«ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԲԱՐԵՓՈԽՈՒՄՆԵՐԻՆ ԿՈՂՄ ԵՄ, ԲԱՅՑ...»
Արխիվ 12-16«ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԲԱՐԵՓՈԽՈՒՄՆԵՐԻՆ ԿՈՂՄ ԵՄ, ԲԱՅՑ...»
Թուրք-քրդական հակամարտությունը էլ ավելի մեծ մասշտաբների է հասնում, իսկ թուրքական իշխանությունները պատրաստվում են կենաց մահու պայքար տանել առաջիկա ընտրություններին` իրենց դիրքերը վերահաստատելու համար: Արդյունքում Քրդստանի աշխատավորական կուսակցության (PKK) գործողությունների պատճառով կան բազում զոհեր ու վիրավորներ: Ընդ որում, թուրք-քրդական բախումները մեծամասամբ տեղի են ունենում մեր պատմական հայրենիքում` Արեւմտյան Հայաստանում, որտեղ 100 տարի առաջ թուրքերը իրականացրեցին 1,5 միլիոն հայերի Ցեղասպանությունը: Տեղի ունեցող վերոնշյալ իրադարձությունների, ինչպես նաեւ հայաստանյան ներքաղաքական զարգացումների մասին «Իրավունքը» զրուցեց ԱԺ ԲՀԿ խմբակցության անկուսակցական պատգամավոր, Արեւմտահայոց ազգային համագումարի ազգային խորհրդի (ՀՀ-ի) լիազոր ներկայացուցիչ ԱՐԱԳԱԾ ԱԽՈՅԱՆԻ հետ:
«ԷՐԴՈՂԱՆԸ ՁԳՏՈՒՄ Է ԲԱՑԱՐՁԱԿ ԻՇԽԱՆՈՒԹՅԱՆ, ՈՐՆ ԱՅԼԵՎՍ ՉԻ ՍՏԱՑՎԻ»
–Պարոն Ախոյան, ունենալով մեծ կապեր Արեւմտյան Հայաստանում` ի՞նչ տեղեկություններ ունեք ստեղծված լարված իրավիճակի մասին:
– Բնականաբար, մենք չենք կարող անտարբեր մնալ, բայց եւ այստեղից խառնվելու հնարավարություն ու իրավունք էլ չունենք: Սակայն ուշիուշով հետեւում ենք բոլոր քայլերին: Այսօր թուրքական իշխանությունների կողմից ամեն ինչ արվում է միայն մի նպատակով, որպեսզի նորանշանակ ընտրություններում, ավելի շատ ձայներ հավաքի իշխող կուսակցությունը: Թուրքիայի նախագահ Էրդողանն ուզում է հասնել բացարձակ իշխանության, որի հարցում կարծես սխալվել է, որովհետեւ այս վերջին գործողություններով ինքն էլ ավելի ձայներ կկորցնի: Նույն իշխող կուսակցությունում կային նաեւ ազգությամբ բավականին շատ քրդեր, որոնք այսօր, ուղղակի, ազգային շահերից ելնելով` կմոռանան իշխող կուսակցությանը եւ կմիանան PKK-ին, որը նախորդ ընտրություններում բավականին լուրջ ձայներ է հավաքել` զբաղեցնելով 4-րդ տեղը: Ես համոզված եմ, որ նույնիսկ, եթե որեւիցե մեկը համաձայներ կոալիցիա կազմել, որպեսզի ցրվեր այս խորհրդարանը, ապա սա Էրդողանի սրտով չէր լինելու, եւ այնպիսի պայմաններ կդնեին, որ դա տեղի չունենար: Էլի եմ կրկնում` Էրդողանը ձգտում է բացարձակ իշխանության` 51+, որն այլեւս չի ստացվի:
– Տեղի ունեցած բախումների արդյունքում ի՞նչ վնասներ է կրել մեր պատմական ժառանգությունը:
– Դրանք մասնակի են, բայց, կոպիտ ասած, պատմամշակութային արժեքներին վնաս չի հասցվել: Գնդակոծություններ եղել են Բինգյոլում, Դիարբեքիրի շրջաններում, Դերսիմում, ինչպես նաեւ որոշակի լարվածություն կա Վանի նահանգում: Սակայն այստեղ լայնամասշտաբ գործողություններ չկան, այլ կան ուղղակի պարտիզանական ուժեր, որոնք, չեմ կարծում, թե շոշափելի ավերածությունների կգնան:
– Այնուամենայնիվ, ի դեմս քրդերի, մենք կունենանք դաշնակի՞ց, թե մի նոր թշնամի:
– Թշնամությունը բացառվում է, եւ կարծում եմ` մենք այսօր չպետք է խառնվենք քուրդ-թուրքական հարաբերություններին: Ընդհանրապես, պետք է շատ զգույշ լինենք եւ կարողանանք պահել հարաբերություններ, որովհետեւ առաջնահերթ մեզ հետաքրքրում են մեր շահերը, այլ ոչ թե` քրդերի կամ թուրքերի: Այնպես որ, պետք է սպասել եւ ունենալ համբերություն, քանի որ հնարավորություն չունենք անմիջականորեն մասնակցել այդ գործընթացներին: Չնայած` որպես այդ երկրի նախկին քաղաքացիների ժառանգներ` բոլոր իրավունքներն էլ ունենք այդ երկրում, իհարկե, այն վերականգնելուց հետո, որին ձգտում ենք մենք` Արեւմտահայոց ազգային համագումար կազմակերպությունը:
«ԱՅՍ ՀԱՐՑԸ ԱՎԵԼԻ ՇԱՏ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ Է, ՔԱՆ ՀՈԳԵՎՈՐ»
–Ի դեպ, սեպտեմբերի 6-ին` կիրակի օրը, կայանալիք ամենամյա ուխտագնացությունը դեպի Վանա լճի Աղթամար կղզու Սուրբ Խաչ եկեղեցի չեղյալ է հայտարարվել եւ Պոլսի հայոց պատրիարքության տարածած հաղորդագրության համաձայն` չի կայանա նաեւ Սուրբ պատարագը` անվտանգության նկատառումներից ելնելով: Արդյո՞ք իրավիճակն այդքան պայթյունավտանգ է:
– Կան մարդկային տեսակներ, որոնք ուղղակի առիթից օգտվում են` ամեն անգամ ինչ-որ մի բան չանելու համար: Խոսքս վերաբերում է Պոլսո պատրիարքի փոխանորդ Տ. Արամ արքեպիսկոպոս Աթեշյանին, որն այս պահը օգտագործել է, որպեսզի Պատարագ չանի: Նա միշտ էլ դժգոհում է, որ հնարավորություններ չունի Պատարագ անելու, եւ մեղքը գցել այսօրվա լարված իրավիճակի վրա, սուտ ու սխալ է: Հենց հիմա Հայաստանից մի քանի կազմակերպություններ կան, որոնք այնտեղ ուխտագնացության են տանում մարդկանց` առանց մտավախությունների: Հետեւաբար, չեմ կարծում, որ Պատարագն ուղղակի անվտանգության շահերից ելնելով չի արվում, այլ գոյություն ունի մեկ այլ շահ` տեղի է ունենալու Պոլսո պատրիարքի նոր ընտրություններ, որը խիստ քաղաքականացված է: Այնպես որ, կարծում եմ` այս հարցը ավելի շատ քաղաքական է, քան հոգեւոր ու անվտանգության խնդիր:
«ՈՐՊԵՍ ԱՎԱՆԴԱՊԱՇՏ ԱԶԳԻ ՔԱՂԱՔԱՑԻ` ԴԵՄ ԵՄ ԵՎ ԴԵՄ ԵՄ ԼԻՆԵԼՈՒ ՄԻԱՍԵՌ ԱՄՈՒՍՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՆ»
–Վերադառնալով հայ իրականություն` հետաքրքիր է Ձեր դիրքորոշումը սահմանադրական բարեփոխումների նախագծի վերաբերյալ, հատկապես որ Ձեր նախկին կուսակից ընկերները օրերս հանդիպում են ունեցել նախագահականում ու քննարկել այն ՀՀ նախագահի հետ:
– Ես հիմա պատրաստ չեմ այդ հարցին պատասխանել, լավ կլինի, որ ինձ մի քիչ ժամանակ տաք, որովհետեւ դրա հետ կապված պետք է ունենամ մի քանի հանդիպումներ ու քննարկումներ: Ինչպես գիտեք, այսօր ես անկուսակցական եմ, իմ դիրքորոշումն ինքս եմ արտահայտելու, թեպետ գտնվում եմ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության մեջ:
– Այսինքն` դիրքորոշում արտահայտելու համար Ձեզ ժամանա՞կ է պետք, որ սահմանադրության առաջադրված նախագիծն ուսումնասիրեք, թե՞ Ձեր որոշումը պետք է համաձայնեցնեք խմբակցության հետ:
– Պարզապես, նախագծում կան մի քանի կետեր, որոնց դեմ եմ: Ինքս չեմ հասցրել մանրակրկիտ ուսումնասիրել, բայց որպես ավանդապաշտ ազգի քաղաքացի` դեմ եմ եւ դեմ եմ լինելու միասեռ ամուսնություններին, ինչը կարող է ամրագրվել սահմանադրությունում: Իսկ ընդհանուր առմամբ` սահմանադրական բարեփոխումներին կողմ եմ, որովհետեւ գտնում եմ` այն նոր էջ կբացվի եւ օգուտ կբերի մեր երկրին: Չեմ կարծում, որ դրան արժե դեմ լինել, ուղղակի, մի քանի կետ կա, որոնք պետք է վերանայվեն եւ դրան անպայման կանդրադառնանք:
«ՄԻ ԸՆԿԵՐՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆ ԵՆ ՏԱԼԻՍ, ՈՐԻ ՀԵՏ ԵՍ ԿԱՊ ՉՈՒՆԵՄ»
–Եվ մի վերջին հարց` կապված Ձեր ընկերության սնանկացման մասին մամուլում տարածված տեղեկությունների հետ: Դուք նշել էիք, որ դրանով պատվեր է կատարվում Ձեր դեմ, ի վերջո, գտա՞ք պատվիրատուին:
– Պատվիրատուին ես մոտավորապես գիտեմ, դա կարող են լինել մի քանի հոգի եւ ոչ թե մեկը: Դրա մասին չեմ ուզում խոսել եւ ավելորդություն եմ համարում նման ճղճիմ մեկնաբանությունները: Եվս մեկ անգամ կրկնում եմ` եթե որեւէ մի թերթում նման բան իմ հանդեպ գրվի եւ չապացուցվի, դատի եմ տալու: Էլի եմ ընդգծում` նա, ով նման ստահոդ լուրեր է տարածում եւ դրանից հաճույք է ստանում, ուղղակի, իրեն այդ հաճույքից կզրկեմ: Եթե կա հոդված, պետք է լինի ապացույց եւ պատասխան, ու դրա համար պատասխան են տալու` ով ուզում է լինի: Դրանք քաղաքական պատվերներ են, եւ կարծում եմ` արդեն հասկացել են, որ այլեւս չի կարելի նման բան անել: Ընդհանրապես, խորհուրդ կտամ լուրջ հարցերով զբաղվել, որովհետեւ չի կարելի այս ներքաղաքական իրավիճակում արտաքին քաղաքականության մեջ լրջորեն մխրճված մարդու հանդեպ նման սրիկայություններ անել: Եվ նույնիսկ մի ընկերության անունն են տալիս, որի հետ ես կապ չունեմ: Բայց ես արդեն գիտեմ, թե այն ում ընկերությունն է, որի տերն ուղղակի հիստերիայի մեջ էր եւ ուզում էր դատի տալ այդ հրապարակման համար:
ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ
Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk