«ԱՐՑԱԽՆ ԱՅԼԵՎՍ ՀԵՏԴԱՐՁ ՉՈՒՆԻ, ՈՐԸ ՀԱՍԿԱՆՈՒՄ ԵՆ ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ, ԹՈՒՐՔԻԱՆ, ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԸ»

«ԱՐՑԱԽՆ ԱՅԼԵՎՍ ՀԵՏԴԱՐՁ ՉՈՒՆԻ, ՈՐԸ ՀԱՍԿԱՆՈՒՄ ԵՆ ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ, ԹՈՒՐՔԻԱՆ, ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԸ»

Սեպտեմբերի 24-25-ին Նյու Յորքում տեղի կունենա Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանի ու Էլմար Մամեդյարովի հանդիպումը: Չի բացառվում` նախարարների հանդիպումից հետո նաեւ երկու երկրների նախագահների հանդիպում տեղի ունենա: Մինչ հանդիպումը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներն առանձին հանդիպումներ կունենան Հայաստանի եւ Ադրբեջանի արտգործնախարարների հետ, քանի որ վերջին ժամանակներս հաճախակիացել են հրադադարի ռեժիմի խախտման դեպքերը: Թե ինչ կարելի է սպասել այս հանդիպումից, «Իրավունքը» պարզեց արտակարգ եւ լիազոր դեսպան ԱՐՄԱՆ ՆԱՎԱՍԱՐԴՅԱՆԻ հետ զրուցելիս:

Պարոն Նավասարդյան, Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպումը արցախյան խնդրի շուրջ հերթական հանդիպումն է, թե այնուամենայնիվ, սա ինչ-որ երանգ պարունակում է:
– Ցանկացած դիվանագիտական հանդիպում լավ երեւույթ է: Ես միշտ հիշում եմ մեծագույն դիվանագետներից մեկի` Արման Ռիշելյոյի խոսքերը` դիվանագիտությունը բանակցություն է, մշտական բանակցություն անգամ այն ժամանակ, երբ պետությունները պատերազմական իրավիճակում են: Թե ինչ կտա այդ բանակցությունն ու հանդիպումը, դժվար է ասել: Պարզապես, հիմա լարված իրավիճակ է, Ադրբեջանը վարում է ագրեսիվ ռազմական քաղաքականություն Հայաստանի հանդեպ` հուսալով, որ այդ կերպ կլուծի ԼՂ հարցը: Սակայն Ադրբեջանն այդ ճանապարհով երբեք արդյունքի չի հասնի: Անկեղծ ասած, ես մեծ փոփոխություններ չեմ սպասում: Կարծում եմ` ստատուս քվոյի պահպանումը մեզ համար ձեռնտու իրողություն է: Չեմ կարծում, որ լինեն մեծ պատերազմական գործողություններ: Երբեք Ալիեւը չի գնա այդ քայլին, քանի որ շատ լավ գիտի` ինչով կվերջանա դա իր համար:
– Կարծիք կա, որ Բաքուն վերջերս սկսել է հակադրվել Արեւմուտքին, եւ այս հանդիպման ժամանակ գերտերությունները կփորձեն նաեւ դաստիարակչական աշխատանք տանել Բաքվին եւ ստիպել նրան զսպել իր ագրեսիան:
– Ես չեմ կարծում, որ այդ հանդիպումն այդպիսի ներքին ծալքեր ունի: Ադրբեջանի հանդեպ Արեւմուտքը վճռական է տրամադրված: Բաքվի կողմից խաղերը նկատելի են` ՌԴ-ին մոտենալու տեսանկյունից, բայց սա հեռանկարային քաղաքականություն չէ: Կարմիր կովն իր կաշին չի փոխի` Ադրբեջանը եղել, մնում է եւ կլինի արեւմտամետ: Այն խոսակցությունները, թե Ադրբեջանն այնքան կմոտենա Ռուսաստանին, որ նա անգամ արցախյան հարցը հօգուտ Բաքվի կլուծի, հիմնավորված չեն: Ոչ մի նոր բան  ՌԴ-ի դիրքորոշման մեջ` թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ադրբեջանի հարցում չկա:   
– Հանրային-քաղաքական որոշ շրջանակներ կարծում են, որ ռուս-ադրբեջանական հարաբերություններն այսօր նման են 1921 թ.-ի իրավիճակին: Ռուսաստանը Հայաստանից, ըստ այդ շրջանակների, ոչ մի սպասելիք չունի, հետեւաբար նա կփորձի իր հարաբերությունները ջերմացնել Բաքվի հետ:
- Դա այդպես չէ: Ռուսաստանը տանում է աշխարհաքաղաքական մեծ գիծ, որը հավասարակշռում է Ադրբեջանն ու Հայաստանը` թե՛ զենքի վաճառքի, թե՛ աշխարհաքաղաքական այլ հարցերի դեպքում: Կարծում եմ` Ռուսաստանը վարում է նման քաղաքականություն եւ պաշտպանում ոչ միայն Հայաստանի շահերը` հաշվի առնելով, թե ինչ վտանգներ կգան մեզ Մերձավոր Արեւելքից, այլեւ իր շահերն է պաշտպանում: Հայաստանը պետք է  Ռուսաստանին այնքան, ինչքան Ռուսաստանը` Հայաստանին:
– Սեպտեմբերի 23-ին տեղի կունենա Էրդողան-Պուտին հանդիպումը: Հաշվի առնելով, թե այս պահին ինչպիսի լարված իրավիճակ է Սիրիայում, արդյոք հանդիպման ընթացքում անդրադարձ կարվի արցախյան խնդրին:
– Անշուշտ կլինի: Պարզ է, որ Թուրքիան պրոհայկական դիրքորոշում այս հարցում չի ունենա:  Մեր տարածաշրջանի բոլոր խաղացողները` ԱՄՆ-ն, Ռուսաստանը,  Թուրքիան չեն ձգտում պատերազմի, որովհետեւ այս քաղաքական իրադրության մեջ միայն մոլագարը կարող է գնալ այդ քայլին: ՌԴ-ն խնդիրներ ունի Ուկրաինայում, սկսել է  կռվել Սիրիայում, հիմա էլ մի ճակատ բացվի Կովկասում, չի ցանկանա:
Հայաստանը բավական կայուն վիճակում է եւ կարող է հանգիստ լինել, քանի որ Ռուսաստանը Հայաստանին է փոխանցել «Իսկանդեր» հրթիռային համակարգեր:
– Տարածաշրջանում լարված իրավիճակը արցախյան խնդրի վրա ինչպե՞ս է անդրադառնում:
– Անշուշտ կարող է ազդեցություն ունենալ: Արցախյան խնդիրը, ի վերջո, պետք է լուծվի, քանի որ չլուծված վիճակով բարդացնում է քաղաքական իրավիճակը: Ստատուս քվոյի պահպանումը, սակայն, մեզ համար վատ չէր լինի: Պետք է ձեւ գտնենք` շահած վիճակով դուրս գալ այս ամենից: Արցախն այլեւս հետդարձ չունի, որը հասկանում են Ադրբեջանը, Թուրքիան Ռուսաստանը: Մենք արյան գնով ենք դա նվաճել:
– Քաղաքացի Վահան Մարտիրոսյանի Բաքվում հայտնվելն ու նման խայտառակ ասուլիս տալն ինչպե՞ս եք գնահատում:
– Դա այնքան նողկալի դեպք է, որ անգամ չեմ ցանկանում անդրադառնալ: Ամեն ազգի մեջ լինում են նման դեպքեր: Այսքան տարիների ընթացքում սա առաջին դեպքն է: Աստված իր հետ:
– Նախորդ տարի էլ պայմանագրային զինծառայող էր հատել Ադրբեջանի սահմանը: Սրանից մենք ի՞նչ հետեւություն անենք:
– Մեծ պատերազմների ժամանակ դիվիզիաներ են անցնում մի սահմանից մյուսը: Ոչ մի հետեւություն չպետք է անենք: Մենք արտաքին քաղաքականության մեջ հաջողության կհասնենք, եթե ներքին քաղաքականության մեջ խելամիտ լինենք: Պետք  է կարողանանք վերացնել կաշառակերությունը,  մենաշնորհը եւ սրանցից բխող արտագաղթը: Տանը պետք է մնալ` այն պաշտպանելու համար:
– Քանի որ տարածաշրջանի լարված իրավիճակի մասին խոսեցիք, ինչ փուլ է թեւակոխել թուրք-քրդական խնդիրը:
– Դե, պատերազմական գործողություններ են գնում, որոնք կշարունակվեն: Սակայն է, ինչ պետք է լիներ: Մոտ ապագայում Թուրքիան կտրոհվի: Քրդական խնդիրն էլ մեզ հետ որոշ չափով առնչվում է,  որոշ չափով` ոչ: Պետք  է ամուր լինել` դիմակայելու համար:
ՍՈՆԱ ԴԱՎԹՅԱՆ

Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk

Հետևեք մեզ նաև տելեգրամում՝

Ներբեռնեք Iravunk հավելվածը և եղեք միշտ տեղեկացված՝