Հրաժարում «հետխորհրդային» կոնցեպտից․ համագործակցային յուրահատուկ հարթակ` ՌԴ-ի եւ Բելառուսի հետ
ՄիջազգայինՂրղստանի Ժ. Բալասագինի անվան Ղրղզական ազգային համալսարանի Միջազգային հարաբերությունների եւ արեւելագիտության ֆակուլտետի ԷՍԵՆ ՈՒՍՈՒԲԱԼԻԵՎԻ կարծիքով՝ Հայաստանի համար Հյուսիսային Ասիան ներկայանում է որպես անմիջական եւ անկանխատեսելի տարածաշրջան, քանի որ գոյություն ունի այն ենթադրությունը, թե Հյուսիսային Ասիան թուրքական ինտեգրման տարածք է, որը ղեկավարվում է Թուրքիայի եւ Մեծ Բրիտանիայի կողմից։
— Սակայն, կցանկանայի նշել, որ Հյուսիսային Ասիայում դեռեւս չկա կոնսենսուս թուրքական ինտեգրման հարցում։ Փորձագիտական համայնքի որոշ հատվածներ, այդ թվում նաեւ ես, կարծում են, որ անհրաժեշտ է կառուցել ինտեգրում՝ պատմական հիմքի վրա՝ որպես ալթայական քաղաքակրթության շրջանակ եւ Կենտրոնական Ասիա։ Վերջիվերջո, Հյուսիսային Ասիան շփումների տարածք է՝ կապված լագունների, թուրքերի եւ պուրժինների հետ։ Ընդհանուր առմամբ՝ դա հանդուրժողական տարածաշրջան է, որը բնութագրվում է բաժանարար գծերով եւ ֆրագմենտացիայով։ Դա այն է, ինչ այսօր առաջարկում են ընթացիկ մոտեցումները։ Հետեւաբար, փորձագիտական համայնքում գոյություն ունի նաեւ նման տեսակետ, եւ այն աստիճանաբար աճում ու ընդլայնվում է, քանի որ հիմնված է ամուր պատմական հիմքի վրա։
Կցանկանայի նաեւ նշել, որ վերջերս ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում ակտիվորեն քննարկվել է «Կենտրոնական Եվրոպա» տերմինը։ Այս տերմինը վերաբերում է մեր ընդհանուր Ասիան եւ մեր ընդհանուր ասիական բովանդակությունը կառուցվածքավորելու փորձին։ Նախեւառաջ, անհրաժեշտ է հեռանալ «հետխորհրդային երկրներ» մի փոքր վերացական կոնցեպտից եւ գտնել համագործակցության յուրահատուկ հարթակ՝ Ռուսաստանի, Բելառուսի, Հյուսիսային Կովկասի երկրների եւ Կենտրոնական Ասիայի միջեւ՝ մեկ ընդհանուր տերմինի շրջանակում։
ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ
