Իրականացված կապիկ-շոուն ցույց է տալիս, որ այսօրվա ընդդիմությունը չի գործում. Արթուր Ֆարմանյան Մեր թանգարանն անվանում են փոքրիկ Տրետյակովյան պատկերասրահ, Աբրահամյանին՝ մեր օրերի Տրետյակով. Մկրտչյան Զանզիբարում վեցից ավելի հյուրանոցներ ամբողջությամբ այրվել են Տասը տարի՝ ռուսական արվեստի թանգարանի վերափոխման ճանապարհին Թուրքիան և ԵՄ-ն բանակցություններ են վարում անվիզա ռեժիմի ներդրման վերաբերյալ Գերմանիան հրաժարվել է Լեհաստանով տանկային շարասյուներ տեղաշարժելուց Լավրովը կասկածի տակ դրեց Գերմանիայի և Բրիտանիայի պաշտպանության նախարարների ադեկտվատությունը Զելենսկի. ԱՄՆ-ն Ուկրաինային չի փոխանցում նույնիսկ Եվրոպայի կողմից վճարված Patriot հրթիռները Նեթանյահուն չկարողացավ համոզել ԱՄՆ-ին Վաշինգտոնի վրա Իրանի հարձակման սպառնալիքի մասով 22 տարի՝ անհայտության մեջ․ Վռուբելի գողացված կտավի առեղծվածը

«ԵԽԽՎ ՄՈ­ՆԻ­ՏՈ­ՐԻՆ­ԳԻ ՀԱՆՁ­ՆԱ­ԺՈ­ՂՈ­ՎԸ ՀԱՅՏՆ­ՎԵԼ Է ՈՐՈՇ ԱՆ­ԴԱՄ­ՆԵ­ՐԻ ԿՈՂՄ­ՆԱ­ԿԱԼ ԱԶ­ԴԵ­ՑՈՒ­ԹՅԱՆ ՏԱԿ»

Արխիվ 12-16

«ԵԽԽՎ ՄՈ­ՆԻ­ՏՈ­ՐԻՆ­ԳԻ ՀԱՆՁ­ՆԱ­ԺՈ­ՂՈ­ՎԸ ՀԱՅՏՆ­ՎԵԼ Է

ՈՐՈՇ ԱՆ­ԴԱՄ­ՆԵ­ՐԻ ԿՈՂՄ­ՆԱ­ԿԱԼ ԱԶ­ԴԵ­ՑՈՒ­ԹՅԱՆ ՏԱԿ»

ԵԽԽՎ Մոնիտորինգի հանձնաժողովի Հայաստանի հարցով համազեկուցողներ Աքսել Ֆիշերն ու Ալան Միլը հունիսի 10-ին ժամանել են Հայաստան եւ հանդիպել ԵԽԽՎ-ում հայաստանյան պատվիրակության անդամների հետ: Հանդիպման ժամանակ բավական թեժ քննարկում է եղել, որի մանրամասների մասին «Իրավունքը» զրուցեց ԱԺ փոխնախագահ, ԵԽԽՎ-ում հայաստանյան պատվիրակության նախագահ ՀԵՐՄԻՆԵ ՆԱՂԴԱԼՅԱՆԻ հետ:

«ԵՎ­ՐՈ­ՊԱ­ՅԻ ԽՈՐՀՐ­ԴԻ

ԲԱ­ՌԱ­ՊԱ­ՇԱՐՆ ԱՆ­ՀԱՆԳՍ­ՏԱՑ­ՆՈՂ Է»

–Տի­կին Նաղ­դա­լյան, գաղտ­նիք չէ, որ ԵԽԽՎ-ում քննարկ­վող Հա­յաս­տա­նի հա­մար խնդրա­հա­րույց թե­մա­նե­րը շա­րու­նա­կում են մնալ  Սար­սան­գի ջրամ­բա­րի եւ ԼՂ զե­կույ­ցի հիմ­նա­հար­ցե­րը: Մո­նի­տո­րին­գի հանձ­նա­ժո­ղո­վի Հա­յաս­տա­նի հար­ցով հա­մա­զե­կու­ցող­նե­րի հետ ի՞նչ քննար­կում ծա­վալ­վեց այս հար­ցե­րի շուրջ:

– Բազ­մա­թիվ ան­գամ բարձ­րա­ձայն­վել է, որ սրանք այն խնդիր­ներն են, որոն­ցում պա­հանջ­վում է ծայ­րա­հեղ զգու­շա­վո­րու­թյուն: Եվ հա­մա­զե­կու­ցող­նե­րի հետ հան­դիպ­ման ժա­մա­նակ հույս հայտ­նե­ցինք, որ այս զգա­յուն հար­ցե­րի վե­րա­բե­րյալ Վե­հա­ժո­ղո­վը կպահ­պա­նի իր սկզբուն­քայ­նու­թյու­նը: Այս դաշ­տում ամե­նա­մեծ նվա­ճու­մը այս տա­րի­նե­րի ըն­թաց­քում այն խա­ղաղ բա­նակ­ցու­թյուն­ներն են, որոնք ըն­թա­նում են այ­սօր եր­կու երկր­նե­րի ղե­կա­վար­նե­րի մի­ջեւ, եւ կա­րե­ւոր է, որ­պես­զի ըն­դուն­վող բա­նա­ձե­ւե­րը հա­մա­հունչ լի­նեն ըն­թա­ցող բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րի ոգուն: Մի­եւ­նույն ժա­մա­նակ, մեր եվ­րո­պա­ցի գոր­ծըն­կեր­նե­րի ու­շադ­րու­թյու­նը հրա­վի­րե­ցինք հատ­կա­պես Եվ­րո­պա­յի խորհր­դի կող­մից կի­րառ­վող այն բա­ռա­պա­շա­րի վրա, որն ան­հանգս­տաց­նող է, քան­զի նման բա­ռա­պա­շար եր­բե­ւի­ցե չի եղել Եվ­րո­պա­յի խորհր­դի փաս­տաթղ­թե­րում: Ի վեր­ջո, որե­ւէ մի­ջազ­գա­յին փաս­տաթղ­թում առ այ­սօր չեք հան­դի­պի «Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բաղ եւ յոթ գրա­վյալ տա­րածք­ներ» ձե­ւա­կերպ­մա­նը:

– Ըստ Ձեզ, ար­դյո՞ք եվ­րո­պա­ցի պա­րո­նայք ըն­կա­լե­ցին հար­ցի նրբու­թյու­նը, երբ այս մա­սին բազ­միցս է բարձ­րա­ձայն­վել, սա­կայն ԼՂ հար­ցում ԵԽԽՎ-յան զե­կույ­ցը մնա­ցել է նույն խայ­տա­ռակ բո­վան­դա­կու­թյամբ:

– Դրա հա­մար էլ պատ­մա­կան ակ­նարկ կա­տա­րե­ցինք` հա­մա­զե­կու­ցող­նե­րին հի­շեց­նե­լով, որ Հա­յաս­տա­նը Եվ­րո­պա­յի խորհր­դին ան­դա­մակ­ցել է 2001 թվա­կա­նին, այ­սինքն` այն ժա­մա­նակ, երբ Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի կոնֆ­լիկ­տի հետ կապ­ված բո­լոր խնդիր­նե­րի ակ­տիվ ֆա­զան ար­դեն ավարտ­ված էր: Զի­նա­դա­դա­րը կնքվել է 1994 թվա­կա­նին, իսկ 2001 թվա­կա­նին Հա­յաս­տա­նին եւ Ադր­բե­ջա­նին Եվ­րո­պա­յի խոր­հուրդ ըն­դու­նե­լիս` ԵԽ-ն չի օգ­տա­գոր­ծել «Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բաղ եւ 7 գրա­վյալ տա­րածք­ներ» բա­ռա­կա­պակ­ցու­թյու­նը: «Օկու­պաց­ված տա­րածք­ներ» բա­ռա­կա­պակ­ցու­թյու­նը եր­բե­ւի­ցե չի եղել այս տա­րի­նե­րի ըն­թաց­քում եւ որե­ւէ բա­ցատ­րու­թյուն չկա, թե ին­չու այ­սօր հան­կարծ այդ բա­ռա­կա­պակ­ցու­թյուն­նե­րը հայտն­վում են ԵԽ բա­ռա­պա­շա­րի մեջ: Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի գոր­ծըն­թաց­նե­րում որե­ւէ նոր բան չի կա­տար­վել, ուս­տի` տա­րա­կու­սե­լի է, թե ին­չու շուրջ 10 տա­րի այս մա­սին լռե­ցին ու հան­կարծ հի­մա խո­սում են:

 

«ԵՎՍ ՄԵԿ ՆՄԱՆ ԶԵ­ԿՈՒՅ­ՑԻ ԸՆ­ԴՈՒ­ՆՈՒ­ՄԸ ԼԻ­ՆԵ­ԼՈՒ Է

ՓԱՍ­ՏԱՐԿ ԱԴՐ­ԲԵ­ՋԱ­ՆԻ ՁԵՌ­ՔԻՆ»

–Այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, եթե նման զե­կույ­ցը շա­րու­նա­կի մնալ ԵԽԽՎ օրա­կար­գում, ապա այն ինչ­պի­սի՞ վտանգ­նե­րով է հղի:

– Նման անսկզ­բուն­քա­յին վե­րա­բեր­մուն­քը կամ թե­լադ­րան­քը` որե­ւէ մե­կի առան­ձին վերց­րած շա­հե­րով, շատ վտան­գա­վոր է ողջ տա­րա­ծաշր­ջա­նի հա­մար: Տա­րի­ներ շա­րու­նակ ԵԽ Խորհր­դա­րա­նա­կան Վե­հա­ժո­ղո­վը իր ու­շադ­րու­թյան կենտ­րո­նում է պա­հել հայ­կա­կան եւ ադր­բե­ջա­նա­կան պատ­վի­րա­կու­թյուն­նե­րի փոխ­հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի խնդի­րը, եր­կու պատ­վի­րա­կու­թյուն­նե­րի եւ հա­սա­րա­կու­թյուն­նե­րի մի­ջեւ փոխվս­տա­հու­թյան ամ­րապն­դու­մը եւ ոչ թե` մի­ջամ­տե­լը կոնֆ­լիկ­տի կար­գա­վոր­մա­նը: Ի դեպ, հա­մա­զե­կու­ցող­նե­րին հի­շեց­րինք, որ 2005-ին, երբ ԵԽԽՎ-ում ԼՂ հար­ցի վե­րա­բե­րյալ ըն­դուն­վեց հայտ­նի բա­նա­ձե­ւը, այն ոչինչ չա­վե­լաց­րեց խա­ղաղ կար­գա­վոր­ման, լար­վա­ծու­թյան թու­լաց­ման, կամ փոխվս­տա­հու­թյան կա­ռուց­ման եւ ամ­րապնդ­ման գոր­ծում, ին­չը որ հա­յա­տա­րար­վել էր ԵԽԽՎ-ի կող­մից որ­պես նպա­տակ: Մինչ­դեռ տե­ղի ու­նե­ցավ հա­կա­ռա­կը, եւ սա խո­սում է այն մա­սին, որ եւս մեկ նման զե­կույ­ցի ըն­դու­նու­մը ըն­դա­մե­նը լի­նե­լու է մեկ լրա­ցու­ցիչ գոր­ծոն, փաս­տարկ Ադր­բե­ջա­նի ձեռ­քին` կոշ­տաց­նե­լու իր դիր­քո­րո­շում­նե­րը եւ խա­թա­րե­լու խա­ղաղ բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րի ըն­թաց­քը, խու­սա­փե­լու կոմպ­րո­միս­նե­րից:

– Որ­քա­նո՞վ կա­րող են ազ­դել ԵԽԽՎ Մո­նի­տո­րին­գի հանձ­նա­ժո­ղո­վի Հա­յաս­տա­նի հար­ցով հա­մա­զե­կու­ցող­նե­րը հեր­թա­կան խայ­տա­ռակ զե­կույ­ցի ըն­դուն­ման վրա:

– Ամեն դեպ­քում, մեր եվ­րո­պա­ցի գոր­ծըն­կեր­նե­րին հոր­դո­րե­ցինք օգ­տա­գոր­ծել իրենց հե­ղի­նա­կու­թյու­նը եւ իրենց պատ­վի­րա­կու­թյուն­նե­րում, Եվ­րո­պա­յի խորհր­դի քա­ղա­քա­կան խմբե­րում ու հանձ­նա­ժո­ղով­նե­րում խո­սել եւ ներ­կա­յաց­նել բարձ­րաց­ված մտա­հո­գու­թյուն­նե­րը: Բա­ցի դա, եւս մեկ մտա­հո­գու­թյուն հայտ­նե­ցինք մեր գոր­ծըն­կեր­նե­րին` Սա­ռեց­ված հա­կա­մար­տու­թյուն­նե­րի հար­ցով ԵԽԽՎ են­թա­հանձ­նա­ժո­ղո­վի ստեղծ­ման վե­րա­բե­րյալ, որ­տեղ կան սկզբուն­քա­յին խնդիր­ներ` նախ Եվ­րո­պա­յի խոր­հուր­դը լի­ա­զոր­ված չէ հա­կա­մար­տու­թյուն­նե­րով կամ դրանց կար­գա­վոր­ման հար­ցե­րով զբաղ­վե­լու ման­դա­տով: Եվ ստեղծ­ված հանձ­նա­ժո­ղո­վը սահ­ման­ված չէ նա­եւ Եվ­րո­պա­յի խորհր­դի մո­նի­տո­րին­գի հանձ­նա­ժո­ղո­վի կա­նո­նա­կար­գե­րով, ու­նի նա­եւ բո­վան­դա­կա­յին թույլ եւ պրոբ­լե­մա­տիկ կողմ: Այն է` տա­րա­ծաշր­ջա­նում գո­յու­թյուն ու­նե­ցող բո­լոր կոնֆ­լիկտ­նե­րը, որոնք տար­բեր ծա­գում, ըն­թացք եւ բնույթ ու­նեն, լցված են «մեկ արկ­ղի» մեջ: Ու հա­տուկ ընդգ­ծե­ցինք, որ նույն ձե­ւա­կեր­պումն է ըն­կած նա­եւ այս դեպ­քում, ին­չը վտան­գում է տա­րա­ծաշր­ջա­նի խա­ղա­ղու­թյու­նը եւ չի հա­մա­պա­տաս­խա­նում Մինս­կի խմբի բա­ռա­պա­շա­րին: Ար­դյուն­քում ԵԽԽՎ Մո­նի­տո­րին­գի հանձ­նա­ժո­ղո­վը հայտն­վել է որոշ ան­դամ­նե­րի կողմ­նա­կալ մո­տե­ցում­նե­րի ազ­դե­ցու­թյան տակ: Նման քայ­լե­րը խո­րաց­նե­լու են ան­դուն­դը: Ինչ վե­րա­բե­րում է Սար­սան­գի ջրամ­բա­րի հար­ցին,  հոր­դո­րե­ցինք մեր գոր­ծըն­կեր­նե­րին` նախ ծա­նո­թա­նալ այն նա­խագ­ծին, որն այս պա­հին գո­յու­թյուն ու­նի, որով­հե­տեւ ըն­դա­մե­նը մեկ հա­յացքն էլ բա­վա­կան է, որ­պես­զի պարզ լի­նի, որ հու­մա­նի­տար և տե­նի­կա­կան խնդիր­նե­րը  փո­խա­րին­վել են քա­ղա­քա­կան բա­ռա­պա­շա­րով եւ քա­ղա­քա­կան եզ­րա­կա­ցու­թյուն­նե­րով:

 

«ՄՈ­ՆԻ­ՏՈ­ՐԻՆ­ԳԻ ՀԱՆՁ­ՆԱ­ԺՈ­ՂՈ­ՎԸ ԴԱՐ­ՁԵԼ Է ԱՆԱՐ­ԴԱ­ՐԱ­ՑԻ

ԵՎ ԱՆ­ՀԱ­ՎԱ­ՍԱՐ ՎԵ­ՐԱ­ԲԵՐ­ՄՈՒՆ­ՔԻ ԴԱՇՏ»

–Հե­տաքր­քիր է, թե ինչ­պի­սի՞ ար­ձա­գանք եղավ եվ­րո­պա­ցի հա­մա­զե­կու­ցող­նե­րի` Աք­սել Ֆի­շե­րի ու Ալան Մի­լի կող­մից:

– Աք­սել Ֆի­շե­րը տե­ղե­կաց­րեց, որ իրենց մո­նի­տո­րին­գա­յին զե­կույ­ցի  մաս չի կազ­մում Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի խնդի­րը: Սա­կայն, ի պա­տաս­խան դրան, մենք` ԵԽԽՎ հայ­կա­կան պատ­վի­րա­կու­թյան ան­դամ­ներս` Ար­մեն Ռուս­տա­մյա­նը, Նա­ի­րա Զոհ­րա­բյա­նը եւ ես տա­րա­կու­սանք հայտ­նե­ցինք Ադր­բե­ջա­նի մո­նի­տո­րին­գի մաս կազ­մե­լու առն­չու­թյամբ: Աք­սել Ֆի­շե­րը դա իս­կա­պես խնդրա­հա­րույց հա­մա­րեց եւ նշեց, որ Ղա­րա­բա­ղի հար­ցը Ադր­բե­ջա­նի մո­նի­տո­րին­գի մաս չպետք է լի­ներ: Եվ եթե դա այդ­պես է եւ հա­մա­զե­կու­ցող­նե­րը հա­մա­րում են, որ Ղա­րա­բա­ղի խնդի­րը չպետք է ար­ծարծ­վի մո­նի­տո­րին­գա­յին փաս­տաթղ­թե­րի մեջ, ապա նրանք եւս պետք է ձայն բարձ­րաց­նեն դրա դեմ նույն Մո­նի­տո­րին­գի հանձ­նա­ժո­ղո­վում:

– Ար­դյուն­քում հա­ջող­վե՞ց նրանց կող­մից որե­ւէ հա­վաս­տի­ա­ցում­ներ ստա­նալ:

– Եվ­րո­պա­ցի հա­մա­զե­կու­ցող­նե­րը հա­վաս­տի­աց­րին, որ իրենց նպա­տա­կը ավե­լի լավ, որա­կյալ զե­կույց պատ­րաս­տելն է, որն ավե­լի հա­վա­սա­րակշռ­ված կլի­նի եւ ըստ էու­թյան: Թե­եւ, այս­տեղ խոս­քը գնում է ոչ մի­այն զե­կույ­ցի, այլ նա­եւ այն մա­սին, որ եր­կու հա­մա­զե­կու­ցող Մո­նի­տո­րին­գի հանձ­նա­ժո­ղո­վի ան­դամ­ներ են, հե­ղի­նա­կա­վոր պատ­գա­մա­վոր­ներ Եվ­րո­պա­յի խորհր­դում եւ պար­տա­վոր են ձայն բարձ­րաց­նել եւ խո­սել այն մա­սին, թե ին­չու է Մո­նի­տո­րին­գի հանձ­նա­ժո­ղո­վը դար­ձել  անար­դա­րա­ցի եւ ան­հա­վա­սար վե­րա­բեր­մուն­քի դաշտ: Ին­չո՞ւ է այ­սօր գոր­ծում  որոշ ու­ժե­րի ճնշման տակ եւ բա­ցար­ձակ մի­ա­կող­մա­նի դիր­քո­րո­շում ներ­կա­յաց­նում:

 

«ԴԱ ԱՌԱ­ՋԻՆ ՀԵՐ­ԹԻՆ ՊԵՏՔ Է ՄԵՐ ԵՐԿ­ՐԻՆ ԵՎ

ՄԵՐ ՀԱ­ՍԱ­ՐԱ­ԿՈՒ­ԹՅԱ­ՆԸ»

–Որ­քա­նով տե­ղյակ եմ, Մո­նի­տո­րին­գի հանձ­նա­ժո­ղո­վի Հա­յաս­տա­նի հար­ցով հա­մա­զե­կու­ցող­նե­րի հետ հան­դիպ­ման ժա­մա­նակ անդ­րա­դարձ է եղել նա­եւ Եվ­րա­սի­ա­կան մի­ու­թյան եւ Եվ­րո­պա­յի մի­ու­թյան հետ հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի մա­սին...

– Եւս մեկ ան­գամ մեր եվ­րո­պա­ցի գոր­ծըն­կեր­նե­րին ասա­ցինք, որ Հա­յաս­տա­նի ընտ­րու­թյու­նը դե­պի Եվ­րա­սի­ա­կան մի­ու­թյուն պայ­մա­նա­վոր­ված է բա­ցա­ռա­պես աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան իրո­ղու­թյուն­նե­րով եւ անվ­տան­գու­թյան գոր­ծո­նով: Մի­ա­ժա­մա­նակ հա­մա­զե­կու­ցող­նե­րի ու­շադ­րու­թյու­նը հրա­վի­րե­լով այն հան­գա­ման­քի վրա, որ Եվ­րա­սի­ա­կան մի­ու­թյա­նը ան­դա­մակ­ցու­թյան առա­ջին իսկ օր­վա­նից ՀՀ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի գի­տակց­ված դիր­քո­րո­շու­մը եղել է այն, որ դա բո­լո­րո­վին չի նշա­նա­կում Եվ­րո­պա­կան մի­ու­թյան հետ քա­ղա­քա­կան երկ­խո­սու­թյան դա­դա­րե­ցում կամ թու­լա­ցում: ՀՀ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը հայ­տա­րա­րել են, որ Եվ­րա­մի­ու­թյու­նը եղել եւ շա­րու­նա­կում է մնալ կա­րե­ւո­րա­գույն գոր­ծըն­կեր ՀՀ-ի հա­մար, եւ գործ­նա­կան քայ­լեր են ար­վել` այդ հայ­տա­րա­րու­թյու­նը տե­սա­նե­լի դարձ­նե­լու բո­լո­րի հա­մար: Այն­պես որ, Հա­յաս­տա­նը շա­րու­նա­կում է հանձ­նա­ռու մնալ եվ­րո­պա­կան ար­ժեք­նե­րին եւ սկզբունք­նե­րին, ստանձ­նած պար­տա­վո­րու­թյուն­նե­րին` ընդ­լայ­նե­լով եւ խո­րաց­նե­լով բա­րե­փո­խում­նե­րի գոր­ծըն­թա­ցը, որն ուղղ­ված է ժո­ղովր­դա­վա­րու­թյան, մար­դու իրա­վունք­նե­րի, օրենք­նե­րի գե­րա­կա­յու­թյա­նը` ոչ այն պատ­ճա­ռով, որ այդ­պես պա­հանջ­վում է Եվ­րո­պա­յի մի­ու­թյան կող­մից, այլ այն պատ­ճա­ռով, որ մենք քաջ գի­տակ­ցում ենք, որ դա առա­ջին հեր­թին պետք է մեր երկ­րին եւ մեր հա­սա­րա­կու­թյա­նը:

ՀՐԱՆՏ ՍԱ­ՐԱ­ՖՅԱՆ

Հավանեցի՞ր հոդվածը, կիսվիր ընկերներիդ հետ