Ադրբեջանի նախագահի վարչակազմը համակարգել և ֆինանսավորել «Արևմտյան Ադրբեջանի» մասին նարատիվի միջազգային տարածումը՝ մի արշավ, որը հիմք է դնում ՀՀ տարածքների նկատմամբ հնարավոր պահանջների համա.OC Media

OC Media-ն հետազոտել է համացանցում հայտնված փաստաթղթերը, որոնք բացահայտում են, թե ինչպես է Ադրբեջանի նախագահի վարչակազմը համակարգել և ֆինանսավորել «Արևմտյան Ադրբեջանի» մասին նարատիվի միջազգային տարածումը՝ մի արշավ, որը հիմք է դնում Հայաստանի Հանրապետության տարածքների նկատմամբ հնարավոր պահանջների համար։

Վերջին տարիներին Ադրբեջանն «Արևմտյան Ադրբեջան» հասկացության շուրջ կենտրոնացած արշավ է սկսել՝ եզրույթ, որը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության մի հատվածին կամ ամբողջ տարածքին։

Համացանցում հայտնված ադրբեջանական կառավարության փաստաթղթերը, որոնք ուսումասիրել է OC Media-ն, բացահայտում են, որ այս դիսկուրսը սերտորեն համակարգում և աջակցում է Ադրբեջանի նախագահի վարչակազմը, չնայած նրան, որ այն գլխավորում է «Արևմտյան Ադրբեջան համայնքը» (WAC)։

Կենտրոնական միջոցառումը դարձավ «Հայաստանից արտաքսված ադրբեջանցիների անվտանգ և արժանապատիվ վերադարձի ապահովումը. գլոբալ համատեքստ և արդար լուծում» հեղինակավոր միջազգային համաժողովը, որն անցկացվեց Բաքվում 2023 թվականի դեկտեմբերի 5-6-ը: Ադրբեջանի պետական ​​միջոցները՝ 65 հազար դոլար, ծածկեցին հյուրանոցային կացության, տեսալսողական արտադրանքի, բրենդավորման և վերադարձը խթանող բովանդակության տարածման թվային հարթակի ստեղծման ծախսերը։

Միջոցառմանը ներգրավվեցին Եվրոպայից, Ասիայից և Մերձավոր Արևելքից առնվազն 34 օտարերկրյա մասնակիցներ: Հյուրերի թվում էին իտալական և հունական համալսարանների գիտնականներ, ռուսական հաստատությունների վերլուծաբաններ և Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի նախկին խորհրդականը և ներկայացուցիչը՝ Դոնեցկից։

Համաժողովից ընդամենը մի քանի օր առաջ պետական ​​ֆինանսավորմամբ գործող «Ռազմավարական հաղորդակցությունների կենտրոնը» պայմանագիր ստացավ «Վիրտուալ Արևմտյան Ադրբեջան» պետական ​​պորտալում բովանդակություն տեղադրելու համար: Կենտրոնի առաքելությունն էր միջազգային լրատվամիջոցների միջոցով ապահովել համաժողովի քննարկումների և եզրահանգումների տարածումը։

Կազմակերպիչները միջոցառումը համարեցին հաջողված և նմանատիպ միջոցառում անցկացրեցին հաջորդ տարի: Շատ մասնակիցներ վերադարձան, նրանց միացան արևմտյան համալսարանների և լրատվամիջոցների նոր ներկայացուցիչներ։

2022 թվականի հոկտեմբերին Ադրբեջանի խորհրդարանն «Արևմտյան Ադրբեջան» վերադառնալու քաղաքականություն մշակելու համար աշխատանքային խումբ ստեղծեց։

Լեռնային Ղարաբաղում Լաչինի միջանցքի շրջափակման սկսվելուց ընդամենը մի քանի շաբաթ անց՝ 2022 թվականի վերջին, Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Հայաստանը «պատմականորեն ադրբեջանական հող» անվանեց:

2025 թվականի հունվարին նա Հայաստանը «ֆաշիստական ​​պետություն» անվանեց: «Ֆաշիզմը պետք է արմատախիլ արվի։ Կամ Հայաստանի ղեկավարությունը կոչնչացնի այն, կամ դա մենք կանենք։ Մեզ այլընտրնաք չի մնում»,- այդ ժամանակ հայտարարեց Ալիևը։

Ընդսմին, 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ Վաշինգտոնում անցկացված գագաթնաժողովից հետո, որի ժամանակ Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները նախաստորագրեցին, բայց չստորագրեցին խաղաղության պայմանագրի նախագիծը, «Արևմտյան Ադրբեջանի» հռետորաբանությունը մեղմացավ։ Պայմանագիրը ներառում է երկու կողմերի տարածքային պահանջներն արգելող կետ, ինչպես նաև միջազգային դատարաններում փոխադարձ պահանջներից հրաժարվելու կետ, դրանց թվում՝ Լեռնային Ղարաբաղից հայերի վերադարձի իրավունքի հարցը։

Սակայն այս բանավեճը լիովին չի վերացել։ Երբ օգոստոսին ադրբեջանական ընդդիմադիր լրատվամիջոցներում հայտնվեցին խորհրդարանական խմբի լուծարման մասին չհաստատված լուրեր, Գերագույն արբիտրաժային դատարանը հերքում հրապարակեց՝ Հայաստանին մեղադրելով տեղեկատվություն կեղծելու մեջ՝ առանց որևէ ապացույց ներկայացնելու։

Հոկտեմբերի սկզբին Ադրբեջանը ֆինանսավորեց «Արևմտյան Ադրբեջան» գրքի հրատարակությունը, իսկ Վարշավայում ԵԱՀԿ համաժողովի ժամանակ Ադրբեջանը այդ թեմային նվիրված լրացուցիչ միջոցառում կազմակերպեց։

Ավելի ուշ այդ թեմայով միջոցառում կազմակերպվեց նաև Գերմանիայում՝ Արևմտյան Ադրբեջանի մասին իրազեկվածությունը բարձրացնելու համար։ Նմանատիպ միջոցառում կազմակերպվեց նաև Բրյուսելում։ Ըստ ադրբեջանական պետական ​​լրատվամիջոցների՝ միջոցառմանը մասնակցել է ավելի քան 120 մարդ։

Հոկտեմբերի 26-ին իշխող կուսակցության խորհրդարանի անդամ Ազիզ Ալեքպերլին նշեց, որ Հայաստանն «այլընտրանք չունի, քան հաշվի նստել Ադրբեջանի և նրա նախագահի հետ», հակառակ դեպքում կարող է «վտանգի տակ դնել հայկական պետության գոյությունը»։

Եզրափակիչ խոսքում նա հայտարարեց, որ դա կանխելու համար Հայաստանը պետք է ընդունի Ադրբեջանի բոլոր պայմանները, դրանց թվում՝ Արևմտյան ադրբեջանական համայնքի վերադարձը։

Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk

Հետևեք մեզ նաև տելեգրամում՝

Ներբեռնեք Iravunk հավելվածը և եղեք միշտ տեղեկացված՝