Հանդիպման յուրահատկությունն այն էր, որ այն ունեցավ հրապարակային մաս. Երեք նախագահների հանդիպման հետքերով Լինում են պահեր, երբ ուզում եմ քեզ մի բան պատմել ու լսել՝ ինչ կասես Իրականացված կապիկ-շոուն ցույց է տալիս, որ այսօրվա ընդդիմությունը չի գործում. Արթուր Ֆարմանյան Մեր թանգարանն անվանում են փոքրիկ Տրետյակովյան պատկերասրահ, Աբրահամյանին՝ մեր օրերի Տրետյակով. Մկրտչյան Զանզիբարում վեցից ավելի հյուրանոցներ ամբողջությամբ այրվել են Տասը տարի՝ ռուսական արվեստի թանգարանի վերափոխման ճանապարհին Թուրքիան և ԵՄ-ն բանակցություններ են վարում անվիզա ռեժիմի ներդրման վերաբերյալ Գերմանիան հրաժարվել է Լեհաստանով տանկային շարասյուներ տեղաշարժելուց Լավրովը կասկածի տակ դրեց Գերմանիայի և Բրիտանիայի պաշտպանության նախարարների ադեկտվատությունը Զելենսկի. ԱՄՆ-ն Ուկրաինային չի փոխանցում նույնիսկ Եվրոպայի կողմից վճարված Patriot հրթիռները

«ԱՅՆ ԱՐՏԱՀԱՅՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ, ՈՐ ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻՆ ՀՆԱՐԱՎՈՐ Է ՄԵԿՈՒՍԱՑՆԵԼ, Ի ԴԵՐԵՎ ԵՂԱՆ»

Արխիվ 12-16

«ԱՅՆ ԱՐՏԱՀԱՅՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ, ՈՐ ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻՆ
ՀՆԱՐԱՎՈՐ Է ՄԵԿՈՒՍԱՑՆԵԼ, Ի ԴԵՐԵՎ ԵՂԱՆ»


Մայիսի 9-ին ողջ աշխարհը ուրախությամբ կամ նախանձով հետեւեց Ռուսաստանի սրտում` Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում կայացած հզոր ռազմական շքերթին: Իսկ շքերթին զուգահեռ` աշխարհի ուշադրության կենտրոնում էր ռուսաստանյան տոնական ակցիան, որը կոչվում էր «Անմահ գունդ»: Յուրաքանչյուր ՌԴ քաղաքացի իր հետ վերցրել էր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հարազատի նկարն ու դուրս եկել հրապարակ` հաղթական քայլերթի մասը դառնալով: Հայաստանի ու հայերիս համար  Հայրենական մեծ պատերազմի 70-ամյակի այս տոնակատարությունները հատկանշական էր նրանով, որ Կրեմլի հրապարակի ռազմական շքերթին պատվով մասնակցեց նաեւ ՀՀ Զինված ուժերի զորախումբը` որպես Բեռլին մտած հայորդիների ու Ռայխստագի պատի տակ հաղթական հայկական քոչարի պարած պապերի իսկական ժառանգներ:

Բնականաբար, այս պատմական իրադարձությունը աշխարհաքաղաքական նոր եղանակ ստեղծեց, որի զարկերակում է նաեւ Հայաստանը: Հենց այս մասին էլ «Իրավունքը» զրուցեց «Նորավանք» գիտակրթական հիմնադրամի տնօրեն, քաղաքագետ ԳԱԳԻԿ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ հետ:

«ԵՏՄ-Ի ԴԵՊԻ ԱՐԵՎԵԼՔ ՏԱՐԱԾՎԵԼՈՒ ՄԻՏՈՒՄ ԿԱ»

–Պարոն Հարությունյան, Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում տեղի ունեցած ռազմական շքերթը ինչ-որ առումով ՌԴ-ի կողմից հաշվետվություն էր աշխարհի առաջ: Ի՞նչ հետեւություններ կարելի է անել տեղի ունեցած պատմական իրադարձությունից:
– Միանգամից ասեմ, որ շքերթը բացի նրանից, որ խիստ տպավորիչ էր, գլխավորը թերեւս այն էր, որ այն արտահայտությունները, թե Ռուսաստանին հնարավոր է մեկուսացնել, ի դերեւ եղան: Այս առումով բավական է նշել, որ այնտեղ էին Չինաստանի, Հունաստանի, Հնդկաստանի ղեկավարները: Եվ սրանով մենք տեսանք բազմակենտրոն աշխարհը, այսպես ասած, պատկերային ձեւով:
– Չինաստանի եւ Հնդկաստանի ղեկավարների մասնակցությունը այս կարեւորագույն իրադարձությանը, հնարավո՞ր է նոր փուլ հաղորդի ԵՏՄ-ին, եւ արդյունքում այս միությունն ընդլայնվի դեպի Արեւելք:
– Այո, ԵՏՄ-ի դեպի Արեւելք տարածվելու միտում կա: Եվ կարծում եմ, որ ԵՏՄ-ն կունենա նաեւ համաձայնություններ Շանհայի կազմակերպության հետ, եւ այս գործընթացը անպայման անընդհատ ավելի մեծ թափ է հավաքելու, ինչը բնական է: Ամերիկյան շատ վերլուծաբաններ սկսել են անհանգստություն հայտնել այն առումով, որ իրենց երկրի գործողությունները հանգեցրին Ռուսաստան-Չինաստան հարաբերությունների ավելի մերձեցմանը: Եվ դրան նպաստեց ոչ միայն այս ռազմական շքերթը, այլ այն, որ Սեւ ծովում սկսվել են ռուսական եւ չինական ռազմանավերի համատեղ զորավարժությունները, եւ դա շատ լավ է: Ինձ թվում է` սա նաեւ ավելի շատ անհանգստացնելու է Թուրքիային, քան մնացած խոսքերը` Հայոց ցեղասպանության ճանաչման մասին:

«ԹՈՒՐՔԻԱՆ ԱՅՍՕՐ ՆԵՂԱՑԱԾ Է ՈՂՋ ԱՇԽԱՐՀԻՑ»

–Ի դեպ, Թուրքիան խիստ նեղացած կեցվածք է ընդունել Ռուսաստանի առաջ, անգամ երկրի ղեկավարի մակարդակով չմասնակցեց Հայրենական մեծ պատերազմի 70-ամյակի տոնակատարություններին: Ըստ Ձեզ, ինչի՞ կհանգեցնի Ռուսաստան-Թուրքիա նման հարաբերությունները:
– Չեմ կարծում, որ դա կարող է ինչ-որ լուրջ փոփոխություններ բերել, որովհետեւ, որքան հասկանում եմ, թուրքական կողմը սկսել է այդ ուղղությամբ արդեն աշխատանքներ տանել: Ընդհանրապես, Թուրքիան այսօր նեղացած է ողջ աշխարհից: Այնպես որ, ոչինչ, կնեղանա, հետո կանցնի:
– Անդրադառնանք մեր մյուս ագրեսոր «հարեւանին»` Ադրբեջանին, որն այսօր անգամ ակնհայտ իրականությունն է  մարդկանց աչքի առաջ խեղաթյուրում: Բավական է նշել, որ ադրբեջանական պետական կայքերը զետեղել էին Կարմիր հրապարակի շքերթին մասնակցած իրենց զորախմբի լուսանկարը, սակայն ֆոտոշոփով հեռացրել էին հայկական դրոշը:
– Ադրբեջանը վարվում է այնպես, ինչպես գիտի վարվել եւ մշտապես է այդպես  վարվում: Իրենք փորձում են ակտիվություն ցուցաբերել տեղեկատվական դաշտում, բայց քանի որ իրենց փաստարկները, որպես կանոն, բավականին հեղհեղուկ են եւ ոչ լուրջ, թերեւս չեմ կարծում, թե մեծ հաջողության կհասնեն:
– Մամուլում շրջանառվում է, որ մայիսի 21-22-ը Ռիգայում կայանալիք Արեւելյան գործընկերության գագաթաժողովի շրջանակներում Հայաստանն ու Ադրբեջանը կքննարկեն Արցախյան հակամարտության հարցը: Ի՞նչ կարելի է ակնկալել այս հանդիպումից:
– Չեմ կարող որեւիցե կանխագուշակում կատարել, սակայն, կարծում եմ` միշտ հանդիպումներն ավելի լավ են, քան դրանց բացակայությունը: Հուսանք, որ սահմանում գոնե ինչ-որ  չափով դա կբերի ավելի հանգիստ իրավիճակի:

«ՄԵՐՁԱՎՈՐ ԱՐԵՎԵԼՔՈՒՄ ՏԵՂԻ Է ՈՒՆԵՆՈՒՄ
ԴԱՍԱԿԱՆ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ»


–Այս օրերին, երբ ամենքի ուշադրության կենտրոնում ռուսաստանյան հաղթական տոնակատարություններն էին, միեւնույն ժամանակ, աշխարհի մյուս հատվածում` Իրաքում, շարունակվում է զանգվածային կոտորածը: Ի՞նչ կասեք այս մասին:
– Իրաքում եւ ընդհանուր առմամբ Մերձավոր Արեւելքում, արդեն երկու-երեք տարուց ավել է, ինչ տեղի է ունենում դասական ցեղասպանություն: Եվ դա վերաբերում է ոչ միայն հայերին, եզդիներին, ասորիներին, այլ առաջին հերթին հենց արաբ ժողովրդին: Նրանք, այսպես ասած, նոր տիպի ցեղասպանության են ենթարկվում` իրենք իրենց ոչնչացնելով: Այս խնդիրը կարիք ունի նաեւ մեր ցեղասպանագետների ուսումնասիրության, աշխարհի ուշադրության, որովհետեւ տեսնում ենք, որ աշխարհը բավական անտարբեր է, ինչպես անտարբեր էր 100 տարի առաջ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ: Երեւի թե, պետք է մի քիչ ավելի չեզոք գոտում մի նոր ատյան ստեղծել` հակառազմական հանցագործների համար դատարան, որտեղ կզբաղվեն ցեղասպանությունները կազմակերպողներին պատժելու խնդիրներով:
– Ամփոփելով զրույցը` ինչպե՞ս կգնահատեք Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունում ունեցած վերջին շրջանի ակտիվությունը:
– Մեր քայլերը, որոնք ուղղված էին դեպի ԵՏՄ, դրանք ռեալ քայլեր էին, մնացածն ավելի շատ դիվանագիտական ոլորտում էին, տեսնենք այս ամենն ինչի կհանգեցնի:

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

 

Հավանեցի՞ր հոդվածը, կիսվիր ընկերներիդ հետ