ԲԱՅՑ ԻՆՉՊԵ՞Ս ԱՏՐՃԱՆԱԿՈՎ ԶԻՆՎԱԾ ՄԵԿԸ ՀԱՍԱՎ ԴԱՀԼԻՃԻՆ, ՈՐՏԵՂ ԱՄՆ ՈՂՋ ՂԵԿԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆ ԷՐ

Թ­րամ­փը, ե­թե իր խոս­քին հա­վա­տանք, խո­րա­պես զղջա­ցել է նա­խա­գահ դառ­նա­լու հա­մար: «Ոչ ոք ինձ չի ա­սել, որ այս աշ­խա­տանքն այդ­քան վտան­գա­վոր է։ Ե­թե Մար­կոն (­Ռու­բիոն) ինձ ա­սեր, գու­ցե ընդ­հան­րա­պես չա­ռա­ջադր­վեի»,- բո­ղո­քում է նա: Բայց չէ, ե­րե­ւի սա հեր­թա­կան ինք­նա­գո­վազդն է, թե տե­սեք, ան­գամ այս ծան­րա­գույն պայ­ման­նե­րում աշ­խա­տում եմ եւ «Ա­մե­րի­կան նո­րից մեծ» դարձ­նում: Հա­կա­ռակ դեպ­քում ի՞նչ է նրան խան­գա­րում  հրա­ժա­րա­կան տալ եւ հե­ռա­նալ: Կամ ար­դեն մեկ ան­գամ նա­խա­գահ ե­ղել է, Ռու­բի­ո՞ն պետք է նրան պատ­մեր, թե դա ինչ աշ­խա­տանք է:

ԻՐՈ՞Ք ՆՊԱՏԱԿԸ ԹՐԱՄՓԻՆ ՍՊԱՆԵԼՆ ԷՐ

Ա­մեն դեպ­քում, ա­ռա­ջին հա­յաց­քից Թ­րամ­փի գործն ի­րոք վտան­գա­վոր է. հա­մա­տար­ած մա­հա­փոր­ձե­րի շա­րան, ո­րից նա «աչք չի բա­ցում»: Մ­յուս կող­մից էլ, կա­րե­լի է միայն մեկ դեպք հի­շել, որ Թ­րամ­փին ռեալ վտանգ էր սպառ­նում, այն էլ` նա­խընտ­րա­կան ժա­մա­նակ­նե­րում, երբ նա նոր միայն պետք է վե­րընտր­վեր: Դ­րա­նից հե­տո մի քա­նի «մա­հա­փոր­ձեր» ե­ղան, միայն թե «մա­հա­փորձ» է ներ­կա­յաց­վում, երբ ան­գամ մե­կին բռնում են Թ­րամ­փից մի քա­նի փո­ղոց այն կողմ` «դա­նա­կը գրպա­նում»: Ընդ ո­րում, կա­րե­լի է նաեւ ա­սել, որ «մա­հա­փոր­ձե­րի» հար­ցով Թ­րամ­փի բախ­տը ինչ-որ տեղ բե­րում է. լուրջ փաս­տեր չկան, էլ չա­սած, որ հեր­թա­կան դեպ­քը տե­ղի է ու­նե­նում հենց այն պա­հին, երբ Թ­րամ­փը նման մի աղմ­կոտ պատ­մութ­յան կա­րիք շատ է ու­նե­նում: Այս տե­սանկ­յու­նից, վեր­ջին դեպ­քը` «Վա­շինգ­տոն Հիլ­թոն» հյու­րա­նո­ցի կրա­կոց­ներ­ի պատ­մութ­յունն ա­ռա­վել քան ժա­մա­նա­կին էր. նա­խօ­րեին հայտ­նի դար­ձավ, որ, ըստ վի­ճա­կագ­րութ­յան, ԱՄՆ բնակ­չութ­յան 55 տո­կո­սից ա­վե­լին կողմ է Թ­րամ­փի իմ­պիչ­մեն­տին, ու այս պատ­մութ­յու­նը կա­րող է դա փո­խել: Բայց մյուս կող­մից էլ, այս դեպ­քը մյուս­նե­րից ա­վե­լի լուրջ էր. հրա­ձի­գին հա­ջող­վեց հաս­նել այն դահ­լի­ճի դռնե­րին, որ­տեղ Թ­րամփն էր, եւ կրա­կոց­ներ ար­ձա­կել: Չ­նա­յած, այս պատ­մութ­յան հետ կապ­ված այն­քան հե­տաքր­քիր հար­ցադ­րում­ներ են ի հայտ ե­կել, որ ա­ռաջ­նորդ­վել միայն «վար­կա­նի­շը բարձ­րաց­նե­լու հա­մար սար­քո­վի մա­հա­փորձ» վար­կա­ծով, այս­տեղ դժվար է ա­ռաջ գնալ: Բայց նախ հի­շենք տե­ղի ու­նե­ցա­ծը:

­Տե­ղի ու­նե­ցա­ծը նկա­րագ­րող տվյալ­նե­րը բա­վա­կան է ի­րար կողք շա­րել, որ այդ բո­լոր տա­րօ­րի­նա­կութ­յուն­նե­րը միան­գա­մից ի հայտ գան: Այս­պե­ս, ըստ նկա­րագ­րութ­յուն­նե­րի, Թ­րամ­փի հեր­թա­կան «մա­հա­փոր­ձը» զար­գա­ցել է այս սցե­նա­րով: Կ­րա­կոց­նե­րը տե­ղի են ու­նե­ցել «Վա­շինգ­տոն Հիլ­թոն» հյու­րա­նո­ցի պա­րա­հան­դե­սա­յին դահ­լի­ճի մուտ­քի մոտ, երբ մի­ջո­ցա­ռու­մը դեռ նոր էր մեկ­նար­կել: Այն­տեղ անվ­տան­գութ­յան վեր­ջին գո­տին էր։ Այ­սինքն, հրա­ձի­գը կա­րո­ղա­ցել է անց­նել անվ­տան­գութ­յան մյուս գո­տի­նե­րը եւ հաս­նել պա­րա­հան­դե­սա­յին դահ­լիճ, որ­տեղ ներ­կա էին մոտ 2500 հյու­րեր, ԱՄՆ նա­խա­գա­հը եւ շատ այլ բարձ­րաս­տի­ճան ղե­կա­վար­ներ: Ընդ ո­րում, հրաձ­գո­ղը ու­նե­ցել է ոչ շատ լուրջ զի­նա­նոց` որ­սոր­դա­կան հրա­ցան, ատր­ճա­նակ եւ մի քա­նի դա­նակ եւ, մինչ դահ­լի­ճին հաս­նե­լը, զենք չի գոր­ծադ­րել: Իսկ դահ­լի­ճի մոտ ար­ձա­կել է չոր­սից ութ կրա­կոց եւ թե­թեւ վի­րա­վո­րել գաղտ­նի ծա­ռա­յութ­յան աշ­խա­տակ­ցին, ո­րից հե­տո նրան չե­զո­քաց­րել են: Հե­տաքն­նութ­յան նախ­նա­կան տվյալ­նե­րով՝ նա գոր­ծել է մե­նակ։

­Մի փոքր անց ԱՄՆ նա­խա­գա­հը հրա­պա­րա­կեց կրա­կոց­նե­րի պա­հը պատ­կե­րող տե­սան­յու­թը` հայտ­նե­լով, որ հրա­ձի­գը «կա­լի­ֆոռ­նիա­ցի խու­լի­գան» է՝ 31-ամ­յա Քոուլ Թո­մաս Ա­լե­նը։ Ի­րա­կա­նում այդ «խու­լի­գա­նը» ու­սու­ցիչ է:

Այ­սինքն, միան­գա­մից ա­ռաջ է գա­լիս պար­զա­գույն հարց. իսկ ինչ­պե՞ս է հրա­ցա­նով եւ ատ­րճա­նա­կով զին­ված ան­ձը կա­րո­ղա­ցել ա­ռանց կրա­կոց ար­ձա­կե­լու ճեղ­քել անվ­տան­գութ­յան նախ­նա­կան գո­տի­ներն ու հաս­նել ԱՄՆ նա­խա­գա­հի գտնվե­լու վայ­րին: Ա­սում են, թե նա այդ հյու­րա­նո­ցում էր տե­ղա­վոր­վել, կա­րող էր դրա­նից օգտ­վել: Բայց նա պետք է տե­ղե­կաց­ված լի­ներ այդ մի­ջո­ցառ­ման մա­սին, ու­սում­նա­սի­րեր տա­րած­քը, պար­զեր անվ­տան­գութ­յան գո­տի­նե­րը, մշա­կեր դրանք անց­նե­լու ռեալ պլան եւ այլն: Ընդ ո­րում, այդ տե­ղե­կութ­յան զգա­լի մա­սը հույժ գաղտ­նի է, քա­նի որ վե­րա­բե­րում է ԱՄՆ նա­խա­գա­հի անվ­տան­գութ­յա­նը: Ընդ ո­րում, Քոու­լը սո­վո­րա­կան ու­սու­ցի՞չ էր, թե՞ սու­պեր­դի­վեր­սանտ: Ու ե­թե ոչ երկ­րոր­դը, ա­պա միայ­նակ, ա­ռանց կողմ­նա­կի պլա­նա­վոր­ման եւ այլ բնույ­թի օ­ժան­դա­կութ­յան, նա դահ­լի­ճին հաս­նե­լու զրո­յա­կան շան­սեր կու­նե­նար: Ընդ ո­րում, ե­թե ան­գամ կար կողմ­նա­կի պլա­նա­վո­րում, ա­պա շան­սե­րը, որ ու­սու­ցի­չը հա­ջո­ղութ­յամբ կա­վար­տեր հար­ձա­կու­մը, զրո­յա­կան էր: Նա կա­րող էր լա­վա­գույն դեպ­քում Թ­րամ­փի ուղ­ղութ­յամբ ար­ձա­կել մեկ-եր­կու կրա­կոց, ո­րից հե­տո կլիկ­վի­դաց­ներ: Մինչ­դեռ հե­տո տա­րած­վեց հար­ձա­կու­մից րո­պե­ներ ա­ռաջ նրա կող­մից տա­րած­ված «մա­նի­ֆես­տը», ըստ ո­րի, պետք է սպա­ներ ոչ միայն Թ­րամ­փին, այլ ԱՄՆ մյուս բո­լոր բարձ­րաս­տի­ճան ղե­կա­վար­նե­րին: Տա­րօ­րի­նակ բա­ցա­ռութ­յամբ` բա­ցի ՀԴԲ տնօ­րեն Քեշ Պա­տե­լից: Այ­սինքն, մեծ հե­ռա­վո­րութ­յու­նից պետք է ար­ձա­կեր տասն­յակ կրա­կոց­ներ եւ բա­ցա­ռիկ դի­պու­կութ­յամբ: Մի խոս­քով, բա­վա­կա­նին ախ­մախ ծրա­գիր էր, թեեւ կա­րե­լի է նաեւ մտա­ծել, որ ի­րա­կան ծրագ­րող­նե­րի ի­րա­կան նպա­տակ­նե­րը ոչ թե Թ­րամ­փի եւ այ­լոց լիկ­վի­դա­ցիան էր, այլ բո­լո­րո­վին այլ բան, ան­կախ այն բա­նից, թե ու­սու­ցիչն ի­րա­կա­նում ին­չի էր հա­վա­տում:

ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԿՈՊԻՏ ՁԱԽՈՂՈ՞ՒՄ, ԹԵ՞…

Ու այս­տեղ գա­լիս ենք հա­ջոդ տա­րօ­րի­նա­կութ­յա­նը: Որ­քան որ միան­շա­նակ ձա­խող­ման էր են­թա­կա հար­ձա­կու­մը, նույն­քան էլ միան­շա­նակ ձա­խող­վեց պաշտ­պա­նութ­յու­նը` անվ­տան­գութ­յան հա­մա­կար­գը: Նախ, հա­զիվ էին կրա­կոց­նե­րը հնչել, որ, ինչ­պես հաս­տա­տում են տե­ղում ար­ված կադ­րե­րը, անվ­տան­գութ­յան աշ­խա­տող­նե­րը շատ արագ կա­րո­ղա­ցան է­վա­կո­ւաց­նել փոխ­նա­խա­գահ Վեն­սին: Մինչ­դեռ, երբ ար­դեն Վեն­սը հասց­րել էր դուրս գալ դահ­լի­ճից, քիչ հեռ­վում նստած Թ­րամ­փի շուրջ դեռ խմբված էին անվ­տան­գութ­յան աշ­խա­տա­կից­նե­րը: Մի կերպ հե­ռաց­նում են, ու դա հե­րիք չէ, դեռ թող­նում են, որ նա­խա­գա­հը սայ­թա­քի եւ ընկ­նի: Հե­տո բարձ­րաց­նում եւ դահ­լի­ճից դուրս են հա­նում` Վեն­սի հե­ռա­նա­լուց մոտ 20 վայրկ­յան անց: Ն­ման ի­րա­վի­ճա­կում 20 վայրկ­յա­նը դա հսկա­յա­կան մե­ծութ­յուն է: Այդ ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում հնա­րա­վոր էր մի քա­նի հար­յուր կրա­կոց կամ մի քա­նի շար­ժա­կան հրթիռ ար­ձա­կել նա­խա­գա­հի ուղ­ղութ­յամբ: Ու­րեմն, այդ ու­շաց­ման պատ­ճառն ի­րո՞ք ձա­խո­ղումն էր: Թ­րամ­փը փոր­ձեց ար­դա­րաց­նել, թե նա դի­տա­վոր­յալ հե­տաձ­գել է իր տար­հա­նու­մը՝ հաս­կա­նա­լու, թե ինչ է կա­տար­վում։ Սա­կայն ան­գամ դա Թ­րամ­փի «ախ­րա­նա­յին» չի ար­դա­րաց­նում: Ն­րանք ու­նեն հա­տուկ լի­զո­րութ­յուն­ներ` ա­ռա­վե­լա­գույն ա­րա­գութ­յամբ եւ օպ­տի­մա­լութ­յամբ ա­պա­հո­վել նա­խա­գա­հի անվ­տան­գութ­յու­նը եւ ան­գամ նրա չնպաս­տող գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րը հաշ­վի չառ­նե­լով: Իսկ այս դեպ­քում հա­տուկ ծա­ռա­յութ­յուն­նե­րի ա­մե­նա­մեծ ձա­խո­ղումն այն էր, որ նրանք թույլ տվե­ցին, որ նա­խա­գա­հը սայ­թա­քի եւ ընկ­նի, ո­րը ոչ մի «հե­տաքրք­րութ­յամբ» չես ար­դա­րաց­նի: Դ­րա պատ­ճա­ռով կորց­րին մոտ 10 վայրկ­յան, ո­րը կա­րող էր մա­հա­ցու լի­նել նա­խա­գա­հի հա­մար:

Իսկ ա­հա The Washington Post-ը անվ­տան­գութ­յան շատ ա­վե­լի լուրջ փաս­տեր է նկա­րագ­րում: «Թ­րամ­փի վար­չա­կազ­մը Ս­պի­տակ տան թղթա­կից­նե­րի ընթ­րի­քի հա­մար ա­պա­հո­վել է ա­վե­լի ցածր անվ­տան­գութ­յան մա­կար­դակ, քան բարձ­րաս­տի­ճան պաշ­տոն­յա­նե­րի այլ հան­դի­պում­նե­րի ժա­մա­նակ: Չ­նա­յած, որ մի­ջո­ցառ­մա­նը ներ­կա էին նա­խա­գա­հը եւ կա­բի­նե­տի բազ­մա­թիվ ան­դամ­ներ»,- նշում է աղբ­յու­րը։ Այ­սինքն, «Washington Hilton» հյու­րա­նո­ցը չի դա­սա­կարգ­վել որ­պես «հա­տուկ նշա­նա­կութ­յան» մի­ջո­ցառ­ման վայր, ին­չը պար­տա­դիր է` «Երբ այդ­քան շատ պաշ­տոն­յա­ներ հա­վաք­վում են մեկ վայ­րում»: Դա ո­րե­ւէ մե­կի քմա­հա­ճույ­քից կախ­ված չէ, այլ սահ­ման­ված հստակ նոր­մա­տիվ­ներ կան` «Ազ­գա­յին անվ­տան­գութ­յան հա­տուկ մի­ջո­ցա­ռում» ան­վամբ: Ու այդ դեպ­քում պետք է կի­րառ­վեին «ֆե­դե­րալ բո­լոր ռե­սուրս­նե­րը»: Վեր­ջին հաշ­վով, խոս­քը ոչ թե կոնկ­րետ ան­ձանց, այլ` ազ­գա­յին անվ­տան­գութ­յան մա­սին է: Մեկ վայ­րում հա­վաք­ված էր ԱՄՆ-ի գործ­նա­կա­նում ողջ ղե­կա­վա­րութ­յու­նը` նա­խա­գա­հը, փոխ­նա­խա­գա­հը, Կոնգ­րե­սի մե­ծա­մաս­նութ­յան ղե­կա­վա­րը, պետ­քար­տու­ղա­րը եւ այդ­պես շա­րու­նակ: Այ­սինքն, այն բո­լոր պաշ­տոն­յա­նե­րը, ո­րոնք հեր­թա­կա­նութ­յամբ պետք է փո­խա­րի­նեին նա­խա­գա­հին, ե­թե նրա եւ նրա հեր­թա­կան փո­խա­րի­նո­ղի հետ ինչ-որ բան կա­տար­վեր: Ու ստեղծ­վել է մի ի­րա­վի­ճակ, որ ե­թե հար­ձա­կու­մը հա­ջող­վեր, ա­պա պե­տութ­յու­նը փաս­տա­ցի գլխատ­վե­լու էր: Այ­սինքն` անվ­տան­գութ­յան հա­մա­կար­գը, դա­տե­լով The Washington Post- ի այս տվյալ­նե­րից, ոչ թե վատ աշ­խա­տեց, այլ ի սկզբա­նե էր դրված «վատ աշ­խա­տանք» ռե­ժի­մի վրա: Չ­նա­յած, սա ակն­հայտ էր ի սկզբա­նե. ե­թե ատր­ճա­նա­կով եւ հրա­ցա­նով զին­ված մե­կը կա­րո­ղա­նում է հաս­նել այն դահ­լի­ճի մուտ­քին, որ­տեղ  գտնվում էր պե­տութ­յան ողջ ղե­կա­վա­րութ­յու­նը, դա ար­դեն նույն բանն է ցույց տա­լիս:

Ընդ ո­րում` այն դեպ­քում, երբ եր­կի­րը փաս­տա­ցի պա­տե­րազ­մի մեջ է, ԱՄՆ-ն լիկ­վի­դաց­րել է այլ պե­տութ­յան ա­ռաջ­նորդ­նե­րի, եւ տրա­մա­բա­նա­կան կլի­ներ, որ անվ­տան­գութ­յու­նը մաք­սի­մու­մի հասց­վեր` պա­տաս­խան հար­վա­ծի հնա­րա­վո­րութ­յու­նից  ել­նե­լով: Այս դեպ­քում տե­ղի է ու­նե­ցել ու­ղիղ հա­կա­ռա­կը, եւ պարզ հարց է` սա սո­վո­րա­կան փնթիութ­յո՞ւն էր, թե՞ դի­տա­վո­րութ­յուն շատ կոնկ­րետ նպա­տա­կով: Ու ե­թե երկ­րոր­դը, ա­պա ո՞րն էր այդ նպա­տա­կը: Ե­թե Թ­րամ­փի հա­մար վար­կա­նի­շի ա­պա­հով­ման հա­մար բե­մա­կա­նաց­ված մա­հա­փոր­ձը, հա­նուն ո­րի` անվ­տան­գութ­յու­նը թույլ է տվել, որ զին­ված ան­ձը հաս­նի դահ­լի­ճին, որ­տեղ երկ­րի ողջ ղե­կա­վա­րութ­յունն էր, ա­պա դա ա­մե­նա­քի­չը ԱՄՆ նա­խա­գա­հի իմ­պիչ­մեն­թի եւս մեկ պատ­ճառ է. պե­տութ­յան անվ­տան­գութ­յու­նը սար­քել են քա­րոզ­չա­կան գոր­ծիք: Բայց իր էքս­ցենտ­րի­կութ­յամբ հան­դերձ, Թ­րամ­փը կգնա՞ր նման քայ­լի, հաս­կա­նա­լով, որ շատ լուրջ ու­ժեր կցան­կա­նա­յին նման վիճ­ա­կից օգտ­վել: Իսկ ե­թե սա սո­վո­րա­կան փնթիութ­յուն է անվ­տան­գութ­յան հա­մա­կար­գում, կնշա­նա­կի, որ նա չա­փա­զանց խո­ցե­լի է եւ ի­զուր չի փոշ­մա­նել նա­խա­գահ դառ­նա­լու հա­մար:

Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk

Հետևեք մեզ նաև տելեգրամում՝

Ներբեռնեք Iravunk հավելվածը և եղեք միշտ տեղեկացված՝