«ՈՒՆԵԻՆՔ ՓԱՅԼՈՒՆ ԿՈՄՊՈԶԻՏՈՐՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԱՅՍՕՐ ՄՈՌԱՑՎԵԼ ԵՆ»
Արխիվ 12-16«ՈՒՆԵԻՆՔ ՓԱՅԼՈՒՆ ԿՈՄՊՈԶԻՏՈՐՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԱՅՍՕՐ ՄՈՌԱՑՎԵԼ ԵՆ»
Օրերս Կոմպոզիտորների միությունում մեկնարկեց Երիտասարդ հայ կոմպոզիտորների կամերային երաժշտության 2-րդ փառատոնը, որի ընթացքում հնչելու են 26 հեղինակների ստեղծագործություններ: «Իրավունքի» հետ զրույցում միության նախագահ, կոմպոզիտոր, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ ԱՐԱՄ ՍԱԹՅԱՆՆ ասաց, որ վերջին ամսիներին փառատոնային ծրագրերով են զբաղված: Այդ թվում, մեծերի կողքին կարեւորվում են նաեւ երիտասարդ ստեղծագործողները:
«ՀԱՄԵՐԳՆԵՐՆ ԱՆՈՒՄ ԵՆՔ ՄԵՐ ՎԵՐՋԻՆ ԿՈՊԵԿՈՎ»
-Մենք լավ երիտասադություն ունենք: Օրինակ` երիտասարդ կոմպոզիտորների փառատոնի ընթացքում մի համերգին կլինեն միայն միջազգային մրցույթների դափնեկիրները: Արդեն մեկնարկել է նաեւ «Երգի փառատոն-2015» մեգանախագիծը,որը բաղկացած է երգի 3 տարբեր ժանրերից: Հեղինակային երգերի հատվածն արդեն տեղի ունեցել Դիլիջանի ստեղծագործական տան Բեթհովենի անվան դահլիճում: Իսկ 2-րդ փուլում կհնչեն էստրադային երգեր, 3-րդ փուլում` ժողովրդական: Մեզ համար կարեւոր է, թե ինչ է տեղի ունենում ոլորտում, դրա համար յուրաքանչյուր փառատոնից հետո քննարկումներ ենք անում: Անցյալ տարի տեղի ունեցած երկու սիմֆոնիկ եւ երեք կամերային երաժշտության համերգներից հետո հասկացանք, որ խնդիրներ ունենք սիմֆոնիկ, երգչախմբային երաժշտության ոլորտում: Հիմա կոմպոզիտորներն ակտիվ աշխատում են այդ ժանրերում: Փառատոներ անցկացնելն օգտակար է, որպեսզի նախ խթանել, ապա հասկանալ ինչ ունենք, եւ ինչպես են աշխատում մեր ստեղծագործ ուժերը: Բայց այդ համերգներն անում ենք մեր վերջին կոպեկով, գումարներ հայթայթելով, իսկ այդպես չի կարելի: Այսօր լուրջ երաժշտությամբ երեւի թե միայն զբաղվում է Կոմպոզիտորների միությունը, իսկ Մշակույթի նախարարությունն աջակցում է ժամանակ առ ժամանակ: Եթե միությունը լուրջ երաժշտություն չառաջարկի` ժամանակակից երաժշտություն չի հնչի: Ճիշտ է, պարբերաբար Երիտասարդական, Սիմֆոնիկ նվագախմբերն իրենց ծրագրերում ընդգրկում են հայ կոմպոզիտորների գործեր, դա մտածված քաղաքականություն չէ` ուղղակի ցանկություն է: Մտածված քաղաքականությունը պիտի իրականացնի միությունը, դրա համար պետք է նախարարությունը ֆինանսավորի, չէ՞ որ ամեն համերգը գումար է:
«ԵԹԵ ՉԿԱՏԱՐԵՆՔ, ՎԱՂԸ ՉԵՆՔ ՈՒՆԵՆԱ ՆՈՐ ԱՆՈՒՆՆԵՐ»
-Իսկ երաժիշտները համաձայնո՞ւմ են անվճար կատարել երիտասարդ
կոմպոզիտորների գործերը:
- Կան երաժիշտներ, որ չնչին գումարներով նվագում են, բայց կան մարդիկ, որ ասում են` ինչո՞ւ եք անում երիտասարդ կոմպոզիտորների փառատոն: Բայց ժամանակին, երբ մենք էինք երիտասարդ, մեզ էին կատարում, քաղաքականություն կար: Եթե չկատարենք, վաղը չենք ունենա նոր անուններ: Պիտի հնարավորություն տանք նրանց հնչելու, որ էլ չհարցնեն` իսկ մենք ունե՞նք երիտասարդ կոմպոզիտորներ:
- Իսկ ունե՞նք:
- Իհարկե, նրանցից շատերը միջազգային մրցույթների դափնեկիրներ են: Իսկ հենց այնպես միջազգային մրցույթի դափնեկիր չեն դառնում, այն էլ` Անգլիայի, Շվեյցարիայի, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի նման երկրներում, որտեղ առաջին հորիզոնականներ են զբաղեցնում:
«ՊԵՏՔ Է ՀԱՍԿԱՆԱՆՔ, ՈՐ ՎԱՂԸ ՂԵԿԸ ՏԱԼՈՒ ԵՆՔ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴՆԵՐԻՆ»
-Սերունդների կռիվը միշտ էլ եղել է...
- Տաղանդավոր արվեստագետները, մեծությունները միշտ էլ աջակցել են երիտասարդներին, շնորհիվ դրա ծնվել է հաջորդ սերունդը, նոր ստեղծագործ ուժեր են եկել: Եթե մտածում ենք մեր երկրի ու նրա ապագայի մասին, ուրեմն` պետք է նաեւ հասկանանք, որ վաղը ղեկը տալու ենք երիտասարդներին, եւ նրանք պետք է տանեն առաջ: Եթե մենք դա չանենք, հետո մեծ խնդիրների առջեւ ենք կանգնելու: Իսկ այսօրվա երիտասարդությունը շատ տաղանդավոր է:
«ԿԱՆ ՄԱՐԴԻԿ, ՈՎՔԵՐ ՄԻՇՏ ԴԺԳՈՀ ԵՆ»
-Առանց այդ էլ 90-ականներին դադար ենք ունեցել:
- Այո, մեկը ես, ինչքա՞ն բան կարող էի անել, որ չեմ արել... Բաներ կան, որ պետք է դռները բացել քո սահմանի չափով, որ մարդիկ կարողանան այդ դուռը բացել, ինչը բնական է, փոխադարձ է լինում:
- Իսկ այսօր ովքե՞ր են միության դուռը թակում ու բացում: Տարիներ առաջ այդ դուռը ստեղծագործողները չէին բացում, ու շատերը հեռացան միությունից:
- Միայն այսօր առավոտից միության մեկ երրորդը մտել-դուրս է եկել, այսինքն` գործընթաց է, աշխատանք է կատարվում եւ այդ աշխատանքն ամենօրյա է: Այնպես չէ, որ մեկը մի կողմ կանգնի ու ասի` այս կամ այն չկա, չենք անում: Իհարկե` կան մարդիկ, ովքեր միշտ դժգոհ են: Եթե լավ ուտեստ էլ տաս, կդժգոհի, թե ինչո՞ւ հենց այդ ուտեստը, այլ ոչ թե ուրիշը: Բայց կան մարդիկ, ովքեր հասկանում են, որ գործընթացին պետք է մասնակից լինեն:
- Այսինքն` միության անդամներն ավելացե՞լ են:
- Երբ դարձա նախագահ, առաջին հերթին ընդունեցի երիտասարդ մի քանի կոմպոզիտորների, նաեւ այն մարդկանց, որոնք նույնիսկ կոչումներ ունեին, բայց չէին ուզում դառնալ միության անդամ: Հիմա նրանք հաճույքով աջակցում են միության աշխատանքներին: Օրինակ` երիտասարդների նախաձեռնությամբ թարմացվեց Դիլիջանի կոմպոզիտորների միության գրադարանը նոր պարտիտուրաներով: Նյութեր են հայթայթում, մեր կոմպոզիտորներից նոր նյութեր են հավաքում, որ համալրեն գրադարանը: Նույնը կերպ կթարմացնենք նաեւ երեւանյան մեր գրադարանը: Մենք ունիկալ գրադարան ունենք, պատմականորեն շատ կոմպոզիտորներ իրենց առաջին ձեռագրերը բերել են այստեղ եւ ոչ միայն մեր հանրապետությունից, կան ձեռագրեր, որոնք համաշխարհային նշանակություն ունեն:
Կ. ՕՐԲԵԼՅԱՆԸ ՈՉ ԹԵ ՄԻՈՒԹՅԱՆ, ԱՅԼ ՎԱՐՉՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՎԱՎՈՐ ԱՆԴԱՄ Է
-Որքան գիտեմ` միության նախկին նախագահ Ռ. Ամիրխանյանը Կ. Օրբելյանին
հեռացրել էր միության անդամությունից: Հասցրեցի՞ք նրան վերագրանցել որպես միության անդամ:
- Մինչեւ Օրբելյանի մահը համերգ եղավ Լոս Անջելեսում, ես արդեն նախագահ էի ու այստեղից տարա մի ցուցատախտակ, որտեղ գրված էր, որ նա միության վարչության պատվավոր անդամ է: Մենք մեր մեծերին միշտ էլ պետք է հարգենք, գնահատենք, բարձրացնենք եւ երբեք չմոռանանք: Եթե մոռանում ենք, ուրեմն չունենք անցյալ: Երիտասարդների մասին խոսելիս պետք է չմոռանանք անցյալի մասին, իսկ մենք ունեինք փայլուն կոմպոզիտորներ, որոնք ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ էին, այսօր մոռացվել են, իսկ նրանց մոռանալը սրբապղծություն է: Իմ հորեղբայրը, կոմպոզիտոր Աշոտ Սաթյանը ստալինյան մրցանակի դափնեկիր էր, ժամանակին գնահատվում էր, այսօր մոռացել են:
«ՄԱՆՍՈՒՐՅԱՆՆ ԱՅՆ ԱՆՁՆԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆ Է, ՈՒՄ ԱՆՈՒՆՆ ԱՐԴԵՆ ԴՌՆԵՐ Է ԲԱՑՈՒՄ»
-Մասնավոր խոսակցության ժամանակ Տիգրան Մանսուրյանն ասաց, որ իր համար արդեն դռները բացվել են ու համերգներ է ունենում Ռուսաստանում եւ այլուր:
- Բոլորի համար դռները բաց են, իսկ Մանսուրյանն այն անձնավորությունն է, ում անունն արդեն դռներ է բացում: Մենք այդպիսի քիչ կոմպոզիտոր ունենք, մնացածներին էլ պետք է ներկայացնել, որովհետեւ չափից դուրս համեստ լինելն էլ մի բան չէ: Չափից շատ ունենք համեստ անձնավորություններ, որոնք սուս ու փուս գրում են ու դարսում, կարծելով, որ Աստված իրենց տվել է ստեղծագործելու շնորհք: Իրենցով պետք է զբաղվի միությունը, դրա համար էլ մենք միավորումից դարձանք միություն:
Զրուցեց ԼԻԼԻԹ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆԸ
Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk