ԿԳՄՍՆ-ի ընտրովի հիշողությունը. ում ծնունդն է կարեւոր, ումը՝ ոչ
ՄշակութայինՀՀ Կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարությունը շարունակում է աշխատել իրեն հատուկ՝ երկակի ստանդարտների եւ ընտրովի վերաբերմունքի տրամաբանությամբ: Վերջին օրերին նախարարության պաշտոնական էջը բառացիորեն լցվել է շնորհավորական ուղերձներով՝ ուղղված մշակույթի մի շարք հայտնի գործիչների: Շնորհավորել են, այցելել են, լուսանկարվել են, բարձրագոչ խոսքեր ասել պետական հոգատարության, գնահատանքի ու «սիրված լինելու» մասին:
Հունվարի 9-ին ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը անձամբ է Կոմիտասի թանգարան ինստիտուտում շնորհավորել կինոռեժիսոր, վավերագրող, Հայաստանի ժողովրդական արտիստ, Հայաստանի կինոգործիչների միության նախագահ, «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի հիմնադիր Հարություն Խաչատրյանին՝ նրա ծննդյան 71-րդ տարեդարձի կապակցությամբ: Շեշտվել է, որ վերջինս «սիրված եւ գնահատված է թե՛ պետության, եւ թե՛ հանդիսատեսի կողմից»: Հանդիպմանը ներկա են եղել նաեւ փոխնախարարները՝ ցուցադրական ամբողջ կազմով:
Հունվարի 8-ին նախարարությունը պաշտոնական գրառմամբ շնորհավորել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Նիկոլայ Ծատուրյանին՝ մաղթելով առողջություն եւ նոր բեմադրություններ: Հունվարի 12-ին էլ նախարարն ու փոխնախարարը կրկին այցելել են մեկ այլ արվեստագետի՝ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Ռուբեն Մաթեւոսյանին՝ նրա 85-ամյակի կապակցությամբ: Հնչել են գեղեցիկ ձեւակերպումներ, խոսվել է անգնահատելի ժառանգության, թողած հետքի, հոբելյանական միջոցառումների մասին:
Թվում է՝ ամեն ինչ կարգին է պետությունը հիշում է իր մշակութային դեմքերին: Սակայն, կա մի «մանրուք», որը ԿԳՄՍ նախարարությունը նախընտրում է չնկատել: Հունվարի 10-ին իր ծննդյան 68-ամյակն էր նշում ՀՀ ժողովրդական արտիստ Հրանտ Թոխատյանը: Այո՛, նույն Թոխատյանը, որի անունը տասնամյակներ շարունակ ասոցացվում է հայկական թատրոնի, կինոյի եւ դերասանական արվեստի լավագույն ավանդույթների հետ: Սակայն ԿԳՄՍ նախարարության պաշտոնական էջում այդ օրը լռություն էր: Ո՛չ շնորհավորանք, ո՛չ հիշատակում, ո՛չ անգամ ձեւական գրառում: Ինչո՞ւ: Պատասխանը, ցավոք, ակնհայտ է: Որովհետեւ Հրանտ Թոխատյանը երբեք չի թաքցրել իր ընդդիմադիր հայացքները, չի դասվել «յուրայինների» շարքին, չի երգել գործող իշխանությունների գովքը: Իսկ այս իշխանությունների օրոք մշակույթն էլ է բաժանվել «մերոնց» եւ «ոչ մերոնց»-ի:
Պարզվում է՝ կարեւոր չէ՝ արվեստագետն ինչ ավանդ ունի, ինչ ճանապարհ է անցել, ինչ հեղինակություն ունի հանրության շրջանում: Կարեւոր է՝ նա հարմար է օրվա իշխանության քաղաքական օրակարգին, թե՝ ոչ: Քաղաքականապես լոյա՞լ է, թե՞ համարձակվում է ունենալ սեփական կարծիք:
ԿԳՄՍ նախարարության այս վարքագիծը հերթական անգամ ապացուցում է՝ խոստացված «մշակութային հեղափոխությունը» իրականում վերածվել է ընտրովի հիշողության, ընտրովի շնորհավորանքների եւ ընտրովի պետական վերաբերմունքի: Իսկ արվեստագետների նկատմամբ նման մոտեցումը ոչ միայն անհարգալից է, այլեւ վտանգավոր՝ պետական մտածողության տեսանկյունից: Մշակույթը չի կարող լինել իշխանամետ կամ ընդդիմադիր: Սակայն, ինչպես երեւում է, ԿԳՄՍ նախարարության համար դա վաղուց արդեն դարձել է քաղաքական հաշվարկի գործիք: ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը բոլորովին վերջերս ասում էր, թե «սպորտը պետք է լինի սպորտի մասին», հարց է ծագում՝ իսկ մշակույթը պե՞տք է լինի մշակույթի մասին, թե՝ ոչ:
ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ
