"ՀԷՑ-Ի ՇԱՀԱԳՈՐԾՈՂՆԵՐԸ ԳՏՆՎԵԼ ԵՆ ԿՐԻՄԻՆԱԼ ԴԱՇՏՈՒՄ"
Արխիվ 12-16"ՀԷՑ-Ի ՇԱՀԱԳՈՐԾՈՂՆԵՐԸ
ԳՏՆՎԵԼ ԵՆ ԿՐԻՄԻՆԱԼ ԴԱՇՏՈՒՄ"
Էլեկտրաէներգիայի թանկացման "Հայաստանի էլեկտրական ցանցերի" ¥ՀԷՑ¤ խայտառակ հայցը քանիցս կապվեց մոսկվայաբնակ գործարար Սամվել Կարապետյանի անվան հետ, դե նպատակն այն է, որ սակագները բարձրացվեն մինչ նրա կողմից ընկերությունը ձեռք բերելը, որ հետո թանկացումը չկապվի Կարապետյանի անվան հետ: Մինչդեռ, Ս. Կարապետյանի եղբայրըª ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Կարեն Կարապետյանը, միանգամայն այլ կարծիքի է:Համենայնդեպսª Կ. Կարապետյանի գրասենյակի տարածած հաղորդագրության մեջ այդ կերպ. "Փորձ է արվում առկա վիճակի համար իրական մեղավորներին ստվերում թողնել եւ պատասխանատվությունը գցել կառույցի ու անհատի վրա, ով նույնիսկ տարրական տրամաբանությամբ ոչ մի առնչություն չունի ստեղծված ծանր կացության հետ": Ավելին, որ մեղավորներին հենց ՀԷՑ-ում պետք է փնտրել, քանի որ. "Մենք գործ ունենք մասնավոր կառույցի հետ, որն անցած տարիներին կուտակել է մոտ 250 մլն դոլարի պարտք, մեր կարծիքով, մի շարք սուբյեկտիվ պատճառներով...": Եվ, վերջապես, որ Ս. Կարապետյանը միտք անգամ չունի ՀԷՑ-ը գնել. "ՀԷՑ-ի գնման կամ նույնիսկ ցանկության մասին այս պահին խոսակցություն անգամ լինել չի կարող...":
Այսպիսովª նորից առաջ է գալիս այն հարցը, թե որն է սակագների նման կատաղի թանկացման ցանկության իմաստը, որքանով է հիմնավորված այդ թանկացումը: Հարցի պատասխանը նախ փորձեցինք ստանալ տնտեսագետ ՎԱՐԴԱՆ ԲՈՍՏԱՆՋՅԱՆԻՑ:
- Այս պահին մենք հայտնվել ենք շատ իրարամերժ եւ հանրապետության համար չափազանց դժվար իրավիճակում: Դա պայմանավորված է նրանով, որ այն ամբողջ ներդրումները, որոնք կոչված են եղել ՀԷՑ-ի արդիականացմանը եւ շահագործմանը, ըստ էության, կարծես թե փոշիացել են, անհետացել են: Այս պարագայում այսօր մենք ունենք ոչ արդյունավետ եւ ոչ ժամանակակից էներգահամակարգ: Այդ իսկ պատճառով, այսօր ուզում ենք, թե` ոչ, ի վիճակի ենք, թե չէ, այդ գումարները վճարելու ենք. հանրապետությունը ի վերջո պետք է ունենա անվտանգ էներգահամակարգ: Դրա համար հարկավոր է այդ բարդ ինժեներական համակարգը գոնե մի փոքր վերականգնել, մի փոքր ժամանակակից դարձնել, եւ այդ առումով կարծես թե ախուսափելի է էլեկտրաէներգիայի թանկացումը: Իհարկե հայտնի է, որ այսօր հանրապետության բնակչությունը գտնվում է չափազանց ծանր վիճակում` չի կարողանում գոյություն ունեցող սակագնի պայմաններում արժանավայել սպառում ապահովել: Բայց ամեն դեպքում կարծում եմ, որ եթե գոնե մեկ անգամ մենք կարողանանք արդիականացնել կամ, այսպես ասած, կապիտալ նորոգման ենթարկենք ամբողջ էներգահամակարգը, ապա այլընտրանք չի մնում, քան էլեկտրաէներգիայի սակագինը բարձրացնելը:
- Ստացվում է, որ ՀԷՑ-ի ոչ արդյունավետ աշխատանքի պատճառով այսօր բնակչությո՞ւնն է ստիպված ավելի գումար վճարել:
- Այո, որքան էլ ցավալի է, բայց փաստացի այդպես է ստացվում` ՀԷՑ-ի մսխած գումարներն այսօր բնակչությունը պետք է տեղը դնի: Հասկանալի է, որ ՀԷՑ-ի ոչ արդյունավետ աշխատանքը պայմանավորված է նրանց նախկին շահագործողներով, ովքեր, ըստ էության ՀԷՑ-ին ուղղված գումարները նպատակին չեն ծառայեցրել: Դա այնքան ակնհայտ է, այնքան ցցուն: Հիմա, էլի եմ կրկնում, այս ամենն արդեն տեղի է ունեցել, եւ ստեղծված իրավիճակում մեզ այլընտրանք չի մնում: Ես չեմ խուսափի բարձրաձայնելուց, որ, այո, նախորդները` ՀԷՑ-ի շահագործողները, գտնվել են կրիմինալ դաշտում: Եվ, բնականաբար, նման վիճակում թողնել այս համակարգը, այլեւս հնարավոր չէ, իսկ այդ համակարգի նորացումը պահանջում է ֆինանսական միջոցներ, ներդրումներ, եւ քանի որ մենք ուրիշ տեղից ներդրումներ չունենք, առավելեւս որեւէ մեկը հակված չէ դա անելու` պարտադրված մենք սակագինը բարձրացնելու ենք: Կարծում եմ, որ եթե քաղաքացին տիրապետի ճիշտ եւ հավաստի ինֆորմացիայի, ապա նա պատրաստ կլինի ընկալել ստեղծված դժվար իրավիճակը: Իսկ այսօր, ցավոք, կա վստահության բացակայություն: Որոշումները կայացվում են հանկարծակի, ինչին քաղաքացիները սուր են արձագանքում:
- Ովքե՞ր են ստեղծված իրավիճակի պատասխանատուները:
- Պատասխանատուններն այնքան ակնհայտ են, մարդիկ, ովքեր ոչնչացրել են այդ գումարները, որոնք պետք է ներդնեին խնդիրների, ծրագրերի իրականացման մեջ: Ես հիմա չէի ցանկանա անուններ տալ, բայց վստահ եմ, որ որոշում ընդունողները շատ լավ գիտեն, որտեղ են գնացել այդ գումարները:
Մենք փորձեցինք էլեկտրաէներգիայի սակագնի բարձրացման վերաբերյալ պարզաբանումներ ստանալ նաեւ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովից, որտեղից մամուլի քարտուղար Մարիամ Ստեփանյանը մասնավորապես ասաց. "Ըստ կարգի` հայտը պաշտոնապես մուտքագրելուց հետո հանձնաժողովը կարող է այն ուսումասիրել 80 աշխատանքային օրվա ընթացքում: 80 աշխատանքային օրը իր մեջ ներառում է 5 օր հայտի փաթեթը ստուգելու համար, որից հետո կամ հայտը ընդունվում է ուսումնասիրության, կամ կրկին վերադարձվում է ընկերություն":
Այս ամենով հանդերձª պարոն Բոստանջյանի գնահատականներն ինչքան որ ընդունելի, նույնքան էլª անընդունելի են: Ընդունելի են այնքանով, որ ՀԷՑ-ի փողերը գողացել ու գողանում են: Ավելին. վերցվել է առնվազն 200-300 միլիոն դոլար վարկ, ու դա էլ մեծ մասամբ կերել են: Ընդունելի է նաեւ, որ Հայաստանը պարզապես չի կարող չունենալ գոնե մինիմալ չափանիշներին համապատասխան էլ.ցանցեր:
Միայն թե, անհասկանալի է, թե ինչու դա պետք է արվի երկրի բնակչության հաշվին: Նախª ՀԷՑ-ն ունի սեփականատեր, որն էլ պատասխանատու է իր գողերի համար: Իսկ այդ գողերին գտնելը, գողոնը վերականգնելը արդեն "շարքային ուչաստկովիի" գործ է, որը պետք է արվի մինչ ամեն մի թանկացում, եւ անկախ նրանից, թե գողերը Ռուսաստանո՞ւմ են, թե Հայաստանում: Երկրորդը. եթե ՀԷՑ-երի սեփականատերերը չցանկանան իրենց գողերի համար պատասխան տալ, ապա Հայաստանը պարզապես պարտավոր է պետականացնել այդ ընկերությունը, ինչին վստահ ենք, Մոսկվայում էլ համապատասխան ձեւով կնայեն: Կամ եթե պարզվի, որ ոչ մի գողություն էլ չի եղել, ապա արդեն ոլորտի պատասխանատու Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը պետք է բացատրի, թե ինչու է այս վիճակը: Չէ որ այս կառույցն է, որ մշտապես ուսումնասիրել է ՀԷՑ-ի հաշվետվությունները, սակագներ սահմանել: Ու եթե հիմա պարզվում է, որ իրոք վիճակն այդքան վատ է, ապա նաեւ այս հանձնաժողովի պատասխանատվության հարցն է առաջին պլանում:
Եվ, վերջապես, պետք է նաեւ ուսումնասիրել այն ժամանակահատվածը, երբ ՀԷՑ-ը կոպեկներով ¥կաշառքները չհաշված¤ մասնավորեցրին, թե դա արվում է ներդրումների համար: Եվ ահա այդ նույն մասնավորեցնողները, ովքեր նման ահռելի վնասներ տվեցին պետությանը, իրենց հերթին պետք է պատասխան տան, այդ թվումª սեփական գույքով: Եվ եթե այդքանից հետո էլի գումարի կարիք լինի, այս դեպքում արդեն որքան էլ էլեկտրաէներգիայի սակագինը բարձրացվի, համոզված ենք, որ մարդիկ արդեն բոլորովին այլ հայացքով կնայեն:
ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆ
Հավանեցի՞ր հոդվածը, կիսվիր ընկերներիդ հետ
