Ցավոք, ընդդիմությունը լիարժեք չի պատկերացնում, թե ուր է տանում Նիկոլը Հայաստանը եւ ինչ է սպասում մեզ մոտ ապագայում. Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան
ՆերքաղաքականԵրեւանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ դատավոր Մանվել Շահվերդյանի նախագահությամբ օրեր առաջ քննեց «Իմնեմնիմի» փոդքասթի համահեղինակներ Նարեկ Սամսոնյանի ու Վազգեն Սաղաթելյանի խափանման միջոցի փոփոխության հարցը: Դատարանի առաջ հավաքված համախոհների, քաղաքական գործիչների եւ պատգամավորների շարքում էր նաեւ «Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ ՀՐԱՆՏ ՄԵԼԻՔ-ՇԱՀՆԱԶԱՐՅԱՆԸ, ում հետ զրուցեց «Իրավունք»-ը:
«ԵՐԿՐՈՒՄ ՀԱՍՏԱՏՎՈՒՄ Է ՓԱՇԻՆՅԱՆԻ ԴԵՄՔՈՎ ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ԲՌՆԱՏԻՐՈՒԹՅՈՒՆ»
— Դատարանը որոշում կայացրեց Սամսոնյանի եւ Սաղաթելյանի կալանքը երկարաձգել եւս երեք ամսով: Ի՞նչ կասեք դատաիրավական համակարգի այսպիսի գործելակերպի մասին:
— Առհասարակ, եթե չկա իրավաբանություն, չես էլ ակնկալում, որ կարող է լինել արդարություն: Ակնհայտ է, որ ունենք քաղաքական հետապնդում եւ կախված նրանից, թե ինչպիսին է ռիսկերի կառավարման փաշինյանական ծրագրերը, դատարանները նման որոշումներ են կայացնում: Եթե նրանք տեսնում են, որ վտանգը շարունակում է մնալ եւ ազդեցիկ լինել, նրանք երկարաձգում են կալանքը եւ փորձելու են իրականացնել այդ քաղաքական հետապնդումների իրենց ծրագրերը: Այսինքն՝ Փաշինյանի հիմնական խնդիրը ռիսկերի կառավարումն է, իսկ այնտեղ ռիսկերը բազմաբնույթ են, դրա համար համադրություններով որոշվում են՝ մեկ օր մեկին են կալանավորում, մյուս օրն այն մյուսին եւ այդպես շարունակաբար: Հետո մեկին են հանում, հաջորդին են կալանավորում եւ այլն:
Այդ ճանապարհով նրանք կարողանում են նաեւ երկրորդ խնդիրը լուծել՝ հանրային ընկալումների մեջ սովորական դարձնել քաղաքական հետապնդումների փաստը: Փորձում են այնպես այն մատուցել, որ հասարակությունն այն ընկալի՝ որպես սովորական երեւույթ: Դրա համար ինչպես ասացի, ողջ պրոցեսը իրավական չէ, այդ պատճառով ի սկզբանե էլ ակնկալիք չունեի:
Իսկ իրականում պետք է կոնսոլիդացնել բոլոր ուժերը եւ ակտիվ քաղաքական պայքարի միջոցով հասնել նրան, որ այս դավաճան իշխանությունները ժամ առաջ հեռացվեն, եւ քաղաքական գործիչներն էլ ազատ քաղաքականությամբ զբաղվելու իրավունք ունենան:
— Վերջապես այս շարունակական ձերբակալությունների հանգուցալուծումն ինչպե՞ս եք տեսնում:
— Երկու հանգուցալուծում կարող է լինել: Առաջինը, դա իշխանությունների հեռացումն է, հնարավորինս շուտ եւ երկրորդը հակառակ եւ վատ սցենարն է՝ Հայաստանում ձեւավորվում է վերջնականապես բռնապետություն, բոլոր անհամաձայնները կա՛մ կալանավորվում են, կա՛մ սպանվում են, կա՛մ հետապնդվում են, կա՛մ, պարզապես, հեռացվում են երկրից եւ երկրում հաստատվում է Փաշինյանի դեմքով ադրբեջանաթուրքական բռնատիրություն: Սա է այլընտրանքը, դրա համար կարծում եմ՝ պետք է պայքարել:
Իրականում կա պայքարի ռեսուրս նաեւ քաղաքական տեսակետից: Կա առաջարկված իրավական եւ սահմանադրական գործիքներ՝ իմպիչմենտով այս իշխանություններին ժամ առաջ հեռացնելու: Իմ խորին համոզմունքն է, որ պետք է գնալ այս ճանապարհով: Հակառակ պարագայում մենք ունենալու ենք երաշխավորված վատ սցենարի իրագործում:
«ՈՉԻՆՉ ՉԱՆԵԼՈՎ ԱԿՆԿԱԼԵԼ, ՈՐ ՀՆԱՐԱՎՈՐ Է ԱՅՍ ԻՇԽԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՆ ՀԵՌԱՑՆԵԼ, ԲԱՑԱՌՎՈՒՄ Է»
— Պարոն Մելիք-Շահնազարյան, այդ դեպքում, ըստ Ձեզ, իմպիչմենտի գործընթացն ինչո՞ւ է դանդաղում:
— Սա ես կբացատրեմ հետեւյալ կերպ. ոչ բոլոր քաղաքական ուժերն են լիարժեք գիտակցում, թե ընդհանրապես ինչ է սպասվում մեր երկրին: Ցավոք, մեր ընդդիմությունը լիարժեք չի պատկերացնում, թե ուր է տանում Նիկոլը Հայաստանը եւ ինչ է սպասում մեզ մոտ ապագայում: Եթե քաղաքական ընդդիմությունն ամբողջապես դա պատկերացնի, դանդաղում չի լինի, կլինի արագ գործընթացներ: Այս պահի դրությամբ, որքան հնարավոր է, թե՛ հանդիպումների, թե՛ քննարկումների ընթացքում եւ թե՛ այսպես՝ հանրային խոսքով փորձում ենք այդ կարեւոր խնդիրը հասցնել տեղ: Այսպես շարունակել չի կարելի՝ ոչինչ չանել, միայն դատարանից դատարան գնալ մեր ընկերներին պաշտպանելու համար եւ ակնկալել, որ հունիսին ընտրություններում հնարավոր է այս իշխանություններին հեռացնել: Դա բացառվում է, հետեւաբար, պետք է գործել: Շատ քիչ ժամանակ է մնացել, ամեն օր, ամեն ժամ պետք է օգտագործել՝ այս պահին Նիկոլ Փաշինյանին հեռացնելու միակ գործիքը կիրառելու եւ քաղաքական օրակարգ բերելու համար:
— Ընտրություններին մնաց 6 ամիս, այս ընթացքում Փաշինյանն արշավանք սկսեց եկեղեցու դեմ, քաղաքական այրերի կալանավորեց: Արդյո՞ք սա բավական առիթ չէ, Ձեր ասած՝ որոշ ընդդիմադիրներին սթափվելու եւ օգտագործելու իմպիչմենտի հնարավորությունը:
— Գիտեք, առիթները շատ-շատ են: Դատավարությունները, եկեղեցու դեմ հարձակումը, հայրենիքի հատվածները Ադրբեջանին հանձնելն էլ է առիթ, այսպես կոչված «խաղաղության պայմանագիրն» էլ եւ այսպես շարունակ: Առիթները շատ են, չկա գիտակցություն, ինչի մասին արդեն ասացի: Չկա պատրաստակամություն՝ պատասխանատվություն ստանձնելու եւ հստակ քայլեր ձեռնարկելու: Ընտրություններին սպասելը ամենահեշտ, ամենահարմար տարբերակն է: Ոչինչ չանես, նստես սպասես, միայն խոսելով, որ եթե լավ լինի, խորհրդարան կանցնենք, եթե լավ չի լինի, ապա կասենք՝ ժողովուրդը չքվեարկեց, իշխանությունը կեղծեց: Դա պատասխանատվությունից փախչելու ամենահեշտ տարբերակն է:
Իմ առաջարկն է ընդդիմադիր գործընկերներին, քաղաքական ուժերին, չսպասել ընտրություններին ու ամեն ինչ անել, որպեսզի այդ ալիքը ձեւավորվի եւ հաղթական մթնոլորտ տիրի Հայաստանում: Պետք է իմպիչմենտի պրոցեսը սկսել, չենք հասցնի ավարտին հասցնել, ոչինչ, բայց այդ ալիքի վրա ընտրություններին հաղթանակի շանս գոնե կառաջանա, իսկ այս պահին այդ շանսը իսկապես չկա:
ՆԱՆԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆ
