Լսե՛ք մարդկանց, լրջորեն վերաբերվե՛ք նրանց հոգսերին․ կատարվեց քահանայական ձեռնադրություն Ինչ է կատարվում Արցախ կամերային նվագախմբում Ջիվան Գասպարյան կրտսերը նոր տեսահոլովակ է ներկայացրել Հանդիպման յուրահատկությունն այն էր, որ այն ունեցավ հրապարակային մաս. Երեք նախագահների հանդիպման հետքերով Լինում են պահեր, երբ ուզում եմ քեզ մի բան պատմել ու լսել՝ ինչ կասես Իրականացված կապիկ-շոուն ցույց է տալիս, որ այսօրվա ընդդիմությունը չի գործում. Արթուր Ֆարմանյան Մեր թանգարանն անվանում են փոքրիկ Տրետյակովյան պատկերասրահ, Աբրահամյանին՝ մեր օրերի Տրետյակով. Մկրտչյան Զանզիբարում վեցից ավելի հյուրանոցներ ամբողջությամբ այրվել են Տասը տարի՝ ռուսական արվեստի թանգարանի վերափոխման ճանապարհին Թուրքիան և ԵՄ-ն բանակցություններ են վարում անվիզա ռեժիմի ներդրման վերաբերյալ

ՕԲԱՄԱՅԻ ՆԱԽԿԻՆ ԽՈՐՀՐԴԱԿԱՆ. "ԱՄՆ-Ը ԿՈՐՑՐԵՑ ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ԲԱՆԿԻՐԻ ԻՐ ԴԵՐԸ"

Արխիվ 12-16

ՕԲԱՄԱՅԻ ՆԱԽԿԻՆ ԽՈՐՀՐԴԱԿԱՆ. "ԱՄՆ-Ը ԿՈՐՑՐԵՑ
ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ԲԱՆԿԻՐԻ ԻՐ ԴԵՐԸ"


Նախօրեին բավականին հետաքրքիր, բայց նաեւ սպասված հայտարարությամբ հանդես եկավ ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Էշթոն Քարտերը: Ու թեեւ նրա ասածն առաջին հայացքից Հայաստանի եւ նրան շրջապատող աշխարհի հետ կապ չունի, բայց, կրկնում ենք, միայն առաջին հայացքից:

ՎԱՇԻՆԳՏՈՆԸ ՓՈՐՁՈՒՄ Է ԱՏԱՄ ՑՈՒՅՑ ՏԱԼ


Այսպեսª Պենտագոնի ղեկավարը տեղեկացնում է, որ Միացյալ Նահանգները պատրաստվում է վերանայել իր քաղաքականությունը եւ, մասնավորապես, առանձին պետությունների հետ ռազմական համագործակցությունը Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում ¥ԱԽՏ¤, քանի որ տարածաշրջանի երկրները "դառնում են ավելի ուժեղ, նրանց ռազմական ծախսերն աճում են, տնտեսություններըª ամրապնդվում եւ ստատուս-քվոն նույնպես կփոխվի": Ուստիեւ. "ԱՄՆ-ի շահերի եւ ապագայի ապահովման համար մենք փոխում ենք մեր մոտեցումները": Իսկ "մոտեցումները փոխելը", ըստ պարոն Քարտերի, նշանակում է այդ տարածաշրջանում  ԱՄՆ-ի ռազմական ներկայության էական ավելացում, այդ թվումª նաեւ այնպիսի նորագույն զինատեսակներով, "որոնք կարող են անսպասելի լինել" հակառակորդ համարվող պետությունների համար:
Այն, որ Պենտագոնի ղեկավարի այդ ռազմատենչ հայտարարության հիմնական հասցեատերը Չինաստանն է, Էշթոն Քարտերը չի էլ թաքցնում: Իսկ թե ինչու Չինաստանի նկատմամբ համեմատաբար հավասարակշիռ քաղաքականություն վարող եւ անցած տարի նույնիսկ բարեկամության առաջարկ արած ԱՄՆ-ը որոշեց միանգամից նման ռազմատենչության անցնել, դժվար չէ հասկանալ: Դրա բացատրությունը տալիս է ավստրիական Contra Magazin պարբերականըª հիշեցնելով դեռ 1992-ին, այսինքնª ԽՍՀՄ-ի փլուզումից անմիջապես հետո ընդունված ԱՄՆ ռազմական դոկտրինայի հիմնադրույթներից մեկը. "Մեր առաջին նպատակն էª թույլ չտալ այնպիսի նոր գլոբալ մրցակցի ի հայտ գալը նախկին ԽՍՀՄ տարածաշրջանում կամ ցանկացած այլ վայրում, որը կկարողանա նույն վտանգը ներկայացնել աշխարհակարգին, ինչն առաջ ներկայացնում էր Խորհրդային Միությունը: Սա տարածաշրջանային պաշտպանության ռազմավարության հիմքում դրված նոր հիմնական գործոնն է...":
Կարճ ասածª ով սպառնում է ԱՄՆ-ի բացարձակ հեգեմոնիային, պետք է ոչնչացվի մինչեւ իսկ ռազմական եղանակով: Ռազմաքաղաքական առումով մինչ այս պահը ոչնչացման թիրախը Ռուսաստանն է: Տնտեսական հարթակում էլ ավելի մեծ վտանգ է սկսել ներկայացնել Չինաստանը:
Գագաթնակետը, անշուշտ, Պեկինի կողմից Ենթակառուցվածքային ներդրումների ասիական բանկի ¥ԵՆԱԲ¤ ստեղծումն էր, որին արդեն իսկ անդամակցելու ցանկություն են հայտնել ԱՄՆ-ի անգամ ամենահավատարիմ դաշնակիցներըª Մեծ Բրիտանիան, Ավստրալիան եւ այլն: Եվ հասկանալի էª խնդիրը պարզապես ինչ-որ բանկի անդամակցելը չէ. ԵՆԱԲ-ը համարվում է ԱՄՆ-ի "տակ" կառուցված ժամանակակից ֆինանսական աշխարհի երկու առանցքային կառույցներիª Համաշխարհային բանկին եւ Արժույթի միջազգային հիմնադրամին փոխարինող, եւ ԱՄՆ-ի մերձավոր դաշնակիցներն էլ արտառոց մեծ նախնական կապիտալ չունեցող ԵՆԱԲ-ին անդամակցելովª պարզապես ակնարկում են, որ էլ չեն վստահում ամերիկյան ֆինանսական համակարգին: Ավելին. ամերիկյան անգամ ամենաազդեցիկ եւ ամենահեղինակավոր պարբերականներն են սկսել բաց տեքստով խոսել, որ արդեն այս տարվա ընթացքում չինական յուանն իր համաշխարհային կարգավիճակով լրջորեն կնեղի ԱՄՆ սրբություն-սրբոցինª դոլարին: Բանը հասել է նրան, որ նախագահ Օբամային նախկին տնտեսական խորհրդական, նախկին նախագահ Քլինթոնի ֆինանսների նախարար Լոուրենս Սամերսը հրապարակավ խոստովանում է. "Անցած ամիսը կարող է հիշվել որպես այն պահը, երբ Միացյալ Նահանգները կորցրեց գլոբալ տնտեսական համակարգի ապահովագրողիª "համաշխարհային բանկիրի" իր դերը...": Այսինքնª ֆինանսատնտեսական հարթակում Չինաստանը նույնիսկ մահացու վտանգ է ներկայացնում, որ ամերիկյան ռազմական դոկտրինան միանգամից առաջ է քաշում ուժային ճնշումների թեման:

ՄՈՍԿՎԱՅԻ ՓՈԽԱՐԵՆ ՊԵԿԻՆՆ Է ԴԱՐՁԵԼ ԱՄՆ-Ի ԹԻՎ 1 ԹՇՆԱՄԻՆ

Այլ հարց է, թե ԱՄՆ-ն ի զորո՞ւ է միանգամից երկուª ռուսական եւ չինական ուղղությամբ գնալ ռազմական դիմակայության խորացման: Տեսականորենª այո, հաշվի առնելով, որ ամերիկյան ռազմական բյուջեն էականորեն գերազանցում է ռուս-չինական բյուջեները միասին վերցրած: Գործնական պատկերը, իհարկե, միանգամայն այլ է: Գումարած դրանª վերջերս ԱՄՆ ցամաքային զորքերի շտաբի պետ Ռեյ Օդիերոն խոստովանեց, որ ամերիկյան բանակի մարտունակությունը "պատմական ամենացածր մակարդակին է", այսինքնª մասնավորապես ցամաքային զորքերից մարտունակ է մոտ 33 տոկոսը: Իսկ դա հուշում է, որ միանգամից երկուª ռուսական եւ չինական ուղղություններով նույն ռազմատենչությունը ծավալելª միաժամանակ ձեռքը ողջ աշխարհի "պուլսի վրա" պահելովª Վաշինգտոնն ի զորու չէ, առավել եւս, որ այդ երկու ուղղություններն էլ միջուկային են եւ կարող են ցանկացած ագրեսիայի դեպքում էլ կործանարար պատասխան տալ: Բայց եթե որոշել են ավելացնել ռազմական հակամարտությունը Չինաստանի ուղղությամբ, ապա դա հնարավոր է միայն իրականացնել ռուսական ուղղությամբ, ասենքª նաեւ մեկ այլ թեժ գոտումª Մերձավոր Արեւելքում կիրառվող ռազմական բաղադրիչի կրճատման հաշվին: Ամեն դեպքումª Իրանի շուրջ ձեռք բերված վերջին հայտնի համաձայնագիրը կարող է Վաշինգտոնին թույլ տալ նման արդյունքի հասնել. եթե այդ փաստաթուղթն ամռանը վերջնականապես հաստատվի, ապա տարածաշրջանում էապես կամրապնդվի Թեհրանի դերակատարությունը: Իսկ դա նշանակում է, որ Մերձավոր Արեւելքի խնդիրները, այդ թվումª ռազմական հակամարտությունները, հիմնականում կտեղափոխվեն Իրան-Սաուդյան Արաբիա-Իսրայել-Թուրքիա մոտավորապես բալանսավորված քառանկյան շրջանակներ, որը Վաշինգտոնին հնարավորություն է տալիս իր հաշվարկներն առաջ տանել հիշյալ քառանկյան գագաթների հետ քաղաքական խաղերի միջոցովª ամեն կոնֆլիկտի ժամանակ տարածաշրջան տանկեր ուղարկելու եւ դրանով էլ բոլորի աչքի գրողը դառնալու փոխարեն: Իհարկեª դա նաեւ Ռուսաստանին է հնարավորություն տալիս նույն քաղաքական մեթոդները կիրառել Մերձավոր Արեւելքում, եւ առնվազն տարօրինակ է թվում, որ Վաշինգտոնն այսքան հեշտուհանգիստ համաձայնում է, որ Մոսկվայի ձեռքին նման քաղաքական գործիք հայտնվի: Եվ այս համատեքստում էլ ավելի տարօրինակ մեկ փաստ էլ կա. վերջերս ռուբլին անսպասելիորեն "պոկվեց" նավթի գների հետ փոխարժեքային կապից, եւ սկսել է արագորեն արժեւորվել: Ընդ որում, եթե ամերիկյան ողջ քարոզչամեքենան դեռ մեկ-երկու ամիս առաջ բոլոր խոսափողերով աշխատում էր ռուբլու արժեզրկման ուղղությամբ, ապա վերջին ժամանակներս անգամ ամենաազդեցիկ ու հեղինակավոր աղբյուրներն են սկսել միանգամայն հակառակը քարոզել, թե ռուբլին դարձել է աշխարհում լավագույն արտարժույթներից մեկը, դեռ կամրապնդվի, Ռուսաստանը ներդրումների ամենահրապուրիչ վայրերից է եւ այլն: Սա շատ ավելի արտառոց շրջադարձ է, քան եթե, օրինակ, Օբաման վեր կենար ու հայտարարեր, թե Պուտինն աշխարհի ամենադեմոկրատ ղեկավարներից մեկն է: Առավել եւս, որ ամերիկյան ֆինանսական քարոզչամեքենայի այս տարօրինակ շրջադարձը ոչ միայն ավելի է ակտիվացնում ռուբլու ամրապնդումը, այլեւ նշանակում է ինքնախոստովանություն, թե հակառուսական պատժամիջոցների թեման այդպես էլ Մոսկվային չտվեց այն ծանր հարվածը, որն Օբաման քանիցս խոստացել է: Այս շրջադարձը հուշո՞ւմ է նաեւ, որ Վաշինգտոնը Մոսկվայի հետ քաղաքական պատերազմի հարցում կգնա նմանատիպ շրջադարձի: Իհարկեª դեռ վաղ է նման ենթադրության համար, բայց այն փաստը, որ Պետդեպարտամենտն անսպասելիորեն հայտարարեց, թե մայիսի 9-ի մոսկովյան շքերթին իր ներկայացուցիչն էլ կմասնակցի, արդեն որոշ բան հուշում է:
Այսպիսովª կարծես թե նմանվում է այն բանին, որ ԱՄՆ-ի ինքնագիտակցության մեջ Չինաստանն արդեն ներկայանում է թիվ 1 վտանգի տեսքով, եւ եթե թշնամի է ներկայացվում նաեւ Ռուսաստանը, ապա դա տանում է ռուս-չինական կործանարար դաշինքի: Դաշինք, որը եթե ռեալ նայենք, ռուսների համար էլ հեռանկարային առումով վտանգավոր է: Եվ հիմա ռուսական ուղղությամբ թույլ տված իր կոպիտ սխա՞լն է փորձում ուղղել Վաշինգտոնը, որը Պեկինին հնարավորություն տվեց միանգամից այսպես առաջ պոկվել. միգուցե: Բայց այդ դեպքում էլ պետք է ռուսներին վերադարձնել նրա ազդեցության բոլոր գոտիները...
Մեկ բան, այնուամենայնիվ, հստակ է. իրադարձությունները զարգանում են կատաղի արագությամբ, եւ այս տարվա ընթացքում միանշանակ հանգուցալուծումը կտեսնենք:

ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Հավանեցի՞ր հոդվածը, կիսվիր ընկերներիդ հետ