Հանդիպման յուրահատկությունն այն էր, որ այն ունեցավ հրապարակային մաս. Երեք նախագահների հանդիպման հետքերով Լինում են պահեր, երբ ուզում եմ քեզ մի բան պատմել ու լսել՝ ինչ կասես Իրականացված կապիկ-շոուն ցույց է տալիս, որ այսօրվա ընդդիմությունը չի գործում. Արթուր Ֆարմանյան Մեր թանգարանն անվանում են փոքրիկ Տրետյակովյան պատկերասրահ, Աբրահամյանին՝ մեր օրերի Տրետյակով. Մկրտչյան Զանզիբարում վեցից ավելի հյուրանոցներ ամբողջությամբ այրվել են Տասը տարի՝ ռուսական արվեստի թանգարանի վերափոխման ճանապարհին Թուրքիան և ԵՄ-ն բանակցություններ են վարում անվիզա ռեժիմի ներդրման վերաբերյալ Գերմանիան հրաժարվել է Լեհաստանով տանկային շարասյուներ տեղաշարժելուց Լավրովը կասկածի տակ դրեց Գերմանիայի և Բրիտանիայի պաշտպանության նախարարների ադեկտվատությունը Զելենսկի. ԱՄՆ-ն Ուկրաինային չի փոխանցում նույնիսկ Եվրոպայի կողմից վճարված Patriot հրթիռները

"ԳԵՐՏԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԱՐՑԻ ՄԻՋՈՑՈՎ ՆՈՐԻՑ ԻՐԵՆՑ ԽՆԴԻՐՆԵՐՆ ԵՆ ԼՈՒԾՈՒՄ"

Արխիվ 12-16

"ԳԵՐՏԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԱՐՑԻ ՄԻՋՈՑՈՎ ՆՈՐԻՑ ԻՐԵՆՑ ԽՆԴԻՐՆԵՐՆ ԵՆ ԼՈՒԾՈՒՄ"


Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի առիթով Տիեզերքը ցնցած բուռն արձագանքը թեեւ ոգեւորիչ է, սակայն ժամանակն է եղածը վերլուծելու եւ հետեւություններ անելու: Քաղաքագետ ԼԵՎՈՆ ՇԻՐԻՆՅԱՆԻ դիտարկմամբ` վերջին իրադարձությունները, ցույց տվեցին, որ Հայոց ցեղասպանության հարցում դերակատություն ունեցած երկրների ցանկը, որոշակի փոփոխությունների թեեւ ենթարկվել է, բայց նպատակը 100 տարի անց էլ նույնն է մնացել: Դա թույլ է տալիս ենթադրել, որ գերտերությունները ցանկանում են վերականգնել եվրոպական նախկին ձեւաչափը եւ հայկական հարցն օգտագործելով` ակտիվ քաղաքական իրականություն վերադառնալ:
"Երկու գերտերություն` Ֆրանսիան եւ Ռուսաստանը, հիշեցրին մի փաստ, որը շատ հետաքրքիր էր: 1915 թ.-ի մայիսի 24-ին Անտանտի տերություններ Ֆրանսիան, Անգլիան եւ Ռուսաստանը հանդես եկան հայտարարությամբ, որտեղ ասվում էր, որ Հայաստանի քուրդ եւ թուրք ազգաբնակչությունը ոճիր է իրականացնում եւ կոտորում է Կարինի, Վանի եւ այլ բնակավայրերի հայերին: Փաստորեն, նախկին Անտանտի անդամ պետություններից երկուսը հաստատեցին 100 տարի առաջ ընդունած հայտարարությունը, սակայն Անգլիան լռեց: Անգլոսաքսերի` ԱՄՆ-ի եւ Մեծ Բրիտանիայի լռությունը խոսում է այն մասին, որ նրանք հայ ժողովրդին չեն խոստանում բաներ, որոնք գիտեն, որ չեն իրականացնելու",- "Իրավունքի" հետ զրույցում ասաց քաղաքագետը:
Լ. Շիրինյանի դիտարկմամբ` ուշագրավ է սակայն այն, որ հիշատակելով համաձայնագրի առաջին մասը, երկրորդի մասին բոլորն էլ լռեցին:
"Նույն հայտարարության երկրորդ մասում ասվում է, որ Անտանտի երեք դաշնակից պետություններն այս հանցանքի մեջ որպես մեղավոր դիտում են թուրքական կառավարության անդամներին, եւ նրանք պետք է պատժվեն: Այդ է պատճառը, որ Թուրքիան իրար է խառնվել",- ասում է Լ. Շիրինյանը:
Իսկ Թուրքիայի դաշնակից Գերմանիայի "անսպասելի" ակտիվացումը քաղաքագետի կարծիքով` պայմանավորված է նրանով, որ Գերմանիան ոճիրներ կատարած պետություն է, եւ ժամանակն է, որ իր ոտքերից կախված կշռաքարերը թեթեւացնի:
"Գերմանիան ուզում է լրիվ մաքրվել եւ ակտիվ քաղաքականություն վերադառնալ: Հոլոքոստն ընդունել է, հայկական հարցն այս կամ այն կերպ կընդունի: Բունդեսթագի նախագահի հնչեցրած ճառից հետո այն չընդունելը դժվար կլինի: Սակայն հետաքրքիր է նաեւ այն, որ թեեւ Ռումինիան չի ընդունել Հայերի ցեղասպանությունը, բայց Գերմանիայի Բունդեսթագի նախագահի ճառի նման մի ճառ էլ ներկայացրել է նաեւ Ռումինիայի ազգությամբ գերմանացի նախագահը` հանդես գալով մարդասիրության, արդարության տեսանկյունից: Սրանք ազդակներ են, որոնք հուշում են այն մասին, որ Գերմանիան վերադառնում է ակտիվ քաղաքականություն",- ասում է Լ.Շիրինյանը:
Քաղաքագետի դիտարկմամբ թեեւ ներկայումս Թուրքիայի դեմ ճնշումների մասին որեւէ գործնական քայլ չկա` ամեն ինչ միայն խոսակցությունների մակարդակում է, սակայն հայկական հարցը նորից դառնում է համաշխարհային քաղաքական օրակարգի հարց, որտեղ եւ մենք պետք է շատ ուշադիր լինենք:

"ՊԵՏՔ Է ԿԱՐՈՂԱՆԱՆՔ ՀԱՍԿԱՆԱԼ, ԳԵՐՏԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ
ԱՐՑՈՒՆՔՆԵՐԸ ԿՈԿՈՐԴԻԼՈՍԻ՞ ԵՆ, ԹԵ` ՈՉ"


Ինչո՞ւ Գերմանիայի Բունդեսթագը հետաձգեց Հայոց ցեղասպանության մասին բանաձեւի ընդունումը հարցին քաղաքագետ Լեւոն Շիրինյանի պատասխանը հստակ է` "առեւտրի մեջ են", իսկ բանաձեւն ընդունելով` Գերմանիան նպատակ ունի զսպաշապիկ հագցնել իր երկրում ապրող 5 միլիոնանոց թուրքական համայնքին: "Գերմանիայի թուրքական համայնքը, ապրելով Գերմանիայում, մնում են թուրք` իրենց էությամբ եւ ձեւով: Բացի այդ, Թուրքիան այլ երկրներում ապրող իր բոլոր համայնքներն օգտագործում է` տվյալ պետությունների եւ իշխանությունների դեմ ճնշումներ գործադրելու համար: Ուստիեւ, գերմանաբնակ թուրքերին բարոյապես եւ քաղաքակրթորեն ճնշելու, կարգ ու կանոնի մեջ պահելու համար զսպաշապիկ է պետք, որպեսզի Թուրքիան չկարողանա թուրքական համայնքին օգտագործելով` ճնշում գործադրել իր երկրի վրա: Այնպես որ, այստեղ բազմավեկտոր եւ բազմաֆունկցիոնալ խաղ է գնում",- ասում է քաղաքագետը:
Լ. Շիրինյանի խոսքով` մինչեւ Արցախյան պատերազմի հաղթանակը, Մեսրոպ Մաշտոցի տարիներից այս կողմ հայերը միշտ միայն բարոյական հաղթանակներ են տարել: Ուստի, այժմ պատերազմում հաղթանակած երկիր լինելով, մենք պետք է կարողանանք հասկանալ, թե գերտերությունների արցունքները կոկորդիլոսի՞ են, թե` ոչ:
"Արցախը ցեղասպանության հետեւանքով է մնացել Ադրբեջանի կազմում, ուրեմն հիմա մենք պետք է արցախյան հարցն առաջ մղենք: Մենք պետք է հարց ուղղենք, թե` արցախյան հարցում կունենա՞նք առաջընթաց: Եթե ասեն` ոչ, ուրեմն բոլոր արցունքները սուտ են",- ասում է քաղաքագետը:
Երկրորդ ամենակարեւոր հարցը, որն ըստ Շիրինյանի` շրջանցվում է, այն է, թե ինչու թուրքերին չեն հարցնում, թե ցեղասպանություն ասելով` իրենք ի՞նչ են հասկանում: Եվ երբ թուրքական կառավարությունը տարբեր հարթակներում ասում է, թե ցեղասպանություն չեն արել, իրենց կարծիքով` ի՞նչ է ցեղասպանությունը: "Իրենց ուղեղներում, եթե այն կա, ի՞նչ է ցեղասպանությունը, քանի որ բոլորը մի բան են ասում, իսկ իրենք բոլորովին այլ բան են ասում",- ասում է Լ. Շիրինյանը:
Քաղաքագետի կարծիքով` չնայած Թուրքիայի պատմության բոլոր էջերն էլ մութ են, բայց այն պետք է լայնորեն լուսաբանել, քանի որ ե՛ւ նախկինում, ե՛ւ հիմա եվրոպական բոլոր ազգերը լացում են նրանց "ձեռքը":
"Ու՞մ գլխին թուրքերը օյին չեն բերել: Ռուսների համար դա հստակ է, եւ եթե 1915 թվականի ապրիլի 24-ը հիշատակում է ՌԴ նախագահ Վ.Պուտինը, ուրեմն նրան պետք է ասել, որ Արցախն այդ պատճառով է Ադրբեջանի կազմում հայտնվել: Թուրք ազգաբնակչությունը նախճիր է սկսել հայ ժողովրդի դեմ, որը հիմա էլ շարունակվում է: Թուրքիայի նախճիրը քաղաքակրթության եւ մարդկության դեմ է, եւ ժամանակն է, որ Թուրքիան պատասխան տա մարդկության, մարդկայնության եւ քաղաքակրթության դեմ կատարած բոլոր ոճրագործությունների համար",- ասում է Լ. Շիրինյանը:

ԱՐՄԻՆԵ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

Հավանեցի՞ր հոդվածը, կիսվիր ընկերներիդ հետ