Ինչ ստացավ Փաշինյանը եվրաքարոզչական շոուից

­Հայ­տա­րա­րութ­յու­նը, ո­րը հնչեց­րեց Ֆ­րան­սիա­յի նա­խա­գահ Է­մա­նո­ւել Մակ­րո­նը, տա­լիս է ոչ միայն այն հար­ցի պա­տաս­խա­նը, թե ին­չու են եվ­րա­լի­դեր­ներն այս­քան ո­գե­ւոր­ված ժա­մա­նել Հա­յաս­տան: Այլ նաեւ, թե ին­չու եւ ինչ­պես է նստած Նի­կոլ Փա­շին­յա­նը Հա­յաս­տա­նի վար­չա­պե­տի ա­թո­ռին: Ճիշտ է, այդ բո­լոր հար­ցե­րի պա­տաս­խան­նե­րը նոր չէ, որ պետք է հնչեին: Բայց այլ բան, երբ այս­քան ուղ­ղա­կի բա­ցա­հայ­տում է ար­վում:

ԻՆՉ ԱԿՆԱՐԿԵՑ ՄԱԿՐՈՆԸ

«Ութ տա­րի ա­ռաջ այս եր­կի­րը բազ­մա­թիվ երկր­նե­րի կող­մից դի­տարկ­վում էր որ­պես Ռու­սաս­տա­նի դե ֆակ­տո ար­բան­յակ, Նի­կո­լը կազ­մա­կեր­պեց թավշ­յա հե­ղա­փո­խութ­յու­նը եւ­ ո­րո­շեց ա­պա­ռիս­կայ­նաց­նել եր­կի­րը»,- նշեց Մակ­րո­նը: Արդ­յուն­քում, ե­թե, ըստ նրա` ութ տա­րի ա­ռաջ ոչ ոք չէր գա Հա­յաս­տան, ա­պա հի­մա, տե­սեք, Եր­եւա­նում Եվ­րո­պա­կան քա­ղա­քա­կան հա­մայն­քի լիա­գու­մար նիս­տեր են անց­կաց­վում:

­Նախ. ի­հար­կե, ակն­հայտ է, որ Մակ­րո­նը պար­զա­պես ստում է, ա­վե­լին` բա­ցա­հայտ է ստում: Ով­–ով, բայց նա պետք է լավ ի­մա­նար, թե մինչ իր նա­խա­գա­հութ­յու­նը Ֆ­րան­սիա­յի քա­նի նա­խա­գահ­ներ են ե­կել Հա­յաս­տան, եւ ոչ միայն Ֆ­րան­սիա­յի նա­խա­գահ­ներ: Ե­թե Ֆ­րան­սիա­յի նա­խորդ ա­ռաջ­նորդ­նե­րը նրա հա­մար ոչ ոք են, դա այլ հարց է: Բայց Ֆ­րան­սիա­յի այդ նախ­կին ղե­կա­վար­նե­րը հար­գան­քի են ար­ժա­նի առն­վազն գո­նե այն բա­նի հա­մար, որ սե­փա­կան կա­նան­ցից հրա­պա­րա­կավ «չա­փա­լախ­ներ» չէին ստա­նում, եւ դրա հա­մար ԱՄՆ նա­խա­գահ­նե­րը նրանց նույն­քան հրա­պա­րա­կավ չէին ծաղ­րում: Էլ չա­սած, որ նրանք հաս­տատ ի­րենց երկ­րում շատ ա­վե­լի բարձր վար­կա­նիշ­ներ ու­նեին, քան Մակ­րո­նը:

­Բայց այս­տեղ հարցն այն չէ, թե տի­կին  Բ­րի­ջի­տի ա­մու­սինն ին­չու է ստում, լավ ի­մա­նա­լով, որ բո­լորն են հա­մոզ­ված, ստում է: Հար­ցը մի փոքր այլ է. ին­չո՞ւ հան­կարծ նա հի­շեց, որ Նի­կոլն իր գա­լով, ա­րեց այն­պես, որ Հա­յաս­տա­նում  եվ­րո­պա­կան նման հա­վաք­նե­րը հնա­րա­վոր դառ­նան: Չէ, չենք ա­սում, թե նման հա­վաքն ան­պայ­ման պետք է վատ բան հա­մա­րել, դա այլ թե­մա է: Այս պա­հին շեշ­տադ­րումն այլ է. Մակ­րոնն այդ­պի­սով ի ցույց դրեց, թե դեռ ութ տա­րի ա­ռաջ ին­չու Նի­կո­լը ե­կավ այդ պաշ­տո­նին: Իսկ դրա տակ կա­րե­լի է նաեւ կար­դալ, թե ինչ­պես ե­կավ, ո­ր ինչ ա­նի եւ ինչ հասց­րեց ա­նել: Իսկ սա ըն­դա­մե­նը պատ­մա­կան հե­տաքրք­րութ­յուն ներ­կա­յաց­նող հար­ցադ­րում չէ: Այլ հիմ­նա­վո­րում, թե ինչ կուր­սով է Հա­յաս­տա­նը շա­րու­նա­կե­լու ա­ռաջ գնալ, ե­թե Նի­կո­լը կա­րո­ղա­նա հեր­թա­կան ան­գամ նստել այդ ա­թո­ռին: Արդ­յուն­քում, Մակ­րո­նի այդ հայ­տա­րա­րութ­յան տակ տե­սա­նե­լի է դառ­նում բուն միտ­քը` Նի­կո­լը մերն է, քա­նի որ Հա­յաս­տա­նին դուրս է բե­րում Ռու­սաս­տա­նի ուղ­ղութ­յու­նից: Ու նա պետք է մնա այդ ա­թո­ռին, որ մին­չեւ վերջ դուրս բե­րի: Չէ, ան­գամ ա­րեւմ­տա­մոլ­ներն այս­տեղ ո­գե­ւոր­վե­լու բան չու­նեն: Մակ­րո­նը շատ պարզ նպա­տակ է ներ­կա­յաց­նում` Հա­յաս­տա­նին Ռու­սաս­տա­նից հե­ռաց­նե­լը: Այլ ոչ թե, որ Հա­յաս­տա­նը կկա­րո­ղա­նա մեր­ձե­նալ Եվ­րո­պա­յին. նման խոս­տում, բնա­կան է, Նի­կո­լին ոչ մե­կը հի­մա չի տա:

Ու նկա­տենք, մո­տա­վո­րա­պես նույն բա­նը կա­րե­լի է ա­սել Նի­կո­լի եւ Ս­թար­մե­րի ստո­րագ­րած` «ռազ­մա­վա­րա­կան գոր­ծըն­կե­րութ­յան մա­սին» հռչա­կագ­րի հետ կապ­ված: «Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տութ­յան եւ Միաց­յալ Թա­գա­վո­րութ­յան միջեւ ռազ­մա­վա­րա­կան գոր­ծըն­կե­րութ­յան վե­րա­բեր­յալ վար­չա­պետ Քիր Ս­թար­մե­րի հետ այ­սօր ստո­րագր­ված հա­մա­տեղ հռչա­կագ­րով մենք նոր եւ խոս­տում­նա­լից էջ ենք բա­ցում մեր հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րում, ո­րոնք կա­ռուց­ված են ընդ­հա­նուր ար­ժեք­նե­րի եւ­ ամ­րապնդ­ված հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յան վրա»,- չհա­պա­ղեց մեկ­նա­բա­նել Փա­շին­յա­նը: Լո՞ւրջ է ա­սում, ու­րեմն Հա­յաս­տա­նը հի­մա Բ­րի­տա­նիա­յի լիար­ժեք ռազ­մա­վա­րա­կան գոր­ծըն­կե՞րն է: Ա­կա­մա հի­շում ես նման մեկ այլ պատ­մութ­յուն. 100 տա­րի ա­ռաջ եւս նման «ռազ­մա­վա­րա­կան ջան–­ջիգ­յա­րա­յին» խա­ղեր էին խա­ղում: Ու հե­տո Բ­րի­տա­նիա­յի ի­րա­կան ռազ­մա­վա­րա­կան գոր­ծըն­կեր Թուր­քիան վերց­րեց եւ Բ­րի­տա­նիա­յի «ռազ­մա­վա­րա­կան գոր­ծըն­կեր» Հա­յաս­տա­նից թո­ղեց ըն­դա­մե­նը «Ա­լեք­սանդ­րո­պո­լի պայ­մա­նա­գիրը»: Մեր ժա­մա­նակ­նե­րում նման մի «ռազ­մա­վա­րա­կան գոր­ծըն­կեր» էլ նախ Վ­րաս­տա­նից էին սար­քում: Վ­րա­ցի­նե­րը ճիշտ պա­հին հաս­կա­ցան, որ դա ըն­դա­մե­նը ոչն­չաց­ման տա­նող ու­ղի է եւ կա­րո­ղա­ցան մի կողմ քաշ­վել: Իսկ ա­հա Հա­յաս­տա­նը, որ Մակ­րո­նի այդ գո­վեր­գած ութ տա­րի­նե­րին ծայ­րա­հեղ կո­րուստ­ներ ու­նե­ցավ, է­լի «ռազ­մա­վա­րա­կան գոր­ծըն­կեր» է խա­ղում... Չ­նա­յած` մի կող­մից էլ դա լավ է. հու­շում է, որ Նի­կոլն ա­մեն բան չէ, որ հասց­րել է դնել այդ «ռազ­մա­վա­րա­կան զո­հա­սե­ղա­նին», ինչ­–որ բան փրկե­լու հույ­սեր կան:

ՈՒԿՐԱԻՆԱՅԻ ԺԱՄԿԵՏԱՆՑ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ԽԱՂԵՐԸ ԵՐԵՎԱՆՈՒՄ

­Պատ­կերն ամ­բող­ջաց­րեց Զե­լենս­կին: Այն, որ նրա ժա­մա­նու­մը Ե­րե­ւան, Հա­յաս­տանն այն­պի­սի գլո­բալ ու­ժի հա­մար, ինչ­պի­սին Ռու­սաս­տանն է, վե­րա­ծեց մի վայ­րի, որ­տեղ հա­վաք­վում են Մոսկ­վա­յի դեմ պա­տե­րազ­մա­կան ծրագ­րեր մշա­կող­նե­րը, ար­դեն իսկ դար­ձավ Զե­լենս­կուն ըն­դու­նե­լու ա­ռաջ­նա­յին հե­տե­ւան­քը: Ու այս­տեղ խոսքն ըն­դա­մե­նը հա­կա­ռու­սա­կան ռազ­մա­կան ծրագ­րե­րի մա­սին չէ. Զե­լենս­կու ո­րոշ հայ­տա­րա­րութ­յու­ններ ե­կան հու­շե­լու, որ եվ­րո­պա­կան այդ նկրտում­նե­րը շատ ա­վե­լի խոր­քա­յին բնույ­թի են: Մաս­նա­վո­րա­պես, Զե­լենս­կին ո­րո­շեց հենց Ե­րե­ւա­նում հայ­տա­րա­րել, որ ուկ­րաի­նա­կան ա­նօ­դա­չու թռչող սար­քե­րը կա­րող են թռչել Մոսկ­վա` մա­յի­սի 9-ի շքեր­թին: Ն­ման հայ­տա­րա­րութ­յու­նը, ի­հար­կե, դուրս է ռուս-ուկ­րաի­նա­կան պա­տե­րազ­մի, ռուս­նե­րի հան­դեպ Զե­լենս­կու ա­տե­լութ­յան եւ այլ նման հաս­կա­ցութ­յուն­նե­րի սահ­ման­նե­րից: Մա­յի­սի 9-ն­ այդ ա­մե­նի հետ խառ­նե­լը մեկ բան է նշա­նա­կում` ի ցույց դնել սե­փա­կան եւ նրա թի­կուն­քին կանգ­նած­նե­րի ֆա­շիս­տա­կան հա­կում­նե­րը: Ի­հար­կե, դրա­նով Զե­լենս­կին նաեւ սե­փա­կան ազ­գի` հրեա­նե­րի եւ Հո­լո­քոս­տի հի­շա­տակն է ոտ­նա­հա­րում: Եվ, ի­հար­կե, չմո­ռա­նանք այն ծան­րակ­շիռ դերն ու զո­հե­րին, ո­րը նաեւ հայ ժո­ղո­վուրդն է կրել հա­նուն այդ Մա­յի­սի 9-ի: Ու ա­հա Ուկ­րաի­նա­յի սույն ժամ­կե­տանց ղե­կա­վա­րը նման հայ­տա­րա­րութ­յամբ նաեւ հա­յութ­յան այդ կո­րուստ­ներն է փոր­ձում ոտ­նա­հա­րել: Այն նույն Զե­լենս­կին, ո­րի` Բաք­վին մա­տա­կա­րա­րած ֆոս­ֆո­րա­յին ռում­բե­րը Ար­ցա­խում հայ զին­վոր­նե­րի վրա էին թափ­վում:

Ի­հար­կե, չենք կար­ծում, որ նման հայ­տա­րա­րութ­յամբ Զե­լենս­կին նաեւ Նի­կո­լի պա­պի հի­շա­տա­կը ոտ­նա­հա­րեց: Սա­կայն երբ այդ ա­մե­նից հե­տո ուկ­րաի­նա­ցի նար­կո­մա­նին դուրս չեն հրա­վի­րում երկ­րից, դա ըն­կալ­վում է` որ­պես նրա հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րին հա­մա­ձայն լի­նել: Ընդ ո­րում, այս ընդ­հան­րա­կան թե­ման միայն Զե­լենս­կին չէ, որ ուղ­ղա­կի կամ ա­նուղ­ղա­կի տար­բե­րա­կով ա­ռա­ջին պլան է բե­րում: Երկ­րորդ աշ­խար­հա­մար­տի պատ­մութ­յան կեղծ մա­տու­ցումն այ­սօր սկսում է դառ­նալ եվ­րո­պա­կան պաշ­տո­նա­կան քա­ղա­քա­կա­նութ­յան բա­ղադ­րիչ: Իսկ այն մի­լի­տա­րիս­տա­կան հա­կում­նե­րը, ո­րոնք ներ­կա պա­հին դրսե­ւո­րում է Գեր­մա­նիան` ի դեմս նա­ցիս­տա­կան ժա­ռանգ Մեր­ցի, այս ամ­բողջ ի­րա­վի­ճա­կին շատ ա­վե­լի վտան­գա­վոր տեսք է տա­լիս:

Արդ­յուն­քում, կրկնենք, Հա­յաս­տանը սկսում է գո­նե Ռու­սաս­տա­նում, թեեւ կա­րե­լի է ա­սել նաեւ Ի­րա­նում եւ Չի­նաս­տա­նում ըն­կալ­վել որ­պես այդ գոր­ծըն­թա­ցի մաս­նիկ: Ա­վե­լին, ոչ թե կըն­կալ­վի, այլ կհա­մար­վի մաս­նիկ, ե­թե ա­ռա­ջի­կա ընտ­րութ­յուն­նե­րում Նի­կո­լը կա­րո­ղա­նա վե­րար­տադր­վել:

ԵՎՐՈՊԱՆ ԽՈՍՏԱՑԱՎ, ԲԱՅՑ ԿՏԱ՞

­Թե ին­չու Նի­կո­լը ո­րո­շեց ի­րեն վերջ­նա­կա­նա­պես դրսե­ւո­րել որ­պես եվ­րա­մանկ­լա­վիկ, կա­րե­լի է կռա­հել. այն փա­կու­ղում, ուր նա ինքն ի­րեն քշել է, այլ տար­բե­րակ պար­զա­պես չի մնա­ցել` ա­թո­ռը պա­հե­լու եւ կորց­նե­լու դեպ­քում հաս­կա­նա­լի հե­տե­ւանք­նե­րից խու­սա­փե­լու հա­մար: Բայց Եվ­րո­պան այդ հար­ցում որ­քա­նո՞վ կօգ­նի, երբ այդ ընդգծ­ված եվ­րո­պա­մե­տութ­յամբ Նի­կո­լը վերջ­նա­կան թշնա­ման­քի է հաս­նում ոչ միայն Մոսկ­վա–­Պե­կին–­Թեհ­րան ա­ռանց­քի, այլ նաեւ եվ­րագ­լո­բա­լիստ­նե­րի հետ միայն սրվող հա­կա­մար­տութ­յան մեջ մտած Թարմ­փի հետ:

Այլ հարց է, թե ի՞նչ է ու­զում Եվ­րո­պան իր այս հա­յաս­տան­յան խա­ղե­րով: Ե­թե ըն­դու­նենք այն տար­բե­րա­կը, որ մտա­ծում են, թե կկա­րո­ղա­նան Թուր­քիա–­Հա­յաս­տան–Ադր­բե­ջան ա­ռանցք ստեղ­ծել եւ դրա մի­ջո­ցով Կենտ­րո­նա­կան Ա­սիա­յի հաշ­վին լու­ծել ի­րենց կոր­ծա­նա­րար դար­ձած է­ներ­գե­տիկ խնդիր­նե­րը, ա­պա այս­տեղ հա­կա­փաս­տարկ­նե­րի պա­կաս չկա: Ա­վե­լի նման է, որ նման մի­ջո­ցա­ռում­նե­րով փոր­ձում են ցույց տալ, թե դեռ աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան կենտ­րոն են, ո­րը կա­րող է ռազ­մա­վա­րա­կան հար­ցեր լու­ծել այլ տա­րա­ծաշր­ջան­նե­րում:

­Բայց ան­կախ այն բա­նից, թե Եվ­րո­պան հա­յաս­տան­յան ուղ­ղութ­յամբ ինչ ակն­կա­լիք­ներ ու­նի, կա այլ կա­րե­ւոր հար­ցադ­րում. իսկ ԵՄ–ն այ­սօր ու­նի՞ այն պո­տենց­իա­լը, որ կա­րո­ղա­նա այլ տա­րա­ծաշր­ջան­նե­րում աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան խնդիր­ներ լու­ծել: Հայ­աս­տա­նում ԵՄ–ն չէ, որ հար­ցեր լու­ծեց. Նի­կոլն ա­րեց ողջ «սեւ գոր­ծը», ո­րը Եվ­րո­պա­յից ա­ռանձ­նա­կի ջան­քեր չէր էլ պա­հան­ջում: Այլ հարց, որ նույն Եվ­րո­պան այս պա­հին ստիպ­ված է բաց հա­կա­մար­տութ­յան մեջ մտնել իր դաշ­նա­կից ԱՄՆ­–ի հետ, ո­րի հե­տե­ւանք­նե­րը շատ դժվար է կան­խա­տե­սել: Ընդ ո­րում, հնա­րա­վոր հե­տե­ւանք­նե­րի թվում են ինչ­պես ԵՄ­–ի (գո­նե ներ­կա­յիս տես­քով) եւ ՆԱՏՕ­–ի լի­նել–չ­լի­նե­լը, այն­պես էլ եվ­րո­յի լի­նել–չ­լի­նե­լը: Ու այդ բո­լոր խնդիր­նե­րը հենց այս պա­հին են օ­րա­կար­գում, կա­րող են «պայթ­յու­նավտանգ» լու­ծում­նե­րի տա­նել:

Այս ի­րա­վի­ճա­կում, որ­քան էլ որ հա­յաս­տան­յան այս մի­ջո­ցա­ռում­նե­րի արդ­յուն­քում մի հաս­տա­փոր` Հա­յաս­տան-Եվ­րո­պա­կան Միութ­յուն գա­գաթ­ա­ժո­ղո­վի արդ­յունք­նե­րով հա­մա­տեղ հայ­տա­րա­րութ­յուն ստո­րագր­վեց, սա­կայն մեծ հար­ցա­կա­նի տակ է մնում, որ դա կա­րող է գործ­նա­կան ա­պա­գա ու­նե­նա:

Ա­մեն դեպ­քում, ի­րո­ղութ­յու­նը շատ ա­վե­լի պարզ է. ներ­կա պա­հին ըն­թա­նում է աշ­խար­հի վե­րա­բա­ժան­ման գոր­ծըն­թաց, ո­րը միայն կա­րող է տալ հար­ցի պա­տաս­խա­նը, թե ինչ նոր բա­ժա­նա­րար գծեր են լի­նե­լու: Ընդ ո­րում, այդ գոր­ծըն­թա­ցում Եվ­րո­պա­յի կշի­ռը, մեղմ ա­սած, մեծ չէ, իսկ Նի­կոլն առ­հա­սա­րակ դրա­նում գո­յութ­յուն չու­նի: Ու միայն այս գոր­ծըն­թա­ցի ա­վար­տը ցույց կտա, թե ով, որ­տեղ եւ ինչ կար­գա­վի­ճա­կով կգտնվի, այլ ոչ թե նման մի­ջո­ցա­ռում­նե­րը, ո­րոնք ա­վե­լի շատ նա­խընտ­րա­կան շոո­ւի տպա­վո­րութ­յուն թո­ղե­ցին, բայց նաեւ ա­ռա­ջաց­նե­լով շատ ա­վե­լի ծանր հա­րա­բե­րութ­յուն­ներ Մոսկ­վա­յի եւ Թեհ­րա­նի հետ:

Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk

Հետևեք մեզ նաև տելեգրամում՝

Ներբեռնեք Iravunk հավելվածը և եղեք միշտ տեղեկացված՝