ԿԱՐՄԻՐ ԳԻՐՔԸ ՎԵՐԱՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԻՔ ՈՒՆԻ. ՀՈՒՅՍԸ ԴԱՐՁՅԱԼ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԴՈՆՈՐՆԵ՞ՐՆ ԵՆ
Արխիվ 12-16ԿԱՐՄԻՐ ԳԻՐՔԸ ՎԵՐԱՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԻՔ ՈՒՆԻ.
ՀՈՒՅՍԸ ԴԱՐՁՅԱԼ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԴՈՆՈՐՆԵ՞ՐՆ ԵՆ
Հայաստանն ունի գունեղ կենդականական ու բուսական աշխարհ, որը պահպանելու համար անհրաժեշտ է ամենօրյա հետեւողական աշխատանքայս մասին այսօր լրագրողներին ասաց ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության եւ հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի գիտական գծով փոխտնօրեն կենսանաբանական գիտությունների թեկնածու Հասմիկ Խաչատրյանն:
Մանսագետի խոսքով` եթե Հայաստանում առաջին Կարմիր գիրքը լույս է ընծայվել 1986 թ-ին, որտեղ ընդդգրկվել է անետացման եզրին գտնվող կենդանիների ու բույսերի մոտ 90 տեսակ, 2010-ին վերահրատարակված Կարմիր գրքում թիվը եռապատկվել է` մոտ 300-ից ավելի: Սա արդեն նշանակում է, որ վերջին 25 տարվա ընթացքում որոշ տեսակներ անհետացման լուրջ վտանգի առջեւ են կանգնել:Ընդ որում` կենդանաբանության եւ հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի աշխատակիցների շնորհիվ 2010-ին վերա հրատարակված Կարմիր գրքում տեղ են գտել նաեւ մոտ 155 տեսակ անողնաշարավոր կենդանիներ, որոնք կարելի է հանել Կարմիր գրքի երրորդ հրատարակությունից:
2010 թ-ից անցել է արդեն հինգ տարի, եւ ինչպես պնդում է Հասմիկ Խաչատրյանը, իրենց հավաքագրված տվյալները փաստում են` կարիք կա նորից վերահրատարակելու Կարմիր գիրքը:Միջազգային չափանիշների համաձայն` Հայաստանի դեպքում ցանկալի է բոլոր բուսատեսակներն ու կենդանատեսակները ներառել Կարմիր գրքում, քանի որ Հայաստանի տարածքը փոքր է, բնակչությունը խիտ է, գյուղատնտեսական ու արդյունաբերարական նպատակներով հաճախ ենք օգտագործում մեր բնական միջավայրը: Պատահական չեն գիշատիչ կենդանիների հաճախակի հարձակումները մարդկանց վրա:
Անհետացման եզրին են խոշոր կաթնասունները, որոնցից մեկը հովազն էր: «Դրա մասին ուսումնասիրություններ են արվել, բայց միջազգային կառույցների աջակցությամբ: Հենց նրանց շնորհիվ հնարավոր եղավ պահպանել հովազի, մուֆլոնի տեսակները: Եթե քսան տարի առաջ չգիտեինք հովազ կար Հայաստանում, թե ոչ, ապա հիմա կարող ենք ասել` անգամ հովազի ընտանիքներ կան»,- մանրամասնում է կենսաբանական գիտությունների թեկնածուն:
Հայաստանի տարածքում բանախոսի տեղեկացմամբ իսպառ վերացել է կատվազգիների ընտանիքին պատկանող մանուլին, որին անվանում են նաեւ պալլասյան կատու, սակայն Արցախում դեռ կարող ենք տեսնել:
Իսկ ինչ է անում բնապահպանության նախարարությունը մեր կենդանական ու բուսական աշխարհը պահպանելու համար: «Իրավունք»-ի այս հարցին ի պատասխան` ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության եւ հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի գիտական գծով փոխտնօրենը խուսափեց խոսել նախարարոության բացթողումների մասին: Միայն ասաց, որ աշխատանք արվում է նաեւ կենտրոնի գիտականների հետ համագործակցելով: Այլ հարց է, արդյոք միշտ է նախարարությունը հաշվի առնում կենտրոնի մասնագետների կարծիքը: Հասմիկ Խաչատրյանը կարեւորում է հատուկ պահպանվող տարածքների պահպանումը, որոնց մակերեսը վերջին տարիներին ավելացել է նաեւ միջազգային կառույցների աջակցությամբ:
Փաստորեն, չլինեն միջազգային դոնորները, ՀՀ-ի տարածքում դեռ մնացած կենդանական ու բուսական աշխարհն էլ կկորցնենք, քանզի կարծես բնապահպանության նախարարությունը բավարար ջանքեր չի գործադրում այս ուղղությամբ: «Այդպես չէ, քանի որ հատուկ տարածքները պահպանում են աշխատողները ու մեր բնակչությունն է պատասխան տալիս դրա համար: Թույլ տվեք ես գնահատեմ միայն մեր աշխատանքը»,- եզրափակեց կենտրոնի գիտական գծով փոխտնօրենը:
ՍՈՆԱ ԴԱՎԹՅԱՆ
Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk
