ՏԻԳՐԱՆ ՈՒՐԻԽԱՆՅԱՆԸ ՇԱՐՈՒՆԱԿՈՒՄ Է ԿԱՈՒՑԿՈՒ ՈՒ ՏՐՈՑԿՈՒ ՍԿՍԱԾ ԳՈ՞ՐԾԸ
Արխիվ 12-16ՏԻԳՐԱՆ ՈՒՐԻԽԱՆՅԱՆԸ ՇԱՐՈՒՆԱԿՈՒՄ Է ԿԱՈՒՑԿՈՒ ՈՒ ՏՐՈՑԿՈՒ ՍԿՍԱԾ ԳՈ՞ՐԾԸ
Ընդամենը օրեր անց` մայիսի 16-ին, կկայանա «Ալյանս» առաջադիմական ցենտրիստական կուսակցության հիմնադիր համագումարը` մի նոր ընդդիմադիր քաղաքական ուժ ձեւավորելով հայրենի քաղաքական դաշտում: Իսկ թե ի՞նչ գաղափարախոսությամբ են առաջնորդվելու մերօրյա ցենտրիստները, որոնք առավել հայտնի են պատմության էջերից, «Իրավունքը» հետաքրքրվեց «Ալյանս» առաջադիմական ցենտրիստական կուսակցության հիմնադիր, նախկին ԲՀԿ-ական, ԱԺ պատգամավոր ՏԻԳՐԱՆ ՈՒՐԻԽԱՆՅԱՆԻՑ.
–«Ալյանսի» ծրագրի նախագիծն արդեն պատրաստ է: Այն բավականին հաստափոր փաստաթուղթ է ու հասանելի լրատվությանը: Կարճ ասած, բովանդակությունը հետեւյալն է` մոտավորապես 110-120 տարի է գոյություն ունի լիբերալիզմից սոցիալիզմ ընկած այս գաղափարական տիրույթը, որը լավագույնս արդարացված է: Բազմաթիվ պետություններ այդ կյանքով ապրել են, այդ կառուցվածքով գործել են, հաջողության ու ծաղկման են հասել: 19-րդ դարի վերջում եւ 20-րդ դարի սկզբում այս գաղափարախոսությամբ առաջնորդվող Կաուցկու, Տրոցկու նման մարդիկ ծայրահեղականությունից դեպի ռեֆորմի անցումը պատկերացնում էին ոչ թե արյունահեղություն բերող հեղափոխություններով, այլ թռիչքային, բայց աստիճանական անցումներով:
– Հետաքրքիր է, թե տնտեսական կարգերի հարցում ցենտրիստների տեսլականն առավել մոտ է սոցիալիստների՞, թե՞ լիբերալների գաղափարախոսությանը:
– Նրանք իրենց պատկերացումներով` տնտեսական կարգերի առումով, լավագույն մոտեցումները համարում են հետեւյալը. ոչ միայն սոցիալիստների պես մարդիկ իրավունք չունեն ոչինչ անելու, պետությունը կազմակերպում է ամեն բան, ցանկացած ձեռնարկատիրություն իրականացվում է պետության կողմից, իսկ մարդիկ, պարզապես, աշխատում ու վճարում են հարկեր: Եվ ոչ էլ լիբերալների` ազատականների պես են մտածում, այսինքն` բարձիթողի վիճակ, որտեղ ով ինչ ուզում է անում է, իբրեւ ազատ շուկա է, ազատ ձեռնարկատիրություն: Այսինքն` աշխատեք, վճարեք հարկեր, պետությունը կպահի անաշխատունակներին եւ կապահովի պաշտպանությունը:
– Փաստորեն, ցենտրիստները դե՞մ են շուկայի ազատականացմանը:
– Ցենտրիստներն անշուշտ ընդունում են ազատ շուկայի կանոնները, մասնավոր սեփականությունը, խոսքի ազատությունը, մարդու իրավունքները: Բայց դրա հետ մեկտեղ, չի կարող մարդկությունը, հատկապես մեր պետության իրականության պայմաններում ապրել, գոյատեւել, առավել եւս զարգանալ, առանց անհրաժեշտ, գոնե մեկնարկային սոցիալական փաթեթի: Դա նախեւառաջ առողջապահությունն է, բնակարանային ֆոնդը, կրթությունը, սոցիալական պաշտպանվածությունը: Իսկ դրան հասնելու տարբերակը համակարգվող տնտեսությունն է: Չի կարող պետությունն ազատ շուկայի մրցակցային խաղի կանոններ հրամցնելով հանդերձ` չիրականացնել նույն գործառույթները ու չնպաստել շուկայի ազատականացմանը:
ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ
