ՁԵԶ ԿԱՐՈՂ ԵՆ ՆԱԵՎ ԽԱՎԱՐԱՍԵՐՈՎ ԱՂՑԱՆ ՎԱՃԱՌԵԼ. ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀ
Արխիվ 12-16
ՁԵԶ ԿԱՐՈՂ ԵՆ ՆԱԵՎ ԽԱՎԱՐԱՍԵՐՈՎ ԱՂՑԱՆ
ՎԱՃԱՌԵԼ. ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀ
Հայոց Աշխարհ օրաթերթը գրում է. Մեծ եւ միջին սուպերմարկետներում վաճառում են ինչ ասես՝ ընդհուպ մինչեւ պատրաստի ճաշատեսակներ եւ զանազան աղցաններ:
Հաշվի առնելով կյանքի ներկա ռիթմը` այդպիսի առաջարկը շատ հարմար է նրանց համար, ովքեր տանը պատրաստելու ո՛չ ժամանակ ունեն, ո՛չ էլ եռանդ: Բայց սուպերմարկետներից պատրաստի աղցան կամ որեւէ ճաշատեսակ` տոլմա, խորտիկներ, հավի տապակած տոտիկներ, կարտոֆիլի խյուս եւ այլն գնելիս քանի՞ անգամ ենք ինքներս մեզ եւ վաճառողին հարց տվել, թե դրանք որտե՞ղ են պատրաստվել, ի՞նչ պայմաններում։
Ի դեպ, ճաշատեսակների եւ աղցանների մակնշումների ու պիտակների վրա որեւէ տեղեկություն չկա, նշվում է միայն ճաշատեսակի կամ աղցանի անվանումը եւ գինը: Այնինչ գոնե դրանց թարմության մասին սպառողը պետք է հավաստի տեղեկություն ունենա: Լավագույն դեպքում այդ մասին մենք փորձում ենք տեղեկանալ վաճառողից` հարցնելով թա՞րմ է սնունդը, եւ վստահելով նրա խոսքերին` գնում ենք։
Օրերս մեր խմբագրություն էր զանգահարել մի սպառող, որի բախտը, մեղմ ասած, չէր բերել. ՍԱՍ սուպերմարկետից գնած նրա «Օլիվյե» աղցանի միջից խավարասեր էր հայտնաբերվել: Սպառողի զարմանքը զզվանքից մեծ էր եղել, քանի որ իրեն խանութում չէին զգուշացրել, որ իր գնած աղցանի բաղադրության մեջ խավարասեր են օգտագործել:
«Սպառողների ազգային ասոցիացիայի» նախագահ ՄԵԼԻՏԱ ՀԱԿՈԲՅԱՆՆ ասում է, որ սպառողներին առաջարկվող պատրաստի սնունդն արգելվում է գնել, քանի որ դրա իրացման համար անհրաժեշտ ոչ մի պայման սուպերմարկետներում չի պահպանվում: Հետեւաբար ոչ ոք չի կարող երաշխավորել այդ սննդի բարձր որակն ու անվտանգությունը, անգամ թարմությունը:
«Եղել են դեպքեր, երբ մենք ստուգումների միջոցով պարզել ենք, որ նախորդ մեկ կամ մի քանի օրվա աղցանը խառնում են թարմին եւ վաճառում ` որպես այդ օրվա արտադրանք: Ինչ վերաբերում է դրանց որակին կամ անվտանգությանը, ապա դա նույնպես չի՞ վերահսկվում ըստ պատշաճի, անհայտ է մնում, թե ինչ սանիտարահիգիենիկ պայմաններում են դրանք պատրաստվում, արդյոք խոհարարը այս կամ այն հիվանդությամբ չի տառապում, որը կարող է փոխանցվել մարդուց մարդուն` սննդի միջոցով:
Ուստի խորհուրդ եմ տալիս զերծ մնալ խանութներից արդեն պատրաստի արտադրանք գնելուց: Եթե կիսապատրաստի կամ հում արտադրանքը հնարավոր է քիչ թե շատ վնասազերծել ջերմային մշակման ենթարկելով, ապա պատրաստին սովորաբար մենք օգտագործում ենք նախնական վիճակում: Ուստի չի բացառվում, որ դրանում առկա հիվանդագին մանրէներն անցնեն մեր օրգանիզմ ու այնտեղ տարածվեն»,- ասում է ասոցիացիայի նախագահը:
Պարզելու համար, թե ի՞նչ են մեզ առաջարկում սուպերմարկետներում պատրաստի սննդի անվան տակ` մենք շրջեցինք «Երեւան սիթի» եւ ՍԱՍ սուպերմարկետներով: Պարզվում է, որ խանութների պատրաստի սննդի հիմնական մասն արտադրվում է սեփական խոհանոցում, բայց կան նաեւ մասնավոր ձեռներեցների պատրաստած համադամ ուտեստներ, որոնց վրա մակնշված է միայն ուտեստի անունը:
Իսկ թե ո՞վ է արտադրողը, ինչպիսի՞ն են մթերքի բաղադրությունը եւ պահպանման պայմանները, անգամ պատրաստման եւ պիտանելիության ժամկետները՝ նշված չեն:
Ի դեպ, դրանք բացակայում են նաեւ սուպերմարկետների ցանցի արտադրած մթերքների վրա: Իսկ երբ որպես լրագրող խանութների վաճառողուհիներին, այնուհետեւ մենեջերներին խնդրեցի ներկայացնել այդ մթերքների պատրաստման հավաստագիրը, պարզվեց, որ այն գտնվում է... սուպերմարկետների գլխավոր գրասենյակում։
Ուրեմն որպես սպառող` ինչպե՞ս վստահ լինեմ, որ անվտանգ մթերք եմ գնում:
Եվ հետո, ինչպես հավաստում է «Իրազեկ եւ պաշտպանված սպառող» հասարակական կազմակերպության նախագահ ԲԱԲԿԵՆ ՊԻՊՈՅԱՆԸ, այդ թվացյալ հավաստագրերն իրականում գոյություն չունեն: Նրա տեղեկացմամբ՝ անհատ ձեռներեցներից շատերն իրենց արտադրանքի համար որեւէ հավաստագիր չեն ներկայացնում, քանի որ ոչ ոք դա նրանցից չի պահանջում. «Խանութում վաճառվող ցանկացած ապրանք պետք է անպայման հավաստագրված լինի: Դրա բացակայությունը լիազոր մարմիններն արդարացնում են այսպես` չխանգարենք փոքր եւ միջին բիզնեսի զարգացմանը:
Բայց հավաստագրվելով` փոքր եւ միջին գործարարներն ու ձեռներեցներն ամենեւին չեն տուժում, դա իրենց իսկ ապահովության համար է արվում: Խնդիրը պետք է այնպես լուծել, որ փոքր բիզնեսին չխանգարեն, ու այն զարգանա: Այսինքն` իրացման ցանցերին պետք է պարտադիր պայման ներկայացվի, որպեսզի պատրաստի մթերքն ընդունեն միմիայն հավաստագրով, հակառակ պարագայում կտուգանվեն: Եվ երբ իրացնողը կհրաժարվի արտադրողից չհավաստագրված ապրանք ձեռք բերել, վերջինս կաշխատի օրենքի սահմաններում: Այս դեպքում կշահի թե՛ արտադրողը, թե՛ իրացնողը, թե՛ սպառողը` անվտանգ մթերք գնելով:
Բայց մինչ օրս դրա համար ոչ մի իրացման կենտրոնի չեն տուգանել, որպեսզի նա էլ հավաստագրում պահանջի: Երբ մեխանիզմն սկսի աշխատել, արտադրանքը կլինի այնպիսին, ինչպիսին պետք է լինի:
Մեր ստուգումները ցույց են տվել, որ անգամ սուպերմարկետների գերակշիռ մասը սեփական արտադրության վերաբերյալ հավաստագիր չունի»:
Բացի դրանից, գոյություն ունի «Սննդամթերքի անվտանգության մասին» օրենք, որը նաեւ կարգավորում է իրացվող «սննդամթերքի, սննդամթերքի հետ շփվող նյութերի, սննդային եւ կենսաբանական ակտիվ հավելանյութերի անվտանգությանը, մակնշմանը եւ փաթեթավորմանը» ներկայացվող պահանջները: Այնտեղ նշված է, որ մթերքի մակնշումը պետք է ներառի մթերքի եւ արտադրողի անվանումը, զտաքաշը, ծավալը, հիմնական բաղադրիչները, օգտագործված սննդային եւ կենսաբանական ակտիվ հավելումները, արտադրության տարեթիվը, ամսաթիվը, օրը, պահպանման պայմանները, առանձին ցուցումներ` պահպանման եւ պիտանելիության ժամկետի մասին:
Դա վերաբերում է թե՛ անհատ ձեռներեցների, թե՛ խանութի ցանցերի արտադրությանը: Եվ երբ դրանք առկա չեն լինում, չկա որեւէ երաշխիք, որ գնում ես որակյալ արտադրանք։
Հայոց Աշխարհ օրաթերթ
ԹԱԳՈՒՀԻ ԱՍԼԱՆՅԱՆ
Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk
Հավանեցի՞ր հոդվածը, կիսվիր ընկերներիդ հետ՝
Հետևեք մեզ նաև տելեգրամում՝
Ներբեռնեք Iravunk հավելվածը և եղեք միշտ տեղեկացված՝
1
30743 դիտում
2
19134 դիտում
3
1689 դիտում
4
1600 դիտում
5
1535 դիտում
3
17688 դիտում
4
11336 դիտում
5
8058 դիտում
5
8286 դիտում
