«ԳԵՐՏԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԱՐՑԻ ՄԻՋՈՑՈՎ ՆՈՐԻՑ ԻՐԵՆՑ ԽՆԴԻՐՆԵՐՆ ԵՆ ԼՈՒԾՈՒՄ». ՔԱՂԱՔԱԳԵՏ
Արխիվ 12-16«ԳԵՐՏԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԱՐՑԻ ՄԻՋՈՑՈՎ
ՆՈՐԻՑ ԻՐԵՆՑ ԽՆԴԻՐՆԵՐՆ ԵՆ
ԼՈՒԾՈՒՄ». ՔԱՂԱՔԱԳԵՏ
Հայոց Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի առիթով Տիեզերքը ցնցած բուռն արձագանքը թեև ոգևորիչ է, սակայն ժամանակն է եղածը վերլուծելու և հետևություններ անելու: Քաղաքագետ Լևոն Շիրինյանի դիտարկմամբ վերջին իրադարձությունները, ցույց տվեցին, որ Հայոց ցեղասպանության հարցում դերակատություն ունեցած երկրների ցանկը, որոշակի փոփոխությունների թեև ենթարկվել է, բայց նպատակը 100 տարի անց էլ նույնն է մնացել: Դա թույլ է տալիս ենթադրելու, որ գերտերությունները ցանկանում են վերականգնել եվրոպական նախկին ձևաչափը և հայկական հարցն օգտագործելով ակտիվ քաղաքական իրականություն վերադառնալ:
«Երկու գերտերություն՝ Ֆրանսիան և Ռուսաստանը հիշեցրեցին մի փաստ, որը շատ հետաքրքիր էր: 1915 թ-ի մայիսի 24-ին Անտանտի տերություններ Ֆրանսիան, Անգլիան և Ռուսաստանը հանդես եկան հայտարարությամբ, որտեղ ասվում էր, որ Հայաստանի քուրդ և թուրք ազգաբնակչությունը ոճիր է իրականացնում և կոտորում է Կարինի, Վանի և այլ բնակավայրերի հայերին: Փաստորեն նախկին Անտանտի անդամ պետություններից երկուսը հաստատեցին 100 տարի առաջ ընդունած հայտարարությունը, սակայն Անգլիան լռեց: Անգլոսաքսերի ՝ ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի լռությունը խոսում է այն մասին, որ նրանք հայ ժողովրդին չեն խոստանում բաներ, որոնք գիտեն, որ չեն իրականացնելու»,- «Իրավունք»-ի հետ զրույցում ասաց քաղաքագետը:
Լ. Շիրինյանի դիտարկամաբ, ուշագրավ է սակայն այն, որ հիշատակելով համաձայնագրի առաջին մասը, երկրորդ մասի մասին բոլորն էլ լռեցին:
«Նույն հայտարարության երկրորդ մասում ասվում է, որ Անտանտի երեք դաշնակից պետությունները այս հանցանքի մեջ որպես մեղավոր դիտում են թուրքական կառավարության ադամներին և նրանք պետք է պատժվեն: Այդ է պատճառը, որ Թուրքիան իրար է խառնվել»,- ասում է Լ. Շիրինյանը:
Իսկ Թուրքիայի դաշնակից Գերմանիայի «անսպասելի» ակտիվացումը քաղաքագետի կարծիքով պայմանավորված է նրանով, որ Գերմանիան ոճիրներ կատարած պետություն է և ժամանակն է, որ իր ոտքերից կախված կշռաքարերը թեթևացնի:
«Գերմանիան ուզում է լրիվ մաքրվել և ակտիվ քաղաքականություն վերադառնալ: Հոլոքոստն ընդունել է, հայկական հարցն այս կամ այն կերպ կընունի: Բունդեսթագի նախագահի հնչեցրած ճառից հետո այն չընդունելը դժվար կլինի: Սակայն հետաքրքիր է նաև այն, որ թեև Ռումինիան չի ընդունել Հայերի ցեղասպանությունը, բայց Գերմանիայի Բունդեսթագի նախագահի ճառի նման մի ճառ էլ ներկայացրել է նաև ազգությամբ գերմանացի Ռումինիայի նախագահը, հանդես գալով մարդասիրության, արդարության տեսանկյունից: Սրանք ազդակներ են, որոնք հուշում են այն մասին, որ Գերմանիան վերադառնում է ակտիվ քաղաքականություն»,- ասում է Լ.Շիրինյանը:
Քաղաքագետի դիտարկակամբ թեև ներկայումս Թուրքիայի դեմ ճնշումների մասին որևէ գործնական քայլ չկա՝ ամեն ինչ միայն խոսակցությունների մակարդակում է, սակայն հայկական հարցը նորից դառնում է համաշխարհային քաղաքական օրակարգի հարց, որտեղ և մենք պետք է շատ ուշադիր լինենք:
ԱՐՄԻՆԵ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
