«ՀԱՎԵՐԺՈՒԹՅԱՆ ԺԱՊԱՎԵՆԻՆ» ԱՅԼԵՎՍ ՉԻ ՍՊԱՌՆՈՒՄ ԱՆՀԱՎԵՐԺՈՒԹՅՈՒՆԸ

«ՀԱՎԵՐԺՈՒԹՅԱՆ ԺԱՊԱՎԵՆԻՆ» ԱՅԼԵՎՍ ՉԻ ՍՊԱՌՆՈՒՄ ԱՆՀԱՎԵՐԺՈՒԹՅՈՒՆԸ

Հուշարձանների, հուշակոթողների ու քանդակների թալանը վերջին տարիներին դարձել է հաճախակի: Այս ընթացքում նույնիսկ եղան դեպքեր, երբ հայտնաբերվեցին մի քանի հուշարձան կողոպտողներ ու դատապարտվեցին, բայց դրանից ոչ մի բան չփոխվեց, օրեցօր շարունակվում է հուշարձանների թալանը: Տարիներ առաջ քանդակագործ ԴԱՎԻԹ ԲԵՋԱՆՅԱՆՆ էլ չկարողացավ հանցագործներից պաշտպանել Չարենցավանի ճանապարհին գտնվող` 1975 թվականին պատրաստված եւ տեղադրված, ճանապարհաշինարարներին նվիրված, այժմ կողոպտված «Հավերժության ժապավեն» պղնձաձույլ արձանը:

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆԸ ԿՎԵՐԱԿԱՆԳՆՎԻ ԲԵՋԱՆՅԱՆԻ ԷՍՔԻԶՆԵՐՈՎ
Երեկ Կոտայքի մարզպետարանի մշակույթի բաժնի պետ ԱՐԱ ՍԻՄՈՆՅԱՆՆ «Իրավունքին» տեղեկացրեց. «Մինչ հանդիպումը` մեկ շաբաթ առաջ, ՀՀ մշակույթի նախարարության Պատմության եւ մշակույթի հուշարձանների պահպանության գործակալության պետ Արմեն Աբրոյանը մի քանի մասնագետների եւ մարզպետարանի ներկայացուցիչների հետ եղել է արձանի տարածքում, տեղում քննարկում է եղել արձանի վերականգնման ընթացքի վերաբերյալ, եւ նախնական որոշում կայացվել, որ նախահաշիվ կազմվի եւ ներկայացվի մշակույթի նախարարին: Իրականում այդ արձանը 2011 թվականից մտել է անշարժ հուշարձանների պահպանության պետական ցուցակ, որի պարագայում վերանորոգման ու պահպանման հետ կապված հիմնական խնդիրները Մշակույթի նախարարությունն է իրականացնում` որպես լիազոր մարմին: Տարիներ առաջ, երբ Դավիթ Բեջանյանը ողջ էր, նախկին մարզպետը հրավիրեց նրան, խոսեցին, եւ որոշվեց, որ նա վերանորոգման նախահաշիվ կազմի: Բայց, բավականին մեծ էր գումարը եւ չստացվեց ու այդպես էլ մնաց: Իսկ արդեն երեկ կայացած հանդիպման ընթացքում տիկին Ն. Սարգսյանն ու Կ. Գուլոյանը քննարկեցին քանդակագործ Դավիթ Բեջանյանի հեղինակած «Հավերժության ժապավեն» հուշարձանի վերականգնման հետ կապված մի շարք խնդիրներ: Ն. Սարգսյանի կողմից ներկայացվեցին որոշակի առաջարկություններ` հուշարձանը քանդակագործ Դ. Բեջանյանի էսքիզներով վերականգնելու ուղղությամբ:
Կոտայքի մարզպետ Կ. Գուլոյանը մարզպետարանի համապատասխան վարչությանը հանձնարարեց հանգամանորեն վերլուծել Ն. Սարգսյանի կողմից արված առաջարկությունները եւ ներկայացնել համապատասխան եզրակացություններ Կոտայքի մարզում տեղադրված «Հավերժության ժապավեն» հուշարձանի վերականգնման հնարավորությունների վերաբերյալ»:

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՄԻՏՈՒՄ ՉԿԱ...
ՀՀ մշակույթի նախարարության Պատմության եւ մշակույթի հուշարձանների պահպանության գործակալության պետ ԱՐՄԵՆ ԱԲՐՈՅԱՆԸ նույնպես նշեց, որ օրեր առաջ մասնագետների եւ մարզպետարանի համապատասխան աշխատակիցների հետ եղել են արձանի տարածքում:
- Փոխհամագործակցությամբ փորձել ենք որոշ միջոցներ ձեռնարկել իրավիճակի լուծման ուղղությամբ: Քամու արդյունքում արձանից պոկված կտորը հիմա պահպանվում է համապատասխան տեղում` խիստ պահպանությամբ: Սակայն պարզվեց, որ դա էլ վերականգնելու գրեթե կիսապիտանի հատված է, որովհետեւ մասնագիտորեն ավելի քան ճիշտ է նորը կառուցել` դրանք կիրառելով, քան` հենց ինքն անմիջապես վերականգնենք: Իսկ գողացված հատվածները կամ ընդհանրապես արձանը վերականգնելու համար, կարճ ասած, համապատասխան գումարներ են պետք: Գիտեք, որ նախարարությունը կամ ընդհանրապես պետական կառույցները, այդ թվում մարզպետարանը, նախապես են ծրագրում կամ համապատասխան  միջնաժամկետ  են սահմանում, որովհետեւ պետբյուջեն չի կարող ամեն օր, ինչ-որ մի բանի համար գումար հատկացնել, հատկապես որ այս տարվա հրատապ տողն արդեն լրացված է` նախարարությունը միջոցներ չունի: Բայց համագործակցության ընթացքում, առաջ չընկնելով` ասեմ միայն, որ  քննարկելով` մենք կազմակերպչական որոշ բաներ փորձել ենք անել: Մնում է հնարավոր միջոցներ գտնենք, գուցե մարզպետարանի հետ, որովհետեւ համայնքն էլ է հրաժարվում, մեծ հաշվով միայն խնդիրը ֆինանսական է:
-  Իսկ հնարավո՞ր է 2016 թվականի բյուջեով նախատեսվեն հուշարձանի վերականգնման աշխատանքները:
- Այս պահին չեմ կարող հստակ ասել, բայց փորձում ենք, դա մի հոգու որոշման բան չէ: Ընդհանուր համատեքստում է դա արվում, որովհետեւ  վթարված ու վտանգված շատ հուշարձաններ էլ ունենք: Միջոցները պետք է տեղին բաշխել, չենք կարող ավելի վատ վիճակում գտնվող հուշարձանից առաջ վերականգնել ավելի լավ վիճակում գտնվողը: Այդ առումով նույն ճանապարհի վրա գտնվող մյուս` «Արձագանք» արձանն էլ կիսաթալանված վիճակում է, որը կարգավիճակ չունեցող հուշարձան է: Այստեղ խնդիրը հսկողության հետ է. իրավապահ մարմինների խնդիրն է: Մեր ծառայությունները իրավասու չեն անընդհատ հսկել հուշարձանը: Դրա հետ կապված բազմաթիվ քրեական գործեր ենք ունեցել, մինչեւ անգամ մարդ է դատվել: Նույնիսկ նման անհանգստություն կար, թե այդտեղ քաղաքական միտում կա, բայց չեմ կարծում, ինձ թվում է դա վատ դասական հանցագործություն է: Համենայնդեպս, մենք հնարավիրինս փորձում ենք աչքաթող չանել բոլոր հուշարձանները, դուք էլ հասկացեք, մեր աշխատակիցներն էլ ձեզ պես մարդիկ են:
ԼԻԼԻԹ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆ

Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk

Հետևեք մեզ նաև տելեգրամում՝

Ներբեռնեք Iravunk հավելվածը և եղեք միշտ տեղեկացված՝