"ԹՄՐԱՄՈԼՆԵՐԻ ՄԵԾ ՄԱՍԸ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴՆԵՐ ԵՆ"
Արխիվ 12-16"ԹՄՐԱՄՈԼՆԵՐԻ ՄԵԾ ՄԱՍԸ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴՆԵՐ ԵՆ"
XXI դարի համաշխարհային հիմնախնդրի` թմրամոլության եւ թմրանյութերի անօրինական շրջանառության դեմ պայքարի հիմնական ուղղություններն այսօր ձեռք են բերել հատուկ նշանակություն: Այս հիմնախնդրով զբաղվող տարբեր երկրների բազմաթիվ գիտնական-հետազոտողներ գտնում են, որ վերջին տասնամյակում երիտասարդության շրջանում թմրամոլությամբ հիվանդների թիվը մեծացել է տասից ավելի անգամ: Ամեն տարի ամբողջ աշխարհում շուրջ 210 միլիոն մարդ օգտագործում է արգելված թմրամիջոցներ, նրանցից գրեթե 200 000-ը մահանում է: Իսկ թե Հայաստանում հիմնականում ո՞ր թմրամիջոցներն են առավել տարածված, ի՞նչն է նպաստում թմրամոլության տարածվածությանը, եւ առհասարակª թմրանյութ օգտագործողների տարիքային ի՞նչ միտում է նկատվում, այս եւ այլ հարցերի շուրջ զրուցեցինք Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոնի բուժական գծով փոխտնօրեն ԱՍՅԱ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ հետ:
-Համեմատած նախորդ տարիների` Հայաստանում թմրամոլության աճի՞, թե նվազման միտում է նկատվում:
- Ինչպես ամբողջ աշխարհումª թմրամոլությունը վերջին շրջանում լայն տարածվածություն է գտել նաեւ Հայաստանում: Մեր ազգաբնակչության մի մեծ զանգված ապրում եւ աշխատում է դրսում, որտեղից էլ իրենց հետ բերում են: Մեծ քանակությամբ թմրադեղեր գալիս են Ֆրանսիայից: Պարսիկներն, օրինակ, չեն օգտագործում թմրադեղեր, բայց ակտիվ զբաղվում են այդ բիզնեսով: Այդ ամենի արդյունքում էլ, Հայաստանում թմրամոլությունը երիտասարդանում է: Համեմատած նախորդ տարիների` շուրջ քառասուն տոկոսով տարեկան աճ ենք նկատում: Վիճակն առավել ծանր է նրանով, որ թմրամոլների մեծ` հիմնական մասը երիտասարդներ են: Օրինակª 2013 թվականին հաշվառված թմրամոլների թիվը եղել է 4922, որից 3478-ը 28-49 տարեկաններն են: 2014 թվականին հաշվառված 5357 թմրամոլների մոտ երիտասարդներն ունեն նույն հարաբերությունը: Ընդ որումª աճել է նաեւ ներերակային թմրանյութ օգտագործողների, այլ կերպ ասած` ափիոնային թմրամոլների թիվը: Այս պահին կլինիկայում բուժվում է շուրջ հիսուն հիվանդ, իսկ 270 հիվանդ ստանում են փոխարինող բուժում:
"ԱՃԵԼ Է ԱՓԻՈՆԱՅԻՆ ԹՄՐԱՄՈԼՆԵՐԻ ԹԻՎԸ"
-Ո՞ր թմրամիջոցների տեսակներն են առավել շատ գործածվում Հայաստանում:
- Հայաստանում ամենատարածվածը կանաբինոլիդային թմրամոլությունն է (մարիխուանա): Երկրորդ տեղը զբաղեցնում է ափիոնային թմրադեղերից դեզոմորֆինը, որը թմրամոլների շրջանում հայտնի է "կրակադիլ" անվամբ: Հիմա արդեն Հայաստանում մեծ տարածում է ստանում նաեւ "սպայսը": Այն ավելի շատ տարածված էր ՌԴ-ում, սակայն կարճ ժամանակահատվածում հասավ մեզ: Հայաստանում բոլոր թմրամիջոցներն արգելված են, բացի "սպայսից", որը ներառված չի թմրամիջոցների ցանկում: Սակայն այն շատ վտանգավոր է եւ մահաբեր ազդեցություն է ունենում: Եվ նույնիսկ այն դեպքերում, երբ դրա օգտագործումը մահվան չի հանգեցնում, ապա գրեթե միշտ փսիխոտիկ խանգարումներ են առաջանում` մարդիկ դառնում են հոգեկան հիվանդներ:
Սակայն այսօր Հայաստանում առավել արդիական խնդիր է դեզոմորֆինի գործածումը: Այդ ներերակային թմրամիջոցը ստանում են դեղատներից վաճառվող կոդեին պարունակող դեղահաբերից: Թմրամոլությունը, առհասարակ, ամբողջական օրգանիզմը թունավորող հիվանդություն է: Իսկ դեզոմորֆինի գործածումը հիմնականում հարվածում է ոսկրային, մկանային, նյարդային համակարգին: Այլ խոսքովª մարդիկ դառնում են ոչ միայն հոգեկան, այլ նաեւ ֆիզիկական հաշմանդամներ: Մինչդեռ, եթե հաշվի առնենք, որ եթե մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը մեկ-երկու անգամ գործածելուց հետո ֆիզիկական կախվածություն չի ձեւավորվում, ապա ներերակային թմրամիջոց օգտագործողների մոտ կախվածությունը գրեթե անխուսափելի է. ափիոնային թմրամիջոցի անգամ մեկ-երկու ներարկումից հետո մարդը դառնում է թմրանյութի գերին: Այսինքնª հետագայում հիմնականում չեն կարողանում հետ կանգնել այդ չարիքից: Չմոռանանք նաեւ, որ ներերակային թմրամիջոց օգտագործողները նպաստում են վիրուսային հիվանդությունների տարածվածությանը` ՄԻԱՎԸ, ՀԵՊԱՏԻՏ Բ, ՀԵՊԱՏԻՏ Ց: Վիրուսների տարածվածությունը մեծանում է նաեւ շջապատում, որովհետեւ կա հետեւյալ բանաձեւը` յուրաքանչյուր թմրամոլ վարակում է վեցից ութ անձի:
ԹՄՐԱՄՈԼ ԿԱՆԱՆՑ ԵՎ ԴԵՌԱՀԱՍՆԵՐԻ ԹԻՎՆ ԷԼ Է ԱՃՈՒՄ
-Թմրամոլների մեծ մասը տղամարդի՞կ են, թե կանայք:
- Հիմնական զանգվածը տղամարդիկ են, չնայած վերջին տարիներին արդեն կանանց թիվն էլ է մտահոգիչ դառնում: Կանանց շրջանում, ընդ որումª հիմնականում երիտասարդ տարիքի, գերակշռում են ներերակային թմրամիջոցի օգտագործողները:
Ավելինª թմրամոլությունը մեծ տարածում ունի նաեւ դեռահասների շրջանում: Մեզ մոտ այժմ երեք անչափահաս է հաշվառված, շատերն էլ անանուն են:
Շատ է խոսվում, որ թմրամոլության աճին նպաստում են սոցիալական ծանր պայմանները: Սակայն թույլ տվեք չհամաձայնել այդ տեսակետների հետ, քանի որ հենց սոցիալապես ապահովված մարդիկ են հիմնականում օգտագործում թմրադեղեր:
Հարցազրույցը` ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆԻ
Հավանեցի՞ր հոդվածը, կիսվիր ընկերներիդ հետ
