Փաշինյանը շարունակում է եկեղեցու վրա հարձակումները

Հայկ Նահապետյան, քաղաքագետ, ռազմական փորձագետ, պահեստազորի գնդապետ

Դեկտեմբերի 2-ին Հայաստանի կառավարությունը հրապարակեց Արցախի վերաբերյալ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հետ բանակցային գործընթացի փաստաթղթերը։ Քանի որ Փաշինյանը հայտարարել է, որ կառավարությունն ինքն է, ապա կարելի է հանգիստ ասել, որ փաստաթղթերը հրապարակել է ինքը։ Ձևավորված ավանդույթի համաձայն՝ ոչ բոլոր փաստաթղթերն են հրապարակվել, այդ թվում ի հայտ չեն եկել Քի Ուեսթի փաստաթղթերը և 2019 թ. ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի առաջարկները, որոնք կարող էին հանգեցնել խաղաղության։ Բացի այդ, փաստաթղթերը հրապարակվել են Փաշինյանների ընտանիքին պատկանող և երբեք լուրջ աղբյուրի համբավ չվայելած «Հայկական ժամանակ» թերթի տարբերակով։ Այսինքն՝ հենց սկզբից փաստաթղթերի հրապարակումը նվիրված էր քարոզչությանը, բայց ոչ վերլուծական, այժմ արդեն նաև պատմական աշխատանք կատարելու հնարավորությանը։ Ավելին՝ բոլոր երեք նախկին նախագահների ներկայացուցիչներն էլ փաստաթղթերը կեղծ են անվանել։ Եվ պետք է ենթադրել, որ ճշմարտությունը հենց այն փաստաթղթերում է, որոնք Փաշինյանը չի հրապարակել։ Լևոն Զուրաբյանը՝ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ներկայացուցիչը, հայտարարեց, որ Փաշինյանը 2019 թվականի ապրիլին ստացել է կարգավորման պլան, սակայն թաքցրել է այն։ Իսկ այդ պլանը նախատեսում էր խաղաղություն, հաղորդակցութունների ապաշրջափակում, միջազգային խաղաղապահ ուժերի տեղակայում Արցախի ողջ պարագծով։ «Մենք կարող էինք ստանալ խաղաղություն՝ պահելով Քելբաջարն ու Լաչինը, բայց նա մերժեց այդ պլանը և ընդհանրապես բանակցությունները։ Այս մերժմամբ նա մարտահրավեր նետեց ոչ միայն Ադրբեջանին, այլև միջազգային հանրությանը, առաջին հերթին՝ Մինսկի խմբի համանախագահող երկրներին՝ ԱՄՆ-ին, Ֆրանսիային և Ռուսաստանին։ Ըստ էության, այս մերժմամբ նա օրինականացրեց Ադրբեջանի ագրեսիան 2020 թվականին»։

2019 թվականի պլանին Փաշինյանը բանավոր պատասխանեց 2019 թվականի օգոստոսի սկզբին Արցախում. «Արցախը Հայաստան է, և վե՛րջ»՝ այդպիսով վերջ դնելով բանակցային գործընթացին։ Ալիևը, հասկանալի է, Հայաստանի դեմ ագրեսիայի իրավունք չուներ, սակայն բանակցությունները մերժող, այսինքն՝ բանակցություններ վարելու անընդունակ Փաշինյանը նրան հնարավորություն տվեց ինչ-որ կերպ արդարացնելու իր հարձակումը։ Ամենայն հավանականությամբ, սա համաձայնեցված է եղել Ալիևի և Փաշինյանի միջև, իսկ թե որքան մանրակրկիտ, ցույց կտա բացահայտումը: Զուրաբյանն ընդգծեց, որ Փաշինյանը հայ ժողովրդին ներքաշեց պատերազմի մեջ, որի հետևանքով Արցախը կործանվեց, հազարավոր զոհեր ունենք, իսկ մեր պետությունը, պարզվեց, որ այնքան թուլացած է ու ջարդված, որ հիմա խոսվում է նրա գոյությունը պահպանելու մասին։ «Արցախի կորուստը, հինգ հազար զինվորների մահն ամբողջությամբ ընկած է Նիկոլ Փաշինյանի խղճի վրա»,– ամփոփեց Զուրաբյանը։

Նիկոլ Փաշինյանը շարունակում է իր հարձակումները եկեղեցու վրա։ 55 եպիսկոպոսներից 10-ը պաշտպանեցին Հայ առաքելական եկեղեցու կործանումը` կա՛մ կոմպրոմատների ճնշման տակ, կա՛մ իրենց տեսնելով կաթողիկոսի դերում: Նրանց մի մասը մութ համբավ ունեցող մարդիկ են, և դրա մեջ, իհարկե, երևում է կաթողիկոսի ավելորդ փափկությունը, որը նրանց եկեղեցու ծոցից դուրս չնետեց։ Տարօրինակ կերպով նրանք կաթողիկոսից հրաժարականի դիմում են պահանջում, ինչի իրավունքը նա պարզապես չունի։ Նրան ընտրում է հոգևորականների մեկ երրորդը, եկեղեցական համայնքի երկու երրորդը, նա համարվում է Աստծո օծյալը և իրավունք չունի հրաժարական տալու, նրա առաքելությունը Տիրոջը ծառայելն է, ոչ թե դիմումներ գրելը։ Այդուհանդերձ, Փաշինյանը շարունակում է իր հերձվածողությունը՝ փորձելով տասը հավատուրացներին ևս ինչ-որ քանակություն ավելացնել, որպեսզի գործն ավելի լուրջ տեսք ունենա։ Գյումրիում Փաշինյանի վերջին պատարագի ժամանակ ոստիկանությունը թույլ չի տվել հավատացյալներին եկեղեցի մտնել, այսինքն՝ Փաշինյանը փորձում է եկեղեցիները փոխադրել «տնային» եկեղեցիների շարք։

Մայր Աթոռ Էջմիածինը խստագույնս դատապարտել է «իշխանությունների կողմից իրավապահ մարմինների ուժային միջամտություններով, եկեղեցական կարգ ու կանոնների, ինչպես և ՀՀ Սահմանադրության և օրենսդրության կոպիտ խախտումներով, հավատացյալների հոգևոր զգացմունքները վիրավորելով ու պառակտում սերմանելով «Պատարագի» արարողությունների կազմակերպումը տարբեր թեմերի եկեղեցիներում... Դեռևս զերծ մնալով խիստ միջոցների կիրառումից՝ Մայր Աթոռը հորդորում է կանոնախախտ եպիսկոպոսներին դադարեցնել իրենց խոտոր ընթացքը և կեղծ ու մտացածին բովանդակությամբ հրապարակային ելույթները, վերադառնալ կանոնական դաշտ՝ հետևելով մեր Սուրբ Եկեղեցու դարերով նվիրագործված ավանդույթներին, գործել բացառապես հոգևոր ասպարեզում և օրինականության ու միասնականության պահպանման բարձր գիտակցությամբ, որը եպիսկոպոսի՝ իբրև առաքելական հաջորդականությամբ օժտված սպասավորի պարտականությունն է, կոչումն ու առաքելությունը»։– ասված է հայտարարության մեջ։

27 եպիսկոպոսներ կաթողիկոսին իրենց անվերապահ աջակցության մասին են հայտնել։ Եվ այստեղ ավելի հավանական է, որ աջակցություն հայտնողների թիվն ավելանա, քան թե հակառակը։ Փաշինյանը աղոթքի նախաճաշեր է կազմակերպում, ամբողջ ուժով անարգում է հոգևորականներին, բայց առայժմ ապարդյուն։ Նրա կուսակցությունը հաղթեց Վաղարշապատ համայնքի ընտրություններում (որտեղ գտնվում է Սուրբ Էջմիածինը)՝ տրվելով ամեն տեսակ հանցանքների՝ մարդկանց առևանգումներ, ընդդիմադիրների նկատմամբ բռնաճնշումներ, սակայն նրա դրածոները գերադասում են չազդարարել իշխող կուսակցության հետ իրենց կապերի մասին։ Հասկանալի է, որ նրանց հետ տարվում է բացատրական աշխատանք «հեղափոխական» գործիքների օգնությամբ՝ սպառնալիքներ, կոմպրոմատ և այլն, բայց հազիվ թե դրանք այնքան համոզիչ լինեն, որ նրանց դարձնեն իշխանությունների կատարյալ կամակատարներ։

Նպատակն ակնհայտ է՝ ստեղծել նոր եկեղեցի՝ իշխանությունների կողմից նշանակված կաթողիկոսով՝ միայն Հայաստանի տարածքում գտնվող համայնքների մասնակցությամբ, որպեսզի խզեն կապերը սփյուռքի համայնքների հետ։ Ընդհանուր առմամբ Փաշինյանը փորձում է գնալ Հենրի VIII-ի ճանապարհով, որը խզեց հարաբերությունները Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու հետ այն բանից հետո, երբ Պապը հրաժարվեց չեղարկել նրա ամուսնությունը մի կնոջ հետ՝ մեկ այլ կնոջ հետ ամուսնանալու համար, և հռչակեց իրեն նոր Անգլիական եկեղեցու ղեկավար՝ միաժամանակ զավթելով վանական հողերը։ Եկեղեցական ունեցվածքը կողոպտելու ծրագիր անշուշտ ունեն իշխանությունները, բայց ահա դրա իրականացման հետ կապված կարող են խնդիրներ առաջանալ։ Եվ Հենրի VIII-ի ճանապարհն էլ դժվար թե ամբողջությամբ անցնի. առայժմ տեղեկատվական արտահոսքեր չկան այն մասին, թե Փաշինյանն իրեն եկեղեցու առաջնորդ է հռչակելու։ Նա իր անչափելի գոռոզամտությամբ, որը «գունավոր հեղափոխականների» համար քասթինգ անցնելու պայման է, հաստատ կցանկանար դա, բայց, երևում է, նրան խորհուրդ չեն տալիս...

Բացի այդ, սփյուռքի հետ խզված կապերով «նորացված» եկեղեցին կդադարի լինել ցեղասպանության հիշողության կրողը, իսկ այդ հիշողությունը անհանգստացնում է ջնջված պատմական հիշողությամբ «նոր Հայաստան» ստեղծողներին։ Իրենց անսահման մեծամտությամբ նրանք ցանկանում են դառնալ այնպիսի Հայաստանի հիմնադիրը, որը իրենց կողմից առաջ քաշած բնութագրերի հավաքածուով պարզապես գոյություն չի ունենա` չկան պետություններ առանց հիշողության և հավատքի։

Եկեղեցու վրա գրոհների մեջ նկատելի է Վազգեն արքեպիսկոպոս Միրզախանյանը (աշխարհիկ անունը՝ Էդուարդ)՝ Բալթյան երկրների հայոց թեմի առաջնորդը։ Փաշինյանի Տալլին կատարած այցի ժամանակ նա նրան ասել է. «Մենք աղոթում ենք, պարո՛ն վարչապետ, որ Ձեր ծրագրերը պսակվեն հաջողությամբ»։ Ըստ երևույթին, միայն աղոթքները բավարար չէին. անհրաժեշտ էր ֆիզիկական ներկայություն և խոր ներթափանցում քաղաքականության մեջ, ինչի մեջ նա մեղադրում է եկեղեցու մյուս հոգևորականներին. մեղադրողների սիրած հնարքը: Նրա հետևում, բնականաբար, սկանդալներ կան՝ կապված ֆինանսական խախտումների և կուսակրոնության ուխտի խախտման հետ։ Բայց նա չսկսեց հերքել մեղադրանքները և չստիպեց համապատասխան լրատվամիջոցներին հերքումներով հանդես գալ։ Իսկ Սահակաշվիլու օրոք Ջավախքում նրա երկար մնալը նույնպես որոշակի կասկածներ է հարուցում նրա բարեվարքության վերաբերյալ։ ԿՀՎ-ն (Central Intelligence Agency – ԱՄՆ-ի կենտրոնական հետախուզական վարչություն) և MI-6-ը (Secret Intelligence Service, SIS/Military Intelligence – Մեծ Բրիտանիայի գաղտնի հետախուզության ծառայություն) այն ժամանակ ամեն ինչ քրքրում էին Վրաստանում, և դժվար թե Միրզախանյանը կարողանար խուսափել իր անձի հանդեպ նրանց խիստ հետաքրքրությունից:

Եվ վերջում՝ Թրամփի անվտանգության ռազմավարական նոր դոկտրինի մասին։ Ռուսաստանն այլևս չի համարվում թշնամի, ի տարբերություն դոկտրինի նախորդ տարբերակի. եվրոպական երկրների նշանակությունը նվազում է, հատկապես հաշվի առնելով այն, որ ԵՄ-ն ձգտում է սրել հակամարտությունը Ուկրաինայում, մինչդեռ Թրամփը ցանկանում է հասնել խաղաղության։ Անկեղծ ասած՝ դեռևս դոկտրինի հրապարակումից առաջ անընդհատ այն զգացողությունը կար, որ Ռուսաստանի հետ ամերիկյան կողմի բանակցությունների ընթացքում ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի դիրքորոշումները միավորվում են ԵՄ-ի դեմ, որը ԱՄՆ-ի կարևորագույն գործընկերոջից վերածվել էր գլխացավանքի, բացի այդ՝ օվկիանոսով բաժանված։ Եվ բացի այդ, ՆԱՏՕ-ի՝ որպես գլոբալիստների ռազմաքաղաքական դաշինքի նկատմամբ վերաբերմունքը որոշակիորեն վերաիմաստավորվել է, որոնց դեմ Թրամփը փորձում է պայքարել՝ պաշտպանելով ԱՄՆ-ի ինքնիշխանությունը։ Ավելացնեմ, որ ռազմավարության մեջ ընդգծվում է ազգային, հոգևոր և ընտանեկան արժեքների առաջնայնությունը, որը նախորդ վարչակազմը ամեն կերպ փորձում էր վերափոխել։ Փաշինյանը փորձում է տեղավորվել Բայդենի վարչակազմի թրենդի մեջ և՛ այսօր, և՛ ավելի վաղ՝ ամերիկյան ընտրությունների ժամանակ՝ փորձելով ամեն կերպ աջակցել նրան ԱՄՆ-ում դեսպանատան օգնությամբ՝ մոբիլիզացնելով իր համեստ հնարավորությունները։ Բացի այդ, Թրամփը հրաժարվում է ժողովրդավարությունը ուժով պարտադրելու գաղափարից, ինչն արժեզրկում է «գունավոր հեղափոխությունը», իսկ իդեալականն այն կլինի, որ կարող է զրկել նրան ԱՄՆ-ի աջակցությունից։ Առավել ևս, որ ժողովրդավարությունն իր հեղափոխական ձևով հանգեցնում է լիակատար անօրինականության և այլախոհության հետապնդումների:

ԵՄ-ն այսօր գլոբալիստների գործիքն է, ինչպիսիք են ՆԱՏՕ-ն, ԴՊՀ-ն (FRS – Federal Reserve System՝ դաշնային պահուստային համակարգ), ԱՀԿ-ն (WTO – World Trade Organization՝ առևտրի համաշխարհային կազմակերպություն), ԱՀԿ-ն (WHO – World Health Organization՝ առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն) և այլ հապավումներ: Իսկ Թրամփը, պետք է ենթադրել, այդ վերազգային կազմակերպությունները համարում է սպառնալիք ԱՄՆ-ի ինքնիշխանությանը։ Իսկ այստեղ ահա Ռուսաստանը հանդես է գալիս որպես ԱՄՆ-ի դաշնակից, Պուտինի ու Թրամփի հակագլոբալիզմը չի կարող չմերձեցնել նրանց։ ԱՄՆ-ի գլոբալ գերիշխանության նկատմամբ մոտեցումների փոփոխությունը, որոնք նրան մշտատև ​​քաղաքականության կատեգորիայից տեղափոխում են արտակարգ իրավիճակի քաղաքականության՝ խիստ անհրաժեշտություն առաջանալու դեպքում, կարող է հանգեցնել նրան, որ ԱՄՆ-ը որոշ տարածաշրջաններից, մասնավորապես Հարավային Կովկասից կհեռանա, և կնքվի Պոտսդամ-2-ի տիպի պայմանագիր։ Ճիշտ է, Բրիտանիան չի ստորագրել Թրամփի ռազմավարության տակ, և թուրանական նախագծի գաղափարական և այլ բովանդակությունը կմնա ուժի մեջ, բայց արդեն առանց Նահանգների ջերմ աջակցության։ Չի բացառվում, որ գործի կդրվեն հետպատերազմյան սցենարները, երբ Բրիտանիան զրկվեց իր հնդկական գաղութից՝ կորցնելով ԱՄՆ-ի աջակցությունը կայսերական կարգավիճակը պահպանելու հարցում։

Ընդհանուր առմամբ Թրամփի ռազմավարությունը պետք է դիտարկել որպես հակագլոբալիստական, ինչը նշանակում է, որ Ուկրաինայում խաղաղությունից հետո, այսինքն՝ գլոբալիստների պարտությունից հետո, նրանց կառավարությունները, այդ թվում՝ նաև Հարավային Կովկասում, կփոխվեն։ Այստեղ կրկին կարելի է դիմել պատմական զուգադրություններին (անալոգիա)։ Վերմախտի ստալինգրադյան պարտությունից հետո, երբ պարզ դարձավ, որ Հիտլերը սխալ ուղղությամբ է գնացել, բայց չի պատրաստվում հրաժարական տալ, հետևեց Շտաուֆենբերգի մահափորձը, ինչն աներևակայելի էր Գերմանիայի համար, որը շարունակում էր մնալ նացիստական մոլեգնության մեջ: Մահափորձը ձախողվեց, դավադիրները վերացվեցին, բայց մեկ տարի էլ չանցած՝ Հիտլերն ինքն իր հարցերը լուծեց։

Լուրջ պայքար է ընթանում էլիտաների միջև։ Գլոբալիստ Բրիտանիան դրդում է Ուկրաինային շարունակել կռվել՝ աչքի առաջ ունենալով ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրությունները, և եթե Թրամփը գնա ընտրություններին առանց Ուկրաինայում խաղաղության, ապա նրա ղեկավարությամբ հանրապետականները պարտություն կկրեն, ինչը հնարավորություններ կտա գլոբալիզմի լիակատար վերականգնմանը՝ ի դեմս դեմոկրատների, հետևաբար՝ Մեծ Բրիտանիայի կառավարող կարգավիճակի վերականգնմանը։ Պատերազմի զոհեր, ավերված քաղաքներ՝ այս ամենը խոսակցություններ են աղքատների օգտին: Լուծվում է գլխավոր խնդիրը՝ գլոբալ իշխանության խնդիրը։

Ռազմավարության մի կետը հատկապես պարզունակ է թվում: Խաղաղարար Թրամփը, պարզվում է, արդեն լուծել է 8 հակամարտություն, այդ թվում՝ հայ-ադրբեջանական։ Բայց եթե հանկարծ հաղթի Թրամփի նոր ռազմավարությունը, որի հետևանքներից մեկը կլինի Պոտսդամ 2-ը, և Ռուսաստանը կվերադառնա Հարավային Կովկաս, արդյո՞ք նրա մասնակցությամբ ստորագրված և Ալիևի ու Փաշինյանի կողմից ջանասիրաբար անտեսված պայմանագրերը կվերակենդանանան։ Ալիևը, իհարկե, անմիջապես կփոխի կոշիկները և կսկսի ամեն կերպ բարեկամություն ձևացնել Ռուսաստանի հետ, թեև այսօր թշնամանք է տածում նրա նկատմամբ, ինչը բացատրվում է Բրիտանիայի և Թուրքիայի ազդեցությամբ։ Բացի այդ, Ադրբեջանի հնարավոր փլուզումը ոչ ոք չի չեղարկել, ինչը ստիպում է նրան զգալ գոյաբանական (էկզիստենցիոնալ) սպառնալիք թե՛ Իրանի, թե՛ Ռուսաստանի կողմից։ Ռուսաստանը կարող է հավակնել հյուսիսային շրջաններին, որտեղ բնակվում է խայտաբղետ էթնիկական կազմով ժողովուրդ, իսկ թալիշները իրանցիներ են՝ Թալիշ-մուղան շրջան ստեղծելու ձախողված փորձով: Կկարողանա՞ արդյոք արտահայտված հակառուսական օրակարգ ունեցող Ալիևը՝ Թյուրքական պետությունների կազմակերպության առանցքային դերակատարը, ինչ-որ բան պոկել Ռուսաստանից, ինչպես որ կարողացավ պոկել Արցախը՝ ի կատարումն թուրանական նախագծի, թեև ճիշտ է, Փաշինյանի օգնությամբ, թե՞ ստիպված կլինի ինքը վերադարձնել։ Առայժմ միայն հարցեր են, բայց պատասխանները, պետք է ենթադրել, մոտ ապագայում կլինեն։ Աշխարհը չափազանց սրընթաց է փոխվում։

Հետևեք մեզ նաև տելեգրամում՝

Ներբեռնեք Iravunk հավելվածը և եղեք միշտ տեղեկացված՝