա­րող է տա­րի­ներ պա­հան­ջել: Բայց փո­խա­րե­նը, Կիե­ւը հի­մա չի կա­րող ա­մեն ան­գամ նոր հրթիռ­ներ պա­հան­ջել, ո­րոն­ցից, ի դեպ, ԱՄՆ­–ի զի­նա­պա­հեստ­նե­րում հա­մեստ ծա­վալ­ներ են մնա­ցել, ե­ղա­ծի մեծ մասն էլ նո­րից տե­ղա­փո­խել են Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւելք: Կարճ ա­սած, Թ­րամ­փի այդ խոս­տու­մը նաեւ միջ­նա­ժամ­կետ հատ­վա­ծում Մոսկ­վա­յի հա­մար մեծ խնդիր չէ:

Այս­պի­սով, գործ­նա­կան տե­սանկ­յու­նից մո­տա­վո­րա­պես այս տրա­մա­բա­նա­կան պատ­կերն է ստեղծ­վել: Այն ա­մե­նը, ո­րոնք խոս­տա­ցավ ՆԱՏՕ–ն եւ հայ­տա­րա­րեց Թ­րամ­փը, հա­զիվ թե ռազ­մա­կան ի­րո­ղութ­յուն­նե­րի էա­կան փո­փո­խութ­յան տա­նեն: Ի­հար­կե, ե­թե ան­գամ ներ­կա էս­կա­լա­ցիոն մա­կար­դա­կը պահ­պան­վի, դա ար­դեն իսկ Ռու­սաս­տա­նի հա­մար բարդ է. խնդիր­նե­րի պա­կաս չկան (օ­րի­նակ բեն­զի­նի պա­կա­սի տես­քով), ո­րոնք դեռ կա­րող են սրվել (ուկ­րաի­նա­կան ա­նօ­դա­չու­նե­րը կա­րող են նույն հե­տե­ւո­ղա­կա­նութ­յամբ հար­վա­ծել նաեւ ռու­սա­կան է­ներ­գե­տիկ օբ­յեկտ­նե­րին, գա­զա­մու­ղնե­րին, նավ­թա­մու­ղնե­րին ու այլն): Չ­նա­յած, ան­գամ այս խնդիր­նե­րի պա­րա­գա­յում ռու­սա­կան ու­ժե­րը շա­րու­նա­կում են ա­ռաջ­խա­ղա­ցում ա­պա­հո­վել ռազ­մա­ճա­կատ­նե­րում, ի­րենց հեր­թին են շատ ծանր հար­ված­ներ հասց­նում Ուկ­րաի­նա­յի թի­կուն­քին: Գու­մա­րած, Ուկ­րաի­նան այդ­պես էլ չի կա­րող լու­ծել ռազ­մա­կան հիմ­նա­կան խնդի­րը` ռե­զերվ­նե­րի պա­կա­սը: Նա­խօ­րեին Լ­վո­վում իս­կա­կան բունտ բարձ­րա­ցավ զին­կո­մի­սա­րիա­տի պատ­ճա­ռով, հա­ճա­խա­կիա­ցել են զին­կո­մի­սա­րիա­տի աշ­խա­տա­կից­նե­րի դեմ հար­ձա­կում­նե­րը, եւ, ըստ պաշ­տո­նա­կան տվյալ­նե­րի, մո­բի­լի­զա­ցիոն պլան­նե­րը հա­զիվ կի­սով չափ են կա­տար­վում: Գու­մա­րած դրան էլ` շա­րու­նա­կում է ա­հագ­նա­ցող ծա­վալ­նե­րով ա­ճել դա­սալ­քութ­յու­նը: Ու զին­վոր­նե­րի պա­կա­սը ա­մե­նաու­ղիղ ձե­ւով է անդ­րա­դառ­նում ռազ­մա­ճա­կատ­նե­րում ի­րա­վի­ճա­կի վրա: Այս­պի­սով, ռազ­մա­կան հան­րա­գու­մարն ընդ­հա­նուր առ­մամբ Ռու­սաս­տա­նի օգ­տին է:

Ընդ ո­րում, հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րը, ո­րոնք հնչեց­րեց Թ­րամ­փը, Մոսկ­վա­յի հա­մար նաեւ օգ­տա­կար կա­րող են լի­նել: Այդ հիմ­քով կա­րող են ոչ միայն մե­ծաց­նել Ուկ­րաի­նա­յին հասց­վող հար­ված­նե­րի ծան­րութ­յու­նը (դեռ չկի­րառ­վող ոչ մի­ջու­կա­յին մի շարք զի­նա­տե­սակ­ներ Ռու­սաս­տանն ու­նի), այլ նաեւ ԱՄՆ­–ի դեմ նման քայ­լե­րի գնալ այլ հատ­ված­նե­րում, ա­սենք` Ի­րա­նին ցու­ցադ­րա­բար մի­ջու­կա­յին զենք տա­լու տես­քով: Ընդ ո­րում, հենց այն պա­հին, երբ ԱՄՆ­–ի եւ Ի­րա­նի հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը նո­րից սկսել են շի­կա­նալ: Ա­վե­լի կոնկ­րետ, հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րը, ո­րոնք հնչեց­րեց Թ­րամ­փը, ըստ էութ­յան, զրո­յաց­նում են ռուս­–ա­մե­րիկ­յան այս վեր­ջին մեկ–­մե­կու­կես տար­վա պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րը, ո­րոնք, ինչ­պես նաեւ ռու­սա­կան ազ­գայ­նա­կան թեւն է վստահ, ի­րենց հա­մար փա­կու­ղի էին դար­ձել:

ՈՐՊԵՍ ՎԵՐՋԱԲԱՆ

Ն­ման ի­րա­վի­ճա­կում հարց է ա­ռա­ջա­նում. իսկ Թ­րամ­փի ին­չի՞ն էր պետք հռե­տո­րա­բա­նութ­յուն գոր­ծադ­րել Մոսկ­վա­յի հետ նոր սրա­ցում­նե­րի գնա­լու հա­մար, ե­թե դա ա­ռանձ­նա­պես ներ­կա ի­րո­ղութ­յուն­նե­րի վրա չի ազ­դե­լու: Փոր­ձա­գի­տա­կան շրջա­նակ­նե­րում այս հար­ցի հետ կապ­ված եր­կու հիմ­նա­կան վար­կած է շրջա­նառ­վում: Նախ, ուկ­րաի­նա­կան հա­կա­մար­տութ­յան հետ կապ­ված այն ծախ­սե­րը, ո­րոնք ստանձ­նեց Եվ­րո­պան, եւ ո­րոնց հիմ­նա­կան մա­սը կուղղ­վի ա­մե­րիկ­յան զենք գնե­լուն, ԱՄՆ­–ից կախ­վա­ծութ­յան լրա­ցու­ցիչ լծակ­ներ են ա­ռա­ջաց­նում: Եվ այն, որ Թ­րամփն ան­մի­ջա­պես էլ սկսեց օ­րա­կարգ վե­րա­դարձ­նել Գ­րեն­լան­դիա­յի թե­ման, այդ նոր կախ­վա­ծութ­յան հե­տե­ւանք­նե­րից է: Գու­մա­րած, այս ի­րա­վի­ճա­կի ձգձգու­մը խնդիր­ներ է ա­ռա­ջաց­նե­լու Մոսկ­վա­յի հա­մար հատ­կա­պես Պետ­դու­մա­յի սպաս­վող ընտ­րութ­յու­նն­երի շե­մին: Ըստ այս տրա­մա­բա­նութ­յան, այս կոմպ­լեքսն էլ դար­ձավ Թ­րամ­փի հա­մար հիմ­նա­կան դրդա­պատ­ճառ:

­Կա նաեւ այն վար­կա­ծը, որ Թ­րամփն օգ­տա­գոր­ծում է այս ի­րա­վի­ճա­կը՝ Պու­տի­նի հետ բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րի ֆո­նը սրե­լու, Մոսկ­վա­յին վա­խեց­նե­լու հա­մար: Սակա­յն այս վար­կա­ծին հե­տե­ւող նաեւ ո­րո­շա­կի ուկ­րաի­նա­կան փոր­ձա­գետ­ներ, այս ա­մե­նը հա­մա­րե­լով «դա­սա­կան բլեֆ», նաեւ այն կար­ծի­քին են, որ դա չի աշ­խա­տի: Ա­ռա­վել եւս, երբ Թ­րամ­փը նաեւ ի­րա­նա­կան ուղ­ղութ­յամբ գնաց կտրուկ սրա­ցում­նե­րի, ո­րը դժվար է ա­սել, թե ին­չի է տա­նե­լու: «Եզ­րա­կա­ցութ­յու­նը սա է. Մոսկ­վա­յի հետ Վա­շինգ­տո­նի բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րը շա­րու­նակ­վում են, ին­չը նշա­նա­կում է, որ ամ­բողջ աղ­մու­կը Կիե­ւի հա­մար պար­զա­պես պատ­րանք է»,–­ ամ­փո­փում է ուկ­րաի­նա­կան աղբ­յու­րը:

Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/69500 

Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk

Հետևեք մեզ նաև տելեգրամում՝

Ներբեռնեք Iravunk հավելվածը և եղեք միշտ տեղեկացված՝