Նիկոլին իր տեղը չդնելու դեպքում` հերթը ռուսական 102-րդ ռազմաբազան հանելուն կհասնի
Վերլուծություն
Ս. թ. սեպտեմբերի 18-ին ելույթ ունենալով «Համաշխարհային հայկական երկրորդ գագաթնաժողով» հորջորջվածում` Նիկոլ հայադավը ո՛չ ավելի, ո՛չ պակաս, հայտարարել է, որ Հայաստանը մոտ է Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) հետ հարաբերություններում «անվերադարձելիության կետին»: Այսպիսով` նա միանգամայն թափանցիկ կերպով ակնարկել է ՀԱՊԿ-ից Հայաստանը դուրս հանելու իր ու իր ոհմակի մտադրության մասին:
ԹԻՐԱԽՈՒՄ ԷԼԻ ՀԱՊԿ-Ն Է
Հիշյալ գագաթնաժողովի առնվազն հայկական լինելու հանգամանքը, ելնելով թեկուզ հենց միայն այն փաստից, որ հրավիրել եւ ելույթի հնարավորություն է ընձեռել հայերիս եւ Հայաստանի թիվ 1 ներքին թշնամուն՝ Արցախի Հանրապետությունը եւ Հայաստանի տարածքների մի մասը պետական դավաճանությամբ Ադրբեջանին հանձնած Նիկոլ հայադավին, կարելի է լրջորեն կասկածի տակ դնել, բայց միջոցառման կազմակերպիչների ինքնությունը եւ այլ մանրամասներ բացահայտելը ու հրապարակայնացնելն արդեն այլ թեմա է:
Հայաստանի վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնողը, որը թշնամին էր Արցախի Հանրապետության, միաժամանակ թիվ 1 ներքին թշնամին է հայերիս եւ Հայաստանի, այսինքն՝ ինքն է Հայաստանի անվտանգության եւ ինքնիշխանության գերագույն գլխավոր սպառնալիքը, հերթական անգամ դիմելով իր սիրած հերյուրանքի, հրեշավոր զրպարտության «ժանրին»՝ հայտարարել է, թե ՀԱՊԿ-ը սպառնալիք է Հայաստանի անվտանգության եւ ինքնիշխանության համար:
«Մենք սառեցրել ենք մեր անդամակցությունը ՀԱՊԿ-ին ոչ միայն այն պատճառով, որ ՀԱՊԿ-ը չի կատարում Հայաստանի անվտանգության ապահովման իր պարտավորությունները, այլ նաեւ այն պատճառով, որ ՀԱՊԿ-ը սպառնալիքներ է ստեղծում Հայաստանի անվտանգության, նրա հետագա գոյության, ինքնիշխանության եւ պետականության համար»,- լկտիաբար ու հրեշավոր զրպարտությամբ ասել է Նիկոլ հայադավը:
Եվ գիտեք ե՞րբ է սա ասել… Հիմա՛, երբ Հայաստանը, թերեւս առավել, քան երբեւէ, ՀԱՊԿ-ի եւ Ռուսաստանի օգնության ու պաշտպանության կարիքն ունի:
Հիմա՛, երբ, ըստ պահեստազորի գնդապետ Վոլոդյա Հովհաննիսյանի, «Ադրբեջանը Իշխանասարի եւ Կապանի ուղղությամբ ուժեր է կենտրոնացնում… Երեւանից Գորիս տանող ճանապարհին թուրքը նստած է 1250 մետրի վրա, Նիկոլն է բերել նստեցրել էդտեղ: Կապանից 25 մետրի վրա են նստել»:
Հիմա՛, երբ ԶԼՄ-ներում, սոցիալական ցանցերում հրապարակված լուրերի համաձայն, «Սահմանից տեղեկություններ կան որ Կապանի, Խնձորեսկի, Որոտանի ու Գորիսի ուղղությամբ թշնամու կողմից կուտակումներ կան», եւ որ «թշնամու կողմից Կապանում ուղիղ թիրախի տակ է բազմահազարանոց զորամաս»:
Պատահակա՞ն է այս ժամանակային համընկնումը… Իհարկե՛ ոչ:
Նորություն չէ, որ Ադրբեջանը վաղուց նպատակ ունի ուժով միջանցք բացել դեպի Նախիջեւան, իր տրամադրության, տիրապետության տակ ունենալ, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքը», Հայաստանը բաժանել երկու մասի, եւ ավելին՝ հնարավորության դեպքում գրավել ողջ Սյունիքը, Վայոց ձորը, գրեթե ողջ Գեղարքունիքի մարզը, իսկ ոչ հեռավոր ապագայում տիրել նաեւ Երեւանին, որն Ալիեւը եւ իր ցեղակիցները համարում են ադրբեջանական քաղաք՝ Իրեվան անվամբ:
Ադրբեջանական «Արեւմտյան Ադրբեջան» նորաստեղծ հեռուստաընկերությունը համեմատաբար վերջերս հայտարարել էր, որ Հայաստանի պետականությանը մնաց մի քանի ամիս… Դատելով ամենից, մեր արտաքին թշնամիներն այս հավաստումը, խոստումը կամ նույնիսկ երաշխիքը ստացել են Հայաստանի եւ հայերիս թիվ 1 ներքին թշնամի Նիկոլից, այլապես որտեղի՞ց նրանց այդ վստահությունը… Գրեթե բոլորիս հայտնի ժողովրդական իմաստությունն ասում է, որ եթե գողը տանից լինի, եզը երդիկից էլ կհանեն:
Հիշենք ամռան վերջին հրավիրված մամուլի ասուլիսի ժամանակ Նիկոլ հայադավի հայտարարածը. «Մենք սառեցրել ենք մեր գործունեությունը ՀԱՊԿ բոլոր մարմիններում, եւ դա բավարար ենք համարում այս փուլում: Հիմա մենք այլ որոշում կայացնելու անհրաժեշտություն չենք տեսնում, բայց դա չի նշանակում, որ ապագայում այլ որոշում չենք կայացնի»:
«Այլ որոշում» ասելով` Նիկոլը մոտ 3 շաբաթ առաջ նկատի ուներ ՀԱՊԿ-ից Հայաստանը հանելու որոշումը, որն ընդունելու մտադրության մասին հայտարարել է հիշյալ գագաթնաժողովում՝ «Հայաստանը մոտ է ՀԱՊԿ-ի հետ հարաբերություններում անվերադարձելիության կետին» արտահայտությամբ: Կախված իրավիճակից, հնարավոր է, որ նշված որոշումն ընդունվի նույնիսկ հաջորդ ամսվա ընթացքում կամ մինչեւ Նոր տարի:
ՆՊԱՏԱԿԸ ՌԱԶՄԱԲԱԶԱՆ Է
ՀԱՊԿ-ի եւ Ռուսաստանի նկատմամբ Նիկոլի թշնամական քաղաքականությունը նման է Ռուսաստանին ռազմավարական պարտության մատնելու նպատակ հետապնդող իր արեւմտյան տերերի քաղաքականությանը՝ աստիճանաբար, քայլ առ քայլ… Սա է նրանց եւ Նիկոլի ներկայիս հիբրիդային պատերազմի մարտավարությունը: Նիկոլին իր տեղը չդնելու դեպքում, հերթը Հայաստանում ռուսական 102-րդ ռազմաբազան հանելուն էլ դեռ կհասնի…
Ըստ Նիկոլ հայադավի` Հայաստանը մտադիր չէ խզել տնտեսական կապերը ո՛չ Ռուսաստանի, ո՛չ ԵԱՏՄ-ի հետ, բայց կավելացնի ապրանքաշրջանառությունը Եվրամիության հետ: Նիկոլ հայադավը միաժամանակ հայտարարել է, որ եթե Հայաստանի իշխանությունները հարմար պահ տեսնեն Եվրամիությանն անդամակցելու համար (ընդգծենք, որ դա նշանակելու է ԵԱՏՄ-ից դուրս գալ եւ ավելին՝ ՌԴ-ի հետ տնտեսական հարաբերությունների խզում), ապա այն բաց չեն թողնի:
Հայաստանի վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնողն ավելի վաղ ասել էր, որ Հայաստանը ցանկանում է այս տարի անդամակցել ԵՄ-ին: Փետրվարին Նիկոլ հայադավը հայտարարեց ՀԱՊԿ-ին Հայաստանի անդամակցության սառեցման մասին, ի դեպ, ՀԱՊԿ կանոնադրությամբ չնախատեսված, միաժամանակ հնարավոր համարելով հետագայում ՀԱՊԿ-ից երկրի դուրս գալը: Մայիսի սկզբին Երեւանը հայտնեց, որ Հայաստանը «ձեռնպահ կմնա «ՀԱՊԿ 2024 թվականի բյուջեի մասին» որոշմանը միանալուն եւ այդ որոշմամբ նախատեսված կազմակերպության գործունեության ֆինանսավորմանը մասնակցելուն»։ Նիկոլը, առանց հիմնավորումների եւ դարձյալ զրպարտչորեն, Բելառուսին մեղադրել է Ադրբեջանին օգնելու մեջ:
Ս. թ. մայիսի 22-ին կառավարական ժամի ընթացքում Նիկոլը ՀԱՊԿ երկրներից առնվազն երկուսին հրեշավոր զրպարտությամբ մեղադրել է Հայաստանի դեմ պատերազմի նախապատրաստմանը մասնակցելու մեջ, միաժամանակ, իր զրպարտչական ու ստոր ոճին համապատասխան, չնշելով այդ պետությունների անվանումները:
«2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի նախապատրաստմանը ոչ մեր կողմից են մասնակցել մեր դաշնակիցները»,- ասել է Նիկոլ հայադավը, ապա հավելել. «Ես գիտեմ ՀԱՊԿ-ի առնվազն երկու երկիր, որոնք մասնակցել են մեր դեմ պատերազմի նախապատրաստմանը»:
Նիկոլ զրպարտչի խոսքով՝ այդ երկու երկրները Հայաստանին օգնելու երեւութականություն են ստեղծել, իբր, ըստ նրա, 2020թ. Ղարաբաղում ռազմական գործողություններն ուղղված էին Երեւանի անկախության վերացմանը, եւ փորձերը շարունակվել են նաեւ 2020 թվականից հետո։
Նիկոլի այս հայտարարությունները, գործողությունները, ԱԱԾ-ի թողտվությամբ, ուղղված են ոչ միայն ՀԱՊԿ-ի վարկաբեկմանը, այլեւ հիշյալ կազմակերպությունից Հայաստանի դուրս գալուն, ավելին՝ ՌԴ-ի եւ ՀԱՊԿ անդամ այլ պետությունների հետ Հայաստանի հարաբերությունները փչացնելուն:
Ռուսաստանի ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան դեռ ամիսներ առաջ վերջնագրային եւ վիրավորական հռետորաբանություն է անվանել ՀԱՊԿ-ի վերաբերյալ Հայաստանի ղեկավարության հայտարարությունները: Ինչպես հիշեցրել են ՌԴ արտաքին քաղաքական գերատեսչությունում, 2022թ. սեպտեմբերին Երեւանի խնդրանքով ՀԱՊԿ-ն օպերատիվ կերպով ձեւավորել եւ երկրի սահմանամերձ շրջաններ է ուղարկել կազմակերպության քարտուղարության եւ Միացյալ շտաբի գնահատման առաքելություն։ Արդյունքում Հավաքական անվտանգության խորհուրդը որոշում է ընդունել դիտորդական առաքելություն ծավալել Հանրապետությունում, սակայն Հայաստանի իշխանությունները մերժել են այն եւ նախընտրել հրավիրել ԵՄ ներկայացուցիչներին:
Նիկոլի հիշյալ զրպարտչական հայտարարությունից հետո ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան Հայաստանի վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնողին կոչ է արել հրապարակել, թե ՀԱՊԿ որ երկրներն են մասնակցել Հայաստանի դեմ 2020թ. պատերազմի նախապատրաստմանը եւ օգնել Ադրբեջանին 2020թ. Լեռնային Ղարաբաղում ռազմական գործողությունների ժամանակ, սակայն մեր եւ ՌԴ թշնամին լռել է:
«Ես, անկեղծ ասած, հետաքրքրված եմ, թե ի՞նչ նման երկրների մասին է խոսել Հայաստանի վարչապետը։ Մենք բոլորս պետք է ինչ-որ կերպ ինքնե՞րս գուշակենք: Թե՞ հետո մեզ կպատմեն։ Ինձ թվում է, միանգամայն տրամաբանական կլիներ դրանք հնչեցնել, եթե խոսքը նման լուրջ հայտարարությունների մասին է»,- ասել է ՌԴ դիվանագիտական գերատեսչության ներկայացուցիչը։
«Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանին, նա արել է հնարավոր ամեն ինչ, եւ այդ մասին խոսել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը: Նա այդ մասին խոսել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ռուսական հեռուստատեսության եթերում, ուղիղ մեջբերում. «որպեսզի Հայաստանն իրեն լքված եւ մոռացված չզգա»,- հիշեցրել է Զախարովան:
Հիշենք նաեւ, որ Նիկոլը 2023թ. նոյեմբերին հրաժարվեց մասնակցել Մինսկում կայանալիք ՀԱՊԿ գագաթնաժողովին։ Նա ՀԱՊԿ-ին զրպարտել է, թե կազմակերպությունը 2021թ. գարնանն իբր չի կատարել Հայաստանի նկատմամբ իր պարտավորությունները:
Նիկոլ հայադավը բանը հասցրեց նույնիսկ այնտեղ, որ այս տարվա մայիսին Ռուսաստանը հետ կանչեց Հայաստանում իր դեսպանին, ինչը երկու պետությունների դիվանագիտական հարաբերություններում աննախադեպ քայլ էր:
Նիկոլ հայադավի՝ մեր թիվ 1 ներքին թշնամու եւ ՌԴ-ի թշնամու վերոնշյալ քաղաքականությունը միտումնավոր բնույթ ունի եւ նպատակաուղղված է Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի պետականությանը վերջ տալու նպատակով նախապատրաստվող պատերազմից առաջ մեզ առանց ՀԱՊԿ-ի եւ ՌԴ-ի օգնության ու անպաշտպան թողնելուն: Վաղուց պարզ էր, որ հայադավը չի բավարարվելու միայն Արցախն Ադրբեջանին հանձնելով:
Որոշակի միտում ունի նաեւ սեպտեմբերի 18-ի գագաթնաժողովում Նիկոլի վերը մեջբերված հայտարարությունը, որը սոսկ տեղեկատվության փոխանցում չէ, այլ նպատակ է հետապնդում ՀԱՊԿ-ին եւ ռուսական կողմին սադրելու, որպեսզի նրանք կոշտ կերպով արձագանքեն իր հայտարարությանը, եւ նրանց հետ Հայաստանի իշխանությունների հարաբերություններում լարվածության աճն օգտագործելով, իր ոհմակի հետ միասին Հայաստանը դուրս հանեն ՀԱՊԿ-ից:
ՌԴ-Ի ԱՐՁԱԳԱՆՔԸ
ՌԴ իշխանությունները հասկացել են Հայաստանի վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնողի այս սադրանքի նպատակը, ինչի մասին է վկայում այն, որ չնայած ՀԱՊԿ հասցեին Նիկոլի հրեշավոր զրպարտությանը, ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը նույն օրվա՝ սեպտեմբերի 18-ի ճեպազրույցում ճիշտ հակառակն է ասել, ինչ կուզենար լսել Նիկոլը:
«Հայաստանի հետ շփումները մենք շարունակում ենք եւ շարունակելու ենք։ Անշուշտ, այն մեր մտերիմ գործընկերն է»,- ասել է նա լրագրողներին՝ պատասխանելով այն հարցին, թե կշարունակվե՞ն, արդյոք, Մոսկվայի եւ Երեւանի շփումները։
ՌԴ Պետդումայի ԱՊՀ գործերով, եվրասիական ինտեգրման եւ հայրենակիցների հետ կապերի կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ եւ «Единая Россия» խմբակցության անդամ Կոնստանտին Զատուլինը, կարծում ենք, նույնպես հասկացել է Նիկոլի նպատակը, ահա թե ինչ է ասել նա հայադավի սադրիչ հայտարարություններից հետո.
«ՀԱՊԿ- ի վերաբերյալ հայտարարությամբ Փաշինյանը միանշանակ մարտահրավեր է նետում ՌԴ-ին: Մոսկվան նախընտրում է նույն տոնով չպատասխանել՝ քննարկման նշաձողը չիջեցնելու համար: Բայց մենք պետք է ոչ թե գլուխներս թաղենք ավազի մեջ, այլ հասկանանք, թե դեպի ուր է Փաշինյանը տանում Հայաստանը» (ընդգծումը՝ մերը):
Երբ ամեն ինչ պարզ է, հասկանալու բան այլեւս չկա:.Նիկոլը եւ նիկոլենք գործում են ոչ միայն ընդդեմ Հայաստանի, այլեւ ՀԱՊԿ-ի եւ Ռուսաստանի՝ Հայաստանում ռուսական ներկայության վերջը տալու նպատակով: Նիկոլն արեց եւ շարունակում է անել այն, ինչի համար իրեն բերել էին, եւ ինքը եկել էր իշխանության:
ԱՐԹՈՒՐ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ