Հնարավո՞ր է, որ կյանքը տարածված լինի ամբողջ տիեզերքում. Բարդ օրգանական մոլեկուլներ են հայտնաբերվել մոլորակների ձևավորման սկավառակում

Աստղագետները հեղափոխական բացահայտում են կատարել՝ հայտնաբերելով բարդ օրգանական մոլեկուլներ (ԲՕՄ), որոնք կարող են լինել կյանքի կառուցողական բլոկների նախակարապետները, երիտասարդ V883 Օրիոնիս աստղի շուրջ գտնվող պրոտոմոլորակային սկավառակում, որը գտնվում է մեզանից 1305 լուսային տարի հեռավորության վրա՝ Օրիոնի համաստեղությունում: Այս մոլեկուլները, որոնք հայտնաբերվել են Չիլիում գտնվող Ատակամայի մեծ միլիմետրային/սուբմիլիմետրային զանգվածի (ALMA) միջոցով, ներառում են էթիլենգլիկոլի և գլիկոլոնիտրիլի առաջին նախնական հայտնաբերումները՝ միացություններ, որոնք կապված են ամինաթթուների և նուկլեոբազաների հետ, ինչպիսին է ԴՆԹ-ի և ՌՆԹ-ի բաղադրիչ ադենինը: Այս բացահայտումը, որը հրապարակվել է The Astrophysical Journal Letters-ում, ցույց է տալիս, որ կյանքի քիմիական հիմքերը ձևավորվում են տիեզերքում և կարող են լայնորեն տարածված լինել՝ փոխանցվելով երիտասարդ մոլորակներին նրանց ձևավորման վաղ փուլերում:

V883 Օրիոնիս. Ձևավորման փուլում գտնվող աստղ

Ինչպես պատմում է Space.com-ը, V883 Օրիոնիսը մոտ 500,000 տարեկան պրոտոաստղ է, ինչը նրան դարձնում է «մանուկ»՝ համեմատած մեր Արեգակի հետ, որն ունի 4.6 միլիարդ տարի: V883 Օրիոնիսը գտնվում է զանգվածի կուտակման ակտիվ փուլում՝ ներծծելով գազ և փոշի շրջապատող սկավառակից, որից ժամանակի ընթացքում կձևավորվեն մոլորակներ: Այս գործընթացը ուղեկցվում է ճառագայթման հզոր բռնկումներով, որոնք տաքացնում են սկավառակը՝ գոլորշիացնելով սառեցված մոլեկուլները և դարձնելով դրանք հասանելի ALMA ռադիոհեռադիտակների կողմից հայտնաբերման համար:

«Այս բռնկումները բավականաչափ հզոր են՝ սկավառակը տաքացնելու համար նույնիսկ սովորաբար սառը տարածքներում՝ ազատելով մեր հայտնաբերած քիմիական նյութերը», — բացատրում է հետազոտության ղեկավար Աբուբակար Ֆադուլը Մաքս Պլանկի աստղագիտության ինստիտուտից (MPIA): ALMA-ն, որը Ատակամայի անապատում գտնվող 66 ռադիոհեռադիտակների զանգված է, գիտնականներին հնարավորություն է տվել առանձնացնել 17 բարդ օրգանական մոլեկուլների թույլ սպեկտրալ ազդանշանները, ներառյալ էթիլենգլիկոլը և գլիկոլոնիտրիլը, 348–366 ԳՀց հաճախականության տիրույթում:

Բարդ օրգանական մոլեկուլներ. Կյանքի կառուցողական բլոկներ

Բարդ օրգանական մոլեկուլները (ԲՕՄ) մոլեկուլներ են, որոնք պարունակում են ավելի քան հինգ ատոմ, ներառյալ առնվազն մեկ ածխածնի ատոմ: Դրանք համարվում են կենսաբանական մոլեկուլների, ինչպիսիք են ամինաթթուները, շաքարները և նուկլեոտիդները, որոնք կազմում են ԴՆԹ-ն և ՌՆԹ-ն, հիմնական նախակարապետներ: V883 Օրիոնիսի պրոտոմոլորակային սկավառակում հայտնաբերվել է 17 նման մոլեկուլ, ներառյալ էթիլենգլիկոլը (շաքարային սպիրտ, որը կապված է պարզ շաքարների հետ, ինչպիսին է գլիկոլալդեհիդը) և գլիկոլոնիտրիլը (գլիցին և ալանին ամինաթթուների, ինչպես նաև ադենինի նախակարապետ):

Գլիկոլոնիտրիլը հատկապես կարևոր է, քանի որ այն կարող է արձագանքել ամոնիակի հետ՝ առաջացնելով գլիցին՝ ամենապարզ ամինաթթուն, ինչպես նաև մասնակցել ադենինի ձևավորմանը, որը ԴՆԹ-ի չորս նուկլեոբազաներից մեկն է: Իր հերթին, էթիլենգլիկոլը կարող է վերածվել գլիկոլալդեհիդի՝ պարզ շաքարի, որը նախկինում հայտնաբերվել է այլ աստղային համակարգերում: Այս գտածոները հաստատում են, որ կյանքի համար անհրաժեշտ քիմիական բարդությունը կարող է ձևավորվել դեռևս մոլորակների առաջացումից առաջ:

«Քիմիական վերակայման» սցենարի հերքում

Նախկինում համարվում էր, որ պրոտոաստղից դեպի պրոտոմոլորակային սկավառակով երիտասարդ աստղի անցումը ուղեկցվում է կործանարար գործընթացներով՝ ինտենսիվ ճառագայթմամբ, հաշվիչ ալիքներով և գազի արտանետումներով, որոնք ոչնչացնում են ավելի վաղ փուլերում ձևավորված բարդ մոլեկուլները: Սա հանգեցրել է «քիմիական վերակայման» վարկածին, համաձայն որի կյանքի համար անհրաժեշտ մոլեկուլները պետք է նորից ձևավորվեն պրոմոլորակային սկավառակներում՝ մոլորակների, աստերոիդների և գիսաստղերի ձևավորման ընթացքում:

Այնուամենայնիվ, նոր տվյալները հերքում են այս սցենարը: «Մեր արդյունքները ցույց են տալիս, որ պրոտոմոլորակային սկավառակները ժառանգում են բարդ մոլեկուլներ ավելի վաղ փուլերից, և դրանց ձևավորումը կարող է շարունակվել պրոտոմոլորակային սկավառակի փուլում», — նշում է հետազոտության համահեղինակ Կամբեր Շվարցը MPIA-ից: Սա վկայում է, որ կյանքի քիմիական նախակարապետները կարող են լայնորեն տարածված լինել տիեզերքում՝ չսահմանափակվելով առանձին մոլորակային համակարգերով:

Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk

Հետևեք մեզ նաև տելեգրամում՝

Ներբեռնեք Iravunk հավելվածը և եղեք միշտ տեղեկացված՝