Իշխանությունը իրեն թույլ է տալիս, հարկատուներիս հաշվին 10.000 դր.թոշակ ավելացնել, երբ, ընդամենը ամիսներ առաջ, թոշակներն ավելացնելու մասին խոսք չի եղել. Գոհար Մելոյան
Ներքաղաքական«Իրավունք»-ը զրուցել է գործարար Սամվել Կարապետյանի քաղաքական ուժին միացած սահմանադրագետ ԳՈՀԱՐ ՄԵԼՈՅԱՆԻ հետ:
— Տիկին Մելոյան, ինչպե՞ս կմեկնաբանեք այն, որ, կարծես, ժամանակից շուտ սկսվել է նախընտրական քարոզարշավը: Կուսակցությունները մրցավազքի մեջ են, թե ում նախընտրական պաստառն ավելի մեծ ու շատ կլինի փողոցներում:
— Նախ պետք է նշեմ, որ որեւէ արգելք չկա քարոզչության կամ սահմանափակում օրենսդրությամբ, բացառապես ընտրության եւ լռության օրերից: Ուղղակի այս իրավիճակում՝ այո, Դուք ճշգրտորեն ընդգծում եք, որ կարելի է ուշադրություն գրավել մի սպեցիֆիկ իրավիճակի հենց իրավական հարթության մեջ: Եթե մշտապես մեր ընտրական գործընթացներում համապատասխան փաստաթղթում, այս պարագայում նախագահի հրամանագիրն ընդունվում է որպես կանոն իր համար սահմանված վերջնաժամկետի օրերին մոտ, դա որպես կանոն պետք է լիներ այս դեպքում մարտի 4-ը կամ 5-ը:
Այս տարի աննախադեպ պրոցես տեղի ունեցավ, երբ նախագահի հրամանագիրն ընդունեցին բավականին շուտ: Մոտ մեկ ամսից շուտ՝ փետրվարի 7-ին: Ինչու է պետք ուշադրության արժանացնել այս հանգամանքը, որովհետեւ բացառապես մեկ սահմանափակում է սկսում գործել՝ բարեգործության արգելքն է, իսկ բարեգործության արգելքը սահմանող իրավանորմը, թե ընտրական օրենսգիրք սահմանող սահմանադրական օրենքում, թե քրեական օրենսգրքում, բավականին լայն եւ անորոշ է սահմանված: Կարծում եմ, միայն «բարեգործություն» բառն ասելիս գաղտնիք չէ, թե որ ուժի գործունեությունը սահմանափակելու միտումով է այդ հրամանագիրը շուտ ընդունվել:
«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Սամվել Կարապետյանն այն բարերարն է, ով տասնամյակներ շարունակ ամենախոշոր բարեգործությունն է իրականացրել ՀՀ ում, եւ իր բարեգործությունից օգտվել են մի շարք սոցիալապես անապահով ընտանիքներ: Բնականաբար, հաշվի առնելով այս օրենսդրական սահմանափակումները, մենք այնպես էինք նախատեսել, որ բարեգործությունները, ըստ էության, պետք է սառեցվեին մարտի 4-5-ի միջակայքում: Արդեն կային հայտարարված մրցույթներ, օգնություններ եւ այլն, եւ այդ ամենը կանխարգելեցին մեկ ամիս շուտ ժամանակակետում: Մինչդեռ նույն իրականությունում իշխանությունն իրեն թույլ է տալիս մեզ բոլորիս՝ հարկատուներիս հաշվին, օրինակ 10 հազար դրամ թոշակ ավելացնել, երբ, ընդամենն ամիսներ առաջ բյուջեի մասին օրենքը տողերով քննարկել են ԱԺ-ում, եւ թոշակները ավելացնելու մասին որեւէ տող եւ գումար նախատեսված չի եղել: Բայց, չգիտես ինչպես, հանկարծ քարոզչական թոհուբոհում այդ հնարավորությունն առաջացնում են, եւ հարցական է, թե հետո այդ գումարը որտեղից են տալու: Արդյոք կրկին իրենց ասած «հերոս հարկատուն» է լինելու այդ թիրախային բեռը կրողը: Սա գալիս է նախանշելու, որ ի սկզբանե մեր քաղաքական ուժը թիրախավորված է եւ անհավասար պայմաններում է գտնվում: Մինչդեռ ընտրական գործընթացի կարեւորագույն սկզբունքներից է հավասարությունը՝ դրան մասնակցող բոլոր քաղաքական ուժերի:
— Վերջերս Նարեկ Կարապետյանը ասել է, թե Ձեր քաղաքական ուժն իր ձայնը տալու է Սամվել Կարապետյանին՝ որպես Հայաստանի հաջորդ վարչապետի եւ պնդել. «Ով կասկածի, ասեք Նարեկ Կարապետյանը գրազ է գալիս, ինչ գրազ ուզում են, թող ասեն, ու գրազն էլ դուք կվերցնեք հաղթելուց հետո»: Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք սա, որպես սահմանադրագետ, կարո՞ղ է ՀՀ Սահմանադրությունը «գրազ գալ», որ մի շարք հանգամանքներով պայմանավորված՝ Ձեր քաղաքական ուժը խորհրդարան անցնելով, չի կարողանալու ընտրել հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանին:
— Մենք այն բացառիկ քաղաքական ուժերից ենք, որ մեր քաղաքական դաշտում, մեր ընտրական գործընթացում խաղի կանոններ ենք փոխում, ու առաջնային կանոնը՝ փորձում ենք ազնվության, թափանցիկության ձեւաչափով շփվել հանրության հետ: Դեռեւս փետրվարի 12-ին, մեր կուսակցության շնորհանդեսին, Նարեկ Կարապետյանը հայտարարեց, որ մենք մեր կուսակցության վարչապետի թեկնածու ենք տեսնում մեր քաղաքական ուժի առաջնորդ Սամվել Կարապետյանին: Մենք բաց եւ հրապարակային ասել ենք, որ՝ այո, կա իրավական խոչընդոտ: Այդ խոչընդոտը Սահմանադրության 148 հոդվածն է, որն ասում է՝ կառավարության անդամը, որի մեջ է մտնում նաեւ վարչապետը, նույնը տարածվում է ԱԺ պատգամավորի վրա` չորս տարվա մշտական բնակության եւ միայն ՀՀ քաղաքացիության պահանջը: Բայց ի տարբերություն պատգամավորի համար սահմանված այդ դրույթի, որը կարելի է փոխել միայն հանրաքվեով, կառավարության անդամի համար պահանջներ սահմանող 148-րդ դրույթը կարելի է փոխել նաեւ Ազգային ժողովի կողմից: Այդ ճկունությունը պատահական չէ, որ սահմանադիրը նախատեսել է: Այսինքն, սահմանադիրը, կառավարության ադամի համար սահմանվող պահանջների հայեցողականությունը թողել է օրենսդիրին, իսկ օրենսդիրն առաջնային մանդատ կրողն է: Անգամ ունենալով հնարավորություն ԱԺ-ից փոխելու, մենք չենք գնացել խորամանկության, արժանանալու հանրության վստահությունը:
Մենք ի սկզբանե թափանցիկ եւ բաց կերպով ասել ենք, որ մեր թեկնածուն պարոն Կարապետյանն է, մենք գնում ենք «Ուժեղ Հայաստան»-ի տեսլականով, եւ եթե քաղաքացիներն իրենց մեծամասնական քվեն մեզ տան, մենք այս ճանապարհով ենք գնալու: Հենց առաջին նիստի գումարումը տեղի ունենալուց հետո` բերելու ենք սահմանադրական փոփոխության: Շեշտում եմ միայն այդ դրույթի՝ ձեւական ֆորմատ՝ տեխնիկական փոփոխություն է: Այսինքն, ըստ էության, մենք այս հոդվածը, որը Ազգային ժողովի կողմից փոփոխելի է՝ հանրաքվեի ենք դրել, որովհետեւ ի սկզբանե ժողովրդի կարծիքն ենք հայտնում: Եթե մարդիկ գալիս եւ իրենց վստահության քվեն մեզ են տալիս, իրենք «այո» են ասում այս սահմանադրական փոփոխությանը: Ասեմ ավելին, մենք անգամ չենք սահմանափակվել միայն քաղաքացիների հետ շփումներով, մենք այդ ողջ ընթացքում, մինչ շնորհանդեսը, ակադեմիական համայնքի հետ ենք քննարկումներ ունենցել, միջազգային լրջագույն մասնագետների հետ ենք հադիպել եւ քննարկումներ անցկացրել, ովքեր միաձայն հաստատել են, որ այդ դրույթի փոփոխությունը որեւէ սահմանադրականության խնդիր չի առաջացնում:
—Խոսենք նախընտրական ֆինանսական հոսքերի վերահսկողությունից: Որտեղի՞ց են գալիս այդ ֆինանսական մեծ աղբյուրները, եւ որքանո՞վ է այն օրենքի սահմաններում՝ այդ քանակի ծախսը թույլատրելի համարել:
— Մեր պարագայում, կարծում եմ, որ բնավ վերահսկողության հարց չարժի էլ բարձրաձայնել, որովհետեւ յուրաքանչյուր անաչառ ու անգամ սուբյեկտիվ ընկալում ունեցող քաղաքացու համար պարզ է, չէ՝ մենք հիմա ինչ խոշորացույցի տակ ենք գտնվում, ու ողջ իրավապահ համակարգն ինչ ձեւաչափով, կրկին անհավասարության սկզբունքով կվերահսկի մեզ հետ կատարվող ցանկացած գործողություն: Էլ չասեմ, լրացուցիչ հետապնդումները, անհամաչափ վերաբերմունքը: Ուստի՝ այդ իրողություններով պայմանավորված՝ ակնհայտ է, որ մեզ մոտ ամեն բան օրինական է: Պարոն Կարապետյանն օրինական դոլարային միլիարդատեր է` Ֆորբսի ցուցակում ընդգրկված: Նրա կարողությունները համաշխարհային հաստատում ունեն, եւ նա այն կալիբրի գործարար է, որ անգամ իր հիմնական ծագումնաբանությունը՝ բիզնես գործունեությունն ի սկզբանե ծավալելով Ռուսաստանի Դաշնությունում, այնքան հավասարակշիռ ու բալանսավորված բիզնես գործունեություն է վարել, որ արեւմտյան սանկցիաների ներքո չի հայտնվել:
ՆԱՆԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆ
