«ՄԱՐԴԸ ԴՈՒՐՍ Է ԳԱԼԻՍ ՓՈՂՈՑ, ՄԵԿ ԷԼ ԴԻՄԱՑԸ ԴԻԱԿ Է ՀԱՅՏՆՎՈՒՄ»
Արխիվ 12-16«ՄԱՐԴԸ ԴՈՒՐՍ Է ԳԱԼԻՍ ՓՈՂՈՑ, ՄԵԿ ԷԼ ԴԻՄԱՑԸ ԴԻԱԿ Է ՀԱՅՏՆՎՈՒՄ»
ՎԱԶԳԵՆ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԸ օրերս է Հալեպից ընտանիքով Հայաստան տեղափոխվել: Նա մանրամասն տեղյակ է ներկայումս Սիրիայում ընթացող պատերազմական իրավիճակից: Հայերի եւ ռուսական զորքերի Սիրիա մտնելուց հետո` իրավիճակի փոփոխության մասին փորձեցինք մանրամասն տեղեկություններ ստանալ հալեպահայ Վազգեն Կարապետյանից:
Ծայրահեղ ծանր է հիմա Սիրիայում, անելանելի վիճակ է` հատկապես հայերի համար: Քսանչորս ժամ շարունակ կրակոցներ, հրթիռակոծություններ եւ ահաբեկչություններ են, Հալեպ քաղաքում մի հանգիստ վայր չկա, որտեղ ժողովուրդը կկարողանա գոնե որոշ ժամանակ հանգիստ մնալ, ամենուր ավերածություններ են: Վիճակն այստեղ, այլ կերպ ասած, քաոսային է: Մի պահ եկավ, որ կարծես ամեն ինչ հանդարտվել էր, խաղաղվել, բայց հիմա ավելի վատ է: Հոսանք չկա, ջուր չկա, թանկությունների մասին էլ չեմ խոսում: Մենակ մի բան կա դրական` ռուսական զորքերի ակտիվանալուց հետո ժողովրդի մեջ հույսի նշան կա, դա է հիմա սիրիացիներին ուժ ու կորով տալիս, ուրիշ ոչինչ: Չկա աշխատանք, ամեն ինչ ավերված է: Ռմբակոծությունները, հասարակ քաղաքացիների վրա զենքերով կրակելն ամեն քայլափոխի է: Հալեպում վիճակը օր օրի ավելի է վատանում: Ես օրերս եմ այդ պատերազմական թատերաբեմից գաղթել Հայաստան, բայց ամեն օր, ժամը մեկ խոսում եմ այնտեղ մնացած ծեր եղբորս եւ մայրիկիս հետ: Նրանք 70-անց են ու չեն կարող հեռանալ այդտեղից, եւ այն, ինչ պատմում են, սարսափելի է. մարդը դուրս է գալիս փողոց մեկ էլ դիմացը դիակ է հայտնվում:
- Ասացիք` ռուսական զորքերի ակտիվանալուց հետո մարդիկ հույսով են լցվել: Ի՞նչ նկատի ունեք:
- Ռուսական զորքի հայտնվելուց հետո սիրիացի ժողովրդի մեջ հավատ, ուժ ներշնչվեց: Մարդիկ ավելի վստահ են, ավելի լավատես, ուրախ մտածում են, որ ի վերջո գրոհայիններից պաշտպանող լուրջ ուժ ունեն: Հայ ժողովուրդը եւս, այսպես ասած, ոգեշնչվեց ռուսական զորքի հայտնվելուն պես: Մենք համոզված ենք ու ուզում ենք հավատալ, որ Ռուսաստանը վերջ կդնի արդեն բավական ժամանակ ընթացող պատերազմին, որից տուժում է միայն հասարակ քաղաքացին: Այս ընթացքում անհամար մարդիկ զոհ դարձան գրոհայինների կրակոցներին, ռմբակոծություններին:
«ՀԻՍՈՒՆ ՀԱԶԱՐ ՀԱՅԻՑ` ՄՆԱՑԵԼ Է ՀԻՆԳ ՀԱԶԱՐ»
-Որքա՞ն հայ է մնացել Սիրիայում, ի՞նչ են խոսում:
- Շատ-շատ քիչ, մեծ մասը գաղթել է: Մեծ մասը՝ Երեւան, մի փոքր մասը՝ Եվրոպա: Շատ քիչ հայեր են մնացել Հալեպում եւ, առհասարակ, Սիրիայում: Դրանք այն մարդիկ են, ովքեր նույնիսկ գաղթելու հնարավորություն չունեն, ապրուստ, օրվա հացի փող չունեցող հայերն են այսօր Սիրիայում մնացել: Բայց նրանք էլ, հավատացեք, շատ են ցանկանում հեռանալ այդ պատերազմական երկրից: Վերջին հաշվարկներով Սիրիայում բնակվող հիսուն հազար հայից այսօր ¥ցավով եմ ասում, որովհետեւ այստեղ հայերը կարողացել էին տուն-տեղ դնել, կայանալ¤ մնացել է հինգ հազար հայ: Դա էլ վերջին մեկ ամսվա տվյալներով, հիմա գուցե ավելի քիչ: Հալեպում շատ քիչ հայեր են մնացել, նրանք, ովքեր ապրուստի միջոց չունեն, հարազատներ չունեն, որոնց օգնությամբ կկարողանան դուրս գալ ու որոշ ժամանակ` գաղթելուց հետո գոյատեւել:
Սկզբնական շրջանում բոլորը հույս ունեին, որ վերադառնալու են, նույնիսկ Հայաստան եկած մեր հարազատները չէին ցանկանում այստեղ մշտական բնակություն հաստատելու մասին մտածել, չէին ցանկանում գործ սկսել, մտածում էին, որ, միեւնույն է, իրենք շատ արագ վերադառնալու են Սիրիա: Մեծ ակնկալիքներ ունեինք, որ վիճակը կհանդարտվի, բայց կամաց-կամաց հույսն անցավ:
- Ըստ Ձեզ` ե՞րբ եւ ինչպե՞ս կավարտվի այդ վիճակը:
- Բնական է, որ այս ամենի մեջ Ամերիկան իր ներդրումն ունի: Բայց այստեղ չեմ կարծում, որ միայն ԱՄՆ-ի մատն է խառը, մենք` սովորական քաղաքացիներս, կարծում ենք, որ այս պատերազմական վիճակին նպաստում են բազմաթիվ ուժեր: Ամերիկայի ազդեցությունը, կարծում եմ, շատ թեթեւ է. բուն պատերազմը հովանավորում են իսլամիստ ընդդիմադիրները, իսկ գումարով եւ մնացած բաներով զինում է Թուրքիան:
Նշենք, որ մենք փորձեցինք կապվել նաեւ Հալեպի հայ համայնքի պատասխանատուներից Հարություն Սելիմյանի հետ, ով մեր զանգին չպատասխանեց: Իսկ Քեսաբի հայ համայնքի ղեկավար Վազգեն Չափարյանն էլ վերցնելով լսափողը եւ իմանալով, որ լրագրող ենք, զարմանալիորեն ասաց. «Մի կապվեք մեզ հետ, խնդրում ենք»:
ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆ
Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk
