Եթե Նիկոլ հայադավին եւ իր ոհմակին թույլատրվի շարունակել պետական դավաճանությունը, ինչն էլ երեկ եւ այսօր արվում է…
Վերլուծություն
Եվ այսպիսով կիրականանա Հայաստանի պետականության կործանման վերաբերյալ ադրբեջանական հեռուստաընկերության հայտնածը:
Երեւի բոլորդ կհիշեք, որ Նիկոլ հայադավը մինչ այժմ խոսել է ընդամենը 8 բնակավայր՝ իրենց տարածքներով, Ադրբեջանին հանձնելու մասին. 1-ին փուլում՝ Ներքին Ոսկեպարը (ադրբեջանական անվանումը՝ Աշաղի Ասկիպարա), հին Բաղանիսը (Բաղանիս Այրում), Ղըզլհաջըլին, Խեյրիմլին, որոնք, ըստ գերագույն գլխավոր ստախոսի եւ կեղծարարի, իբր հայկական, հայաստանապատկան չեն, իսկ 2-րդ փուլում՝ եւս 4-ը, այսպես կոչված, «ադրբեջանական անկլավները», դրանց թվում՝ Արարատի մարզում գտնվող Տիգրանաշենը, Տավուշում գտնվող Վերին Ոսկեպարը:
Այսպիսով՝ Հայաստանի եւ հայերիս թիվ 1 ներքին թշնամի Նիկոլի եւ իր ոհմակի կողմից, այս պահին դեռ հայաբնակ Ոսկեպարը, ինչպես նաեւ Գեղարքունիքի մարզում որոշ հողատարածքներ, պաշտպանական դիրքեր մեր արտաքին թշնամուն հանձնելու մասին այս պահի դրությամբ դեռ որեւէ խոսք չի եղել:
Խոսք չի եղել, բայց այն, ինչ հիմա անում է Նիկոլն իր ոհմակի հետ եւ ենիչերիների բանակի պաշտպանությամբ ու հանցավոր աջակցությամբ, գործնականում նշանակում է մոտ ապագայում նաեւ Կիրանցի եւ Ոսկեպարի դատարկում, այնտեղից բնակչության հեռացում, որովհետեւ հայ սպա Գուրգեն Մարգարյանին կացնահարած ադրբեջանցի դահիճ Ռամիլ Սաֆարովին հերոսացրած պետության եւ ժողովրդի անմիջական հարեւանությամբ, վերջինիս քթի տակ, այսինքն՝ մշտական գոյաբանական սպառնալիքի պայմաններում հայը չի կարող ապրել:
Հարկ կա՞ բացատրելու, թե դրանից հետո ինչ է լինելու, Հայաստանի վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնողը եւ իր ոհմակը, եթե մինչ այդ իշխանությունից չզրկվեն, շարունակելով իրենց հայադավ ծրագիրը, ինչ են անելու…
Եթե ոմանց, չնայած մինչ այժմ կատարվածին, դեռ անհասկանալի է, բացատրենք. վերոնշյալ գյուղերի դատարկվելուց որոշ ժամանակ հետո, «բնակավայրերն անմարդաբնակ են» պատճառաբանությամբ ու պետական դավաճանությամբ, դրանք նույնպես հանձնվելու են Ադրբեջանին: Եվ ոչ միայն դրանք. Ալիեւի պահանջով Ադրբեջանին իրենց հողատարածքներով բնակավայրեր, ինչպես նաեւ պաշտպանական դիրքեր են հանձնվելու նաեւ Գեղարքունիքի մարզում, Վարդենիսի տարածաշրջանում, ինչի հետ կապված նախապատրաստական աշխատանքներն, ըստ ԶԼՄ-ների հրապարակումների, այժմ ընթանում են:
Հավատացեք, որ այս ամենը դեռ միայն սկիզբն է լինելու, որովհետեւ թշնամու ախորժակը գայլային է, եւ նույնիսկ ավելի մեծ՝ Վարդենիսը, որն իրենք Բասարգեչար են անվանում, Սեւանա լիճը եւ գրեթե ողջ Գեղարքունիքի մարզը պատմությունը կեղծող ադրբեջանական մի կայք համարել է ադրբեջանական:
Թեեւ Նիկոլ հայադավը եւ իր ոհմակը Կիրանցը չեն համարել ադրբեջանական ու չեն հայտարարել այն Ադրբեջանին հանձնելու մասին, սակայն այն, ինչ վերջերս արեցին գյուղը երկու մասի բաժանելով, նրա հողատարածքներն Ադրբեջանին տալով, ըստ էության, հենց դա է նշանակում: Սահմանազատման գործընթացը չի նշանակում միայն, սահմանագծմանը համապատասխան, երկրի վրա սահմանանշաններ (սահմանասյուներ) դնել ու վերջ:
Ըստ «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011թ. մայիսի 12- ի N 702-Ն որոշման Հավելված 2-ի, «Սահմանապահ զորքերի կողմից ցամաքային պետական սահմանի երկայնքով սահմանագծից դեպի սահմանային շերտի խորքը, ըստ սահմանանշանների տեղադրության, մինչեւ 50 մետր լայնությամբ ստեղծվում է թափանցիկ սանիտարական շերտ, որտեղ կարող են կառուցվել ինժեներական արգելափակոցներ, սահմանային ճանապարհներ, կամուրջներ, դիտաշտարակներ եւ այլ ինժեներական-տեխնիկական կառույցներ»:
Թե ինչ է նշանակում դա, այսօր տեսնում ենք իրենց տներից զրկվող կիրանցիների արտասվալից աչքերում: Ոսկեպարցիները եւ մենք Ոսկեպարի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի այցելելու իրավունքից ու հնարավորությունից էլ ենք զրկվելու, քանի որ սահմանազատումն իրականացվում կամ արդեն իսկ իրականացվել է եկեղեցուց ընդամենը 17-20 մետր հեռավորության վրա, իսկ եթե սահմանագծից կամ սահմանանշաններից դեպի մեր կողմ հաշվարկում ենք եւս 50 մետր, ապա ստացվում է, որ եկեղեցին ընկնում է 50 մետր լայնությամբ թափանցիկ սանիտարական շերտի տարածքում:
Կարծում ենք, արդեն իսկ պարզ է, որ մոտ ապագայում Կիրանցն այլեւս չի լինի, Ոսկեպարի տարածքում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցուց օգտվել այլեւս չի լինի, Ոսկեպարը նույնպես չի լինի:
Ադրբեջանական «Արեւմտյան Ադրբեջան» նորաստեղծ հեռուստաընկերությունը վերջերս հայտարարել է, որ Հայաստանի պետականությանը մնաց մի քանի ամիս… Դատելով ամենից, մեր արտաքին թշնամիներն այս հավաստումը, խոստումը կամ նույնիսկ երաշխիքը ստացել են Հայաստանի եւ հայերիս թիվ 1 ներքին թշնամի Նիկոլից, այլապես որտեղի՞ց նրանց այդ վստահությունը… Գրեթե բոլորիս հայտնի ժողովրդական իմաստնությունն ասում է, որ եթե գողը տանից լինի, եզը երդիկից էլ կհանեն:
Հիմա տեսնենք, թե այն պարագայում, երբ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը, ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը, տարբեր ԶԼՄ-ներ, հասարակության տարբեր շերտերի ներկայացուցիչներ չեն էլ թաքցրել ու չեն թաքցնում Հայաստանի հանդեպ իրենց ագրեսիվ նկրտումները, մասնավորապես, ոչ միայն «Զանգեզուրի միջանցք» կոչվածն ուժով բացելու, Սյունիքը կիսելու եւ նույնիսկ ողջ Սյունիքին, Ջերմուկին ու Վայոց ձորի մարզին, Վարդենիսին, Սեւանա լճին, Գեղարքունիքի մարզին, Երեւանին, ինչպես իրենք են անվանում, Իրեվանին տիրելու, այլեւ Հայաստանի պետականությունը թաղելու, մեր պետության գոյությանը վերջ տալու իրենց մտադրությունները, ինչ անում է Նիկոլ հայադավն իր ոհմակի հետ միասին… Ուղիղ նշանառությամբ խփում է Հայաստանի ազգային անվտանգությանը, առանձնակի փութաջանությամբ, եռանդով ու հետեւողականությամբ սղոցում, կտրում է անվտանգային այն ճյուղը, որի վրա նստած ենք մենք, ոչ թե իրենք: Միանգամայն ենթադրելի է, որ իրենք Արեւմուտքի իրենց տերերի կամ տիկնիկավարների, Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի կողմից ունեն անվտանգության երաշխիքներ, այլ խնդիր է, թե դրանք որքանով կպահպանվեն, դա ցույց կտա միայն ժամանակը…
Իսկ ինչպե՞ս է սղոցում, կտրում… Արդեն տեւական ժամանակ իր ՔՊ-ական, սորոսական եւ ոչ միայն սորոսական ոհմակի հետ միասին զրպարտություններով, խարդավանքներով, ինտրիգներով, մանիպուլյացիաներով եւ այլ կերպ ՌԴ-ի եւ ՀԱՊԿ-ի դեմ հիբրիդային պատերազմ վարելով՝ գործի դնելով իրենց տիրապետության ներքո գտնվող ԶԼՄ-ների, ինչպես նաեւ սոցիալական ցանցերի ողջ հնարավորությունները, «Ազգային ժողով» կոչվածի եւ այլ պետական եւ ոչ պետական հաստատությունների ամբիոնները…
Ահա այդ առումով Նիկոլ հայադավի հերթական ու համեմատաբար վերջին զրպարտությունը. նա խորհրդարանում մայիսի 22-ին կառավարական ժամի ընթացքում ՀԱՊԿ երկրներից երկուսին մեղադրել է Արցախում Հայաստանի դեմ պատերազմ նախապատրաստելու մեջ, միաժամանակ, իր զրպարտչական ու ստոր ոճին համապատասխան, չնշելով, թե որ պետությունների մասին է խոսքը:
«2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի նախապատրաստմանը ոչ մեր կողմից են մասնակցել մեր դաշնակիցները,- ասել է Նիկոլ հայադավը եւ նշել. «Ես գիտեմ ՀԱՊԿ-ի առնվազն երկու երկիր, որոնք մասնակցել են մեր դեմ պատերազմի նախապատրաստմանը»:
Նիկոլ հայադավի խոսքով՝ այդ երկու երկրները Հայաստանին օգնելու երեւութականություն են ստեղծել։ Հայաստանի թիվ 1 ներքին թշնամին, որը Զելենսկուց ոչ պակաս, բայց մի փոքր ծպտյալ կերպով նաեւ Ռուսաստանի եւ ՀԱՊԿ-ի թշնամին է, հավելել է, որ 2020թ. Ղարաբաղում ռազմական գործողություններն ուղղված էին Երեւանի անկախության վերացմանը, եւ փորձերը շարունակվել են նաեւ 2020 թվականից հետո։ Ինչպես նշել է Նիկոլ հայադավը, այժմ այդ սպառնալիքները չեզոքացվում են Ադրբեջանի հետ սահմանազատման շնորհիվ։
Միայն նիկոլազոմբիների մոտ հարց չի առաջանա, թե ինչո՞ւ 44-օրյա պատերազմին մեր կողմից պետք է մասնակցեին մեր դաշնակիցները, երբ նույնիսկ Հայաստանն այդպես էլ չճանաչեց Արցախի Հանրապետության անկախությունը… Եթե մինչեւ 2018-ը դա չի արվել բանակցությունները չտապալելու նկատառմամբ, ապա 2018-ից հետո, երբ արդեն ակնհայտ եւ լիովին պարզ էր, որ Ադրբեջանն ինքն է տապալում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջնորդությամբ բանակցային գործընթացը, Նիկոլը եւ իր իշխանությունը պետք է ճանաչեին Արցախի Հանրապետության անկախությունը:
Ավելին՝ պատերազմից հետո էլ Նիկոլ հայադավը Բրյուսելում, Պրահայում, Երեւանում եւ այլուր Ղարաբաղը (ինչպես ինքն է անվանել՝ խուսափելով Արցախ անվանման գործածումից) պաշտոնապես ու հրապարակայնորեն համարել ու հայտարարել է Ադրբեջանի մաս: Իր ոհմակն էլ է նույնկերպ վարվել: Գրում ենք՝ «պատերազմից հետո էլ…», որովհետեւ Նիկոլ հայադավը պատերազմից առաջ էլ, դեռ նույնիսկ 1999թ. ապրիլի 17-ին իր խմբագրած «Հայկական ժամանակ» թերթում գրել է բառացիորեն հետեւյալը. «Ղարաբաղը Ադրբեջանի տարածք է, հետեւաբար Հայաստանը ղարաբաղցիների հայրենիք չի կարող համարվել, ղարաբաղցիները մեր երկրում փախստականներ են»:
Հաջորդ հարցը. ինչո՞ւ 44-օրյա պատերազմի ժամանակ մեր դաշնակիցները պետք է մեր կողմից մասնակցեին դրան, երբ նրանց առավել քան ակնհայտ էր, որ Նիկոլի եւ իր ոհմակի կողմից պետական դավաճանությամբ նախապատրաստվել ու պետական դավաճանությամբ միտումնավոր վարվում է պարտվողական պատերազմ…
Ինչ վերաբերում է ՀԱՊԿ-ի առնվազն երկու երկրի կողմից մեր դեմ պատերազմի նախապատրաստմանը, ապա Նիկոլ հայադավի ասածը ոչ միայն լկտի, այլեւ հրեշավոր զրպարտություն է՝ նպատակաուղղված ոչ միայն ՀԱՊԿ-ի վարկաբեկմանը, այլեւ ՀԱՊԿ-ին Հայաստանի անդամակցության՝ կազմակերպության կանոնադրությամբ չնախատեսված սառեցումից, Հայաստանի կողմից իր մասով ՀԱՊԿ ֆինանսավորման դադարեցումից հետո, որոնք արդեն իսկ արվել են, հաջորդ քայլով հիշյալ կազմակերպությունից Հայաստանի դուրս գալուն: Ավելին՝ ՌԴ-ի եւ ՀԱՊԿ անդամ այլ պետությունների հետ Հայաստանի հարաբերությունները փչացնելուն:
Հիշեցնենք, որ Նիկոլը 2023թ. նոյեմբերին հրաժարվեց մասնակցել Մինսկում կայանալիք ՀԱՊԿ գագաթնաժողովին։ Նա ՀԱՊԿ-ին զրպարտել է, թե կազմակերպությունը 2021թ. գարնանն իբր չի կատարել Հայաստանի նկատմամբ իր պարտավորությունները: 2024թ. մայիսի սկզբին Երեւանում հայտնել էին, որ հանրապետությունը «ձեռնպահ կմնա «ՀԱՊԿ 2024 թվականի բյուջեի մասին» որոշմանը միանալուց եւ այդ որոշմամբ նախատեսված կազմակերպության գործունեության ֆինանսավորմանը մասնակցելուց»։
Ռուսաստանի ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան վերջնագրային եւ վիրավորական հռետորաբանություն է անվանել ՀԱՊԿ-ի վերաբերյալ Հայաստանի ղեկավարության հայտարարությունները: Ինչպես հիշեցրել են ՌԴ արտաքին քաղաքական գերատեսչությունում, 2022թ. սեպտեմբերին Երեւանի խնդրանքով ՀԱՊԿ-ն օպերատիվ կերպով ձեւավորել եւ երկրի սահմանամերձ շրջաններ է ուղարկել կազմակերպության քարտուղարության եւ Միացյալ շտաբի գնահատման առաքելություն։ Արդյունքում` Հավաքական անվտանգության խորհուրդը որոշում է ընդունել դիտորդական առաքելություն ծավալել հանրապետությունում, սակայն ՀՀ իշխանությունները մերժել են այն եւ նախընտրել հրավիրել ԵՄ ներկայացուցիչներին:
Նիկոլի վերոնշյալ, մեղմ ասած, զրպարտչական հայտարարությունից հետո՝ ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան, ТАСС- ի տեղեկացմամբ, Հայաստանի վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնողին կոչ է արել հրապարակել, թե ՀԱՊԿ ո՞ր երկրներն են մասնակցել Հայաստանի դեմ 2020թ. պատերազմի նախապատրաստմանը եւ օգնել Ադրբեջանին՝ 2020թ. ԼՂ-ում ռազմական գործողությունների ժամանակ, սակայն մեր եւ ՌԴ թշնամին լռել է:
«Անկեղծ ասած, հետաքրքրված եմ, թե ի՞նչ նման երկրների մասին է խոսել Հայաստանի վարչապետը։ Մենք բոլորս պետք է ինչ-որ կերպ ինքնե՞րս գուշակենք: Թե՞ հետո մեզ կպատմեն։ Ինձ թվում է՝ միանգամայն տրամաբանական կլիներ դրանք հնչեցնել, եթե խոսքը նման լուրջ հայտարարությունների մասին է»,- ասել է ՌԴ դիվանագիտական գերատեսչության ներկայացուցիչը։
«Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանին, նա արել է հնարավոր ամեն ինչ, եւ այդ մասին խոսել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը: Նա այդ մասին խոսել է 2020 թ.-ի հոկտեմբերի 17-ին ռուսական հեռուստատեսության եթերում, ուղիղ մեջբերում. «որպեսզի Հայաստանն իրեն լքված եւ մոռացված չզգա»,- հիշեցրել է Զախարովան:
Նիկոլ հայադավը բանը հասցրեց նույնիսկ այնտեղ, որ, ինչպես վերջերս իմացանք, Ռուսաստանը հետ կանչեց ՀՀ-ում իր դեսպանին: Սա երկու պետությունների դիվանագիտական հարաբերություններում աննախադեպ է: Մեր թիվ 1 ներքին թշնամու եւ ՌԴ-ի թշնամու վերոնշյալ քաղաքականությունը միտումնավոր բնույթ ունի ու նպատակաուղղված է Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի պետականությանը վերջ տալու նպատակով նախապատրաստվող պատերազմից առաջ մեզ առանց ՀԱՊԿ-ի եւ ՌԴ- օգնության ու, ըստ էության, անպաշտպան թողնելուն: Վաղուց պարզ էր, որ հայադավը չի բավարարվելու միայն Արցախն Ադրբեջանին հանձնելով:
Ցանկացած երկրում ազգային անվտանգության մարմինը, պետության ազգային անվտանգության մասին քիչ թե շատ մտածելու պարագայում, առաջինն ինքը կձերբակալեր նույնիսկ երկրի ղեկավարին, եթե վերջինս ընդամենը կասկածվեր պետական դավաճանություն կատարելու մեջ: Մտածեք, թե նման պարագայում ինչպես կվարվեին, ասենք, ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում կամ Իսրայելում…
Մինչդեռ Նիկոլի եւ իր ոհմակի հանցավոր գործունեությունը, իսկ որոշ դեպքերում՝ անգործությունը պետական դավաճանության բազմադրվագանոց՝ առերեւույթ, անթաքույց ու հրապարակային մի «շքերթ» է, որի պարագայում մինչ օրս անպատիժ մնալը վկայում է, որ Հայաստանում իշխանությունը մինչեւ ողնուծուծն ախտահարված է քաղաքական ու համակարգային կոռուպցիայով, ընդդիմության հիմնական դերակատարներն էլ իրենց համար «լավագույն դեպքում»՝ անձեռնահասությամբ եւ անզորությամբ, եթե, իհարկե, այլ ենթադրություններ չանենք…
ԱՐԹՈՒՐ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ