Փողոցային պայքարով չես կարող իշխանությանը հեռացնել, եթե չունես դրսից աջակցություն. Բադալյան

ՀՀ Սահմանադրական դատարան է մուտքագրվել է 7 դիմում՝  2026 թվականի հունիսի 7-ի Ազգային ժողովի ընտրությունների արդյունքների վիճարկման վերաբերյալ։ Սահմանադրական դատարան են դիմել ինչպես խորհրդարան անցած, այնպես էլ ընտրական շեմը չհաղթահարած քաղաքական ուժեր, որոնց թվում են «Ուժեղ Հայաստան» եւ «Հայաստան» դաշինքները, «Բարգավաճ Հայաստան»-ը, «Միասնության թեւեր»-ը, «Նոր ուժը», «Դեմոկրատիա օրենք կարգապահություն» կուսակցությունը։ Այս մասին, ինչպես նաեւ այլ հարցերի շուրջ «Իրավունք»-ը զրուցել է անկախ քաղտեխնոլոգ

Փողոցային պայքարով չես կարող իշխանությանը հեռացնել, եթե չունես դրսից աջակցություն. Բադալյան

ՀՀ Սահմանադրական դատարան է մուտքագրվել է 7 դիմում՝  2026 թվականի հունիսի 7-ի Ազգային ժողովի ընտրությունների արդյունքների վիճարկման վերաբերյալ։ Սահմանադրական դատարան են դիմել ինչպես խորհրդարան անցած, այնպես էլ ընտրական շեմը չհաղթահարած քաղաքական ուժեր, որոնց թվում են «Ուժեղ Հայաստան» եւ «Հայաստան» դաշինքները, «Բարգավաճ Հայաստան»-ը, «Միասնության թեւեր»-ը, «Նոր ուժը», «Դեմոկրատիա օրենք կարգապահություն» կուսակցությունը։ Այս մասին, ինչպես նաեւ այլ հարցերի շուրջ «Իրավունք»-ը զրուցել է անկախ քաղտեխնոլոգ ԱՐՄԵՆ ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ հետ։

«ՆԱԽՈՐԴ 35 ՏԱՐՎԱ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ՆԱԽԱԴԵՊ ՉԻ ԵՂԵԼ, ԵՐԲ ՍԴ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ՏԱՐԲԵՐՎԵԼ Է ԿԸՀ ՈՐՈՇՈՒՄԻՑ»

— Պարոն Բադալյան, ինչպես արդեն գիտենք, 7 ուժ դիմել են Սահմանադրական դատարան։ Ըստ Ձեզ` ի՞նչ արդյունք կտա ընդդիմադիր այս ուժերի վերոնշյալ քայլը:

— Ոչ մի արդյունք։ Որովհետեւ, եթե մարդիկ հույս ունեն, որ Սահմանադրական դատարանի որոշումը պետք է տարբեր լինի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի որոշումից, ապա, կներեք, Հայաստանում նախորդ 35 տարվա ընթացքում նման նախադեպ չի եղել, երբ Սահմանադրական դատարանի որոշումը տարբերվել է Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի որոշումից։ Բացառությամբ կարող ենք ասել, երեւի, մի անգամ՝ 2003 թ.-ին, երբ առաջարկվեց վստահության հանրաքվե անել: Եթե հիշում եք, այդ մեկ անգամն է եղել, որ մի քիչ տարբերվել է, բայց մնացած բոլոր դեպքերում ինչ որոշում կայացնում են իշխանությունները, այնպիսի որոշումներ էլ ընդունում է Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը եւ Սահմանադրական դատարանը։

— Սահմանադրական դատարանի դատավորներ Արտակ Զեյնալյանը եւ Վլադիմիր Վարդանյանը չեն մասնակցի ՍԴ-ում՝ ընտրությունների արդյունքների վիճարկման գործի քննությանը, քանի որ կանխակալ վերաբերմունք ունեն որպես կողմ հանդես եկող անձի։ Սրան ի՞նչ մեկնաբանություն կտաք։

— Սա շատ տրամաբանական է, որովհետեւ Արտակ Զեյնալյանը եղել է արդարադատության նախարար Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունում, իսկ Վլադիմիր Վարդանյանը եղել է ՔՊ պատգամավոր, պետաիրավական հանձնաժողովի նախագահ, եւ բնական է, նրանք չեն կարող մասնակցել: Բայց դա ոչ մի բան չի որոշում։ Ընդհանրապես, ոչ մի կապ չունի։ Մնացածները ոչնչով չեն տարբերվում, այս երկու ՍԴ պատգամավորներից: Ինչ որոշում, որ նախապես արդեն ընդունված է, նրանք այդ որոշումներն էլ կհանրահռչակեն։

«ԱՅՆՊԻՍԻ ԸՆՏՐԱՐՇԱՎ ԷԻՆ ԱՆՑԿԱՑՆՈՒՄ, ԿԱՐԾԵՍ, ԱՎՍՏՐԻԱՅՈՒՄ ԷՐ ՆԱԽԸՆՏՐԱԿԱՆ ԿԱՄՊԱՆԻԱ ԸՆԹԱՆՈՒՄ»

— Արդյոք սխալ չէր քաղաքական ուժերի առանձին-առանձին ընտրություններին մասնակցելը, ինչի հետեւանքով էլ ունենք ներկայիս վիճակը։

— Ոչ, սխալ չգործեցին, որովհետեւ արհեստական միացում-միավորումը, դա ձայների հանրագումար չի բերում: Այսինքն՝ այնպես չէ, որ եթե Սամվել Կարապետյանը, Ռոբերտ Քոչարյանը, Գագիկ Ծառուկյանը մի ընտրացուցակով գնային, ապա նրանք ավելի շատ ձայն կստանային: Շատ հնարավոր է, որ ավելի քիչ ստանային, քան երեքի ձայները միասին վերցրած։

Խնդիրը միասին կամ առանձին գնալով չէր, խնդիրը գրագետ, քարոզարշավ եւ ընտրարշավ անցկացնելն էր, որով երեքն էլ աչքի չընկան: Եթե «Հայաստան» դաշինքի մոտ էլի ինչ-որ գրագիտության պահ կար՝ որոշակի կյանքի տեսլական ներկայացնելով, ապա այն երկուսի մոտ ընդհանրապես չկար: Ավելին, այնպիսի ընտրարշավ էին անցկացնում, կարծես, չգիտեմ, ասենք, Չեխիայում, Բելգիայում կամ Ավստրիայում ինչ-որ նախընտրական կամպանիա էր ընթանում: Չէ՛, Հայաստանը լրիվ ուրիշ իրավիճակում էր, եւ ընտրազանգվածը ուրիշ պահանջարկներ ուներ, իսկ նրանց առաջարկածն ընդհանրապես պահանջարկ չվայելեց՝ ի տարբերություն ՔՊ-ի:

Հասկանալի է, որ ՔՊ-ի ամբողջ ձայները, դրանք ազնիվ ձայներ չէին, այնտեղ եղել են վարչական ռեսուրսների հաշվին ստացված ձայներ: Բայց, այնուամենայնիվ, մի զգալի մասն իրականում ՔՊ-ի կողմից առաջարկված, կյանքի ապագայի տեսլականի ընտրություն է եղել։ Իմ բոլոր հարցազրույցներում ասում եմ, որ ՔՊ-ն ներկայացնում է տեսլական, դուք ներկայացրեք ձեր կողմից առաջարկվող տեսլականը, բայց իրենք գնացին իրենց ճանապարհով, ու ստացան այն, ինչ որ ստացան։

— Այդ դեպքում Սամվել Կարապետյանի համախմբման կոչերը հիմա որքանո՞վ են արդյունավետ:

— Եթե ունենան Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքական աջակցությունը, ապա կլինի արդյունավետ: Ինչպես նաեւ անկախ նրանից, մանդատ կվերցնեն, թե՝ ոչ, ու տրամաբանական է, որ կվերցնեն, այստեղ պետք է լինի նաեւ փողոցի գործոնը: Այս երեք վեկտորների համատեղ եւ գրագետ փոխգործակցված աշխատանքը կտա իր արդյունքը: Հակառակ դեպքում, արդյունք չի լինի։

 — Հակառակ դեպքը ո՞րն է։

— Հակառակ դեպքն այն է, որ եթե Ռուսաստանի աջակցությունը չկա, ու ընդամենը ընդդիմադիրները փորձում են միավորվել, ապա նախկին 35 տարվա ընթացքում ես այնքան եմ տեսել, որ ընդդիմությունը միավորվել է, փողոցային պայքարի է դուրս եկել եւ պարտվել է։

«ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ՈՉ ԹԵ ՄԵԾ  ԿԱՐԵՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՆԻ, ԱՅԼ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՊԱՅՄԱՆ Է»

— Պարոն Բադալյան, այսինքն, կարծում եք, որ ընդդիմության առաջիկա պայքարում Ռուսաստանի աջակցությունը մեծ կարեւորությո՞ւն ունի։

— Ոչ թե մեծ կարեւորություն ունի, այլ պարտադիր պայման է: Մեծ կարեւորություն ասել, նույնն է,  եթե ասենք՝ ցանկալի է, այս ենթատեքստն ունի։ Մինչդեռ՝ ո՛չ, այն մեծ կարեւորություն չունի, պարտադիր է։

— Բայց հիմա, ինչպես տեսնում ենք, Ռուսաստանում էլ իրավիճակն այդքան հարթ չէ, լարված վիճակ է:

— Ամեն ինչից անկախ, Ռուսաստանն ունի այն քաշի գործոնը կամ կարող է ցույց տալ այն քաշի օգնություն, ինչը բավարար է Հայաստանում իշխանափոխություն անելու համար։ Ուղղակի պետք է ճիշտ կարողանալ օգտվել, խնդիրները եւ նպատակները ճիշտ ներկայացնել: Եթե սխալ ես դնում նպատակները կամ սխալ ես ներկայացնում խնդիրները, արդյունքում ունենում ես այն, ինչ որ ունես։

— Շատերը կարծում են, որ փողոցային պայքարով հնարավոր չէ ներկայիս իշխանությանը հեռացնել։ Դուք ի՞նչ կասեք այս մասին։

— Եթե փողոցային պայքարն ինքնին է՝ առանց դրսի աջակցության, այո՛, ճիշտ են ասում: 35 տարին ցույց է տվել, որ փողոցային պայքարով չես կարող իշխանությանը հեռացնել, եթե չունես դրսից աջակցություն։

ՆԱՆԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Ի հետ։

«ՆԱԽՈՐԴ 35 ՏԱՐՎԱ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ՆԱԽԱԴԵՊ ՉԻ ԵՂԵԼ, ԵՐԲ ՍԴ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ՏԱՐԲԵՐՎԵԼ Է ԿԸՀ ՈՐՈՇՈՒՄԻՑ»

— Պարոն Բադալյան, ինչպես արդեն գիտենք, 7 ուժ դիմել են Սահմանադրական դատարան։ Ըստ Ձեզ` ի՞նչ արդյունք կտա ընդդիմադիր այս ուժերի վերոնշյալ քայլը:

— Ոչ մի արդյունք։ Որովհետեւ, եթե մարդիկ հույս ունեն, որ Սահմանադրական դատարանի որոշումը պետք է տարբեր լինի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի որոշումից, ապա, կներեք, Հայաստանում նախորդ 35 տարվա ընթացքում նման նախադեպ չի եղել, երբ Սահմանադրական դատարանի որոշումը տարբերվել է Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի որոշումից։ Բացառությամբ կարող ենք ասել, երեւի, մի անգամ՝ 2003 թ.-ին, երբ առաջարկվեց վստահության հանրաքվե անել: Եթե հիշում եք, այդ մեկ անգամն է եղել, որ մի քիչ տարբերվել է, բայց մնացած բոլոր դեպքերում ինչ որոշում կայացնում են իշխանությունները, այնպիսի որոշումներ էլ ընդունում է Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը եւ Սահմանադրական դատարանը։

— Սահմանադրական դատարանի դատավորներ Արտակ Զեյնալյանը եւ Վլադիմիր Վարդանյանը չեն մասնակցի ՍԴ-ում՝ ընտրությունների արդյունքների վիճարկման գործի քննությանը, քանի որ կանխակալ վերաբերմունք ունեն որպես կողմ հանդես եկող անձի։ Սրան ի՞նչ մեկնաբանություն կտաք։

— Սա շատ տրամաբանական է, որովհետեւ Արտակ Զեյնալյանը եղել է արդարադատության նախարար Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունում, իսկ Վլադիմիր Վարդանյանը եղել է ՔՊ պատգամավոր, պետաիրավական հանձնաժողովի նախագահ, եւ բնական է, նրանք չեն կարող մասնակցել: Բայց դա ոչ մի բան չի որոշում։ Ընդհանրապես, ոչ մի կապ չունի։ Մնացածները ոչնչով չեն տարբերվում, այս երկու ՍԴ պատգամավորներից: Ինչ որոշում, որ նախապես արդեն ընդունված է, նրանք այդ որոշումներն էլ կհանրահռչակեն։

«ԱՅՆՊԻՍԻ ԸՆՏՐԱՐՇԱՎ ԷԻՆ ԱՆՑԿԱՑՆՈՒՄ, ԿԱՐԾԵՍ, ԱՎՍՏՐԻԱՅՈՒՄ ԷՐ ՆԱԽԸՆՏՐԱԿԱՆ ԿԱՄՊԱՆԻԱ ԸՆԹԱՆՈՒՄ»

— Արդյոք սխալ չէր քաղաքական ուժերի առանձին-առանձին ընտրություններին մասնակցելը, ինչի հետեւանքով էլ ունենք ներկայիս վիճակը։

— Ոչ, սխալ չգործեցին, որովհետեւ արհեստական միացում-միավորումը, դա ձայների հանրագումար չի բերում: Այսինքն՝ այնպես չէ, որ եթե Սամվել Կարապետյանը, Ռոբերտ Քոչարյանը, Գագիկ Ծառուկյանը մի ընտրացուցակով գնային, ապա նրանք ավելի շատ ձայն կստանային: Շատ հնարավոր է, որ ավելի քիչ ստանային, քան երեքի ձայները միասին վերցրած։

Խնդիրը միասին կամ առանձին գնալով չէր, խնդիրը գրագետ, քարոզարշավ եւ ընտրարշավ անցկացնելն էր, որով երեքն էլ աչքի չընկան: Եթե «Հայաստան» դաշինքի մոտ էլի ինչ-որ գրագիտության պահ կար՝ որոշակի կյանքի տեսլական ներկայացնելով, ապա այն երկուսի մոտ ընդհանրապես չկար: Ավելին, այնպիսի ընտրարշավ էին անցկացնում, կարծես, չգիտեմ, ասենք, Չեխիայում, Բելգիայում կամ Ավստրիայում ինչ-որ նախընտրական կամպանիա էր ընթանում: Չէ՛, Հայաստանը լրիվ ուրիշ իրավիճակում էր, եւ ընտրազանգվածը ուրիշ պահանջարկներ ուներ, իսկ նրանց առաջարկածն ընդհանրապես պահանջարկ չվայելեց՝ ի տարբերություն ՔՊ-ի:

Հասկանալի է, որ ՔՊ-ի ամբողջ ձայները, դրանք ազնիվ ձայներ չէին, այնտեղ եղել են վարչական ռեսուրսների հաշվին ստացված ձայներ: Բայց, այնուամենայնիվ, մի զգալի մասն իրականում ՔՊ-ի կողմից առաջարկված, կյանքի ապագայի տեսլականի ընտրություն է եղել։ Իմ բոլոր հարցազրույցներում ասում եմ, որ ՔՊ-ն ներկայացնում է տեսլական, դուք ներկայացրեք ձեր կողմից առաջարկվող տեսլականը, բայց իրենք գնացին իրենց ճանապարհով, ու ստացան այն, ինչ որ ստացան։

— Այդ դեպքում Սամվել Կարապետյանի համախմբման կոչերը հիմա որքանո՞վ են արդյունավետ:

— Եթե ունենան Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքական աջակցությունը, ապա կլինի արդյունավետ: Ինչպես նաեւ անկախ նրանից, մանդատ կվերցնեն, թե՝ ոչ, ու տրամաբանական է, որ կվերցնեն, այստեղ պետք է լինի նաեւ փողոցի գործոնը: Այս երեք վեկտորների համատեղ եւ գրագետ փոխգործակցված աշխատանքը կտա իր արդյունքը: Հակառակ դեպքում, արդյունք չի լինի։

 — Հակառակ դեպքը ո՞րն է։

— Հակառակ դեպքն այն է, որ եթե Ռուսաստանի աջակցությունը չկա, ու ընդամենը ընդդիմադիրները փորձում են միավորվել, ապա նախկին 35 տարվա ընթացքում ես այնքան եմ տեսել, որ ընդդիմությունը միավորվել է, փողոցային պայքարի է դուրս եկել եւ պարտվել է։

«ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ՈՉ ԹԵ ՄԵԾ  ԿԱՐԵՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՆԻ, ԱՅԼ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՊԱՅՄԱՆ Է»

— Պարոն Բադալյան, այսինքն, կարծում եք, որ ընդդիմության առաջիկա պայքարում Ռուսաստանի աջակցությունը մեծ կարեւորությո՞ւն ունի։

— Ոչ թե մեծ կարեւորություն ունի, այլ պարտադիր պայման է: Մեծ կարեւորություն ասել, նույնն է,  եթե ասենք՝ ցանկալի է, այս ենթատեքստն ունի։ Մինչդեռ՝ ո՛չ, այն մեծ կարեւորություն չունի, պարտադիր է։

— Բայց հիմա, ինչպես տեսնում ենք, Ռուսաստանում էլ իրավիճակն այդքան հարթ չէ, լարված վիճակ է:

— Ամեն ինչից անկախ, Ռուսաստանն ունի այն քաշի գործոնը կամ կարող է ցույց տալ այն քաշի օգնություն, ինչը բավարար է Հայաստանում իշխանափոխություն անելու համար։ Ուղղակի պետք է ճիշտ կարողանալ օգտվել, խնդիրները եւ նպատակները ճիշտ ներկայացնել: Եթե սխալ ես դնում նպատակները կամ սխալ ես ներկայացնում խնդիրները, արդյունքում ունենում ես այն, ինչ որ ունես։

— Շատերը կարծում են, որ փողոցային պայքարով հնարավոր չէ ներկայիս իշխանությանը հեռացնել։ Դուք ի՞նչ կասեք այս մասին։

— Եթե փողոցային պայքարն ինքնին է՝ առանց դրսի աջակցության, այո՛, ճիշտ են ասում: 35 տարին ցույց է տվել, որ փողոցային պայքարով չես կարող իշխանությանը հեռացնել, եթե չունես դրսից աջակցություն։

ՆԱՆԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk

Հետևեք մեզ նաև տելեգրամում՝

Ներբեռնեք Iravunk հավելվածը և եղեք միշտ տեղեկացված՝