«ՈՒԿՐԱԻՆԱՅՈՒՄ ՀԱՅԵՐԸ ՆՈՒՅՆ ՎԻՃԱԿՈՒՄ ԵՆ, ԻՆՉ` ՄՅՈՒՍՆԵՐԸ»
Արխիվ 12-16«ՈՒԿՐԱԻՆԱՅՈՒՄ ՀԱՅԵՐԸ ՆՈՒՅՆ ՎԻՃԱԿՈՒՄ ԵՆ, ԻՆՉ` ՄՅՈՒՍՆԵՐԸ»
Մինսկում ուկրաինական ճգնաժամի կարգավորման շուրջ «նորմանդական քառյակի» (Ֆրանսիա, Գերմանիա, Ռուսաստան, Ուկրաինա) բանակցությունների արդյունքում փետրվարի 12-ին ստորագրվեց փաստաթուղթ` «Մինսկի համաձայնությունների կատարմանն ուղղված համալիր միջոցների» վերաբերյալ: Մոտ 16 ժամ տեւած բանակցություններից հետո ստորագրված փաստաթուղթը ենթադրում էր, որ Ուկրաինայի արեւելքում հրադադարի հաստատում եւ ծանր սպառազինությունների դուրսբերում պետք է լինի, բացի այդ, նախատեսվում էր, որ Կիեւը պետք է սահմանադրական բարեփոխումներ անցկացնի:
Հրադադարի ռեժիմի հաստատման շուրջ պայմանավորվածությունն ուժի մեջ մտավ փետրվարի 15-ի կեսգիշերից, իսկ թե մեկուկես ամիս անց ի՞նչ իրավիճակ է Ուկրաինայում, «Իրավունքը» հետաքրքրվեց Ուկրաինայում ՀՀ արտակարգ եւ լիազոր դեսպան ԱՆԴՐԱՆԻԿ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻՑ:
«ԺԱՄԱՆԱԿԱՎՈՐ ՀՐԱԴԱԴԱՐ Է, ԲԱՅՑ ԿՐԱԿՈՑՆԵՐ ԷԼԻ ԿԱՆ»
–Հրադադարից հետո, ինչպիսի՞ն է իրավիճակը Ուկրաինայում:
– Իրավիճակը նույնն է: Ժամանակավոր հրադադար է, բայց կրակոցներ էլի կան:
– Իսկ Ուկրաինայում մնացած հայերի մասին ի՞նչ կասեք:
– Հայերի կյանքում ի՞նչ պետք է փոխվեր, հայերն ապրում են այնպես, ինչպես ապրում են Ուկրաինայի քաղաքացիները: Նույն վիճակում հայերն են, որեւէ խտրականություն չկա հայերի հանդեպ:
«ԵԹԵ ԵՍ ԻՄԱՆԱՅԻ ԻՆՉ Է ԼԻՆԵԼՈՒ, ՇԱՏ ԼԱՎ ԿԼԻՆԵՐ»
–Իսկ ինչ-որ դրական հեռանկար տեսնո՞ւմ եք:
– Դրական հեռանկար ուզում ենք տեսնել: Որեւէ մեկը չի կարող ասել, թե ինչ հեռանկար կլինի, եւ ինչով կավարտվի այս ամենը: Չկա մի մարդ, որը կարող է վստահորեն ասել, որ այս հարցը պիտի լուծվի այսպես կամ այնպես: Եթե ես իմանայի ինչ է լինելու, իհարկե, շատ լավ կլիներ, բայց այս հարցում դժվարանում եմ կանխատեսումներ անել: Այդ հարցը կապված է ժամանակի հետ, ժամանակը ցույց կտա ամեն ինչ, թե ինչ է լինելու Ուկրաինայի հետ, կամ Ուկրաինայի վերջն ինչ է լինելու: Դրանք այնպիսի հարցեր են, որոնք ժամանակավրեպ են, որպեսզի կարողանամ ինչ-որ բան ասել: Իհարկե, բոլորի ցանկությունն է, որ խաղաղություն տիրի, բոլորը ցանկանում են, որ այստեղ մարդիկ կարողանան ապրել լիարժեք կյանքով, բայց, դժբախտաբար, դեռ խնդիրներ շատ կան: Այնպես որ, կրկնում եմ` որեւէ մեկը չի կարող կանխատեսել, թե հետագան ինչ է լինելու:
«ՈՐԵՎԷ ՄԵԿԸ ՉԳԻՏԻ, ԹԵ ԿՈՆԿՐԵՏ ԻՆՉՔԱՆ ՀԱՅ Է
ՀԵՌԱՑԵԼ ԴՈՆԵՑԿԻՑ»
–Եթե չեմ սխալվում, մեր հայ համայնքն Ուկրաինայում 600 հազար բնակչություն ուներ, այս պահին քանի՞սն են մնացել:
– Հիմա էլ 600 հազար չէ, մի մասը մնացել է Ղրիմում, իսկ մի մասը Դոնեցկից արտագաղթել է: Այսօրվա թիվը ճշտված չէ, եւ որեւէ մեկը չգիտի, թե կոնկրետ ինչքան հայ է հեռացել Դոնեցկից, եւ ինչքան հայ է մնացել: Եվ միայն Դոնեցկը չէ, այլ ընդհանրապես Դոնբասից: Այդ թվերը դեռ ճշտվում են: Ղրիմի համայնքը մնացել է Ղրիմում, բայց Դոնբասի համայնքը, որը մեր մեծագույն համայնքներից մեկն էր, դեռեւս ճշտվում են թվերը: Բոլորիս ցանկությունն է, որ Ուկրաինայում լինի լիարժեք խաղաղություն, բայց այդ մասին խոսելը դեռ շատ վաղ է:
– Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի հետ կապված որեւէ նախաձեռնությամբ ուկրաինահայ համայնքը հանդես կգա՞, թե այս պահին գտնվելով կիսապատերազմական իրավիճակում, դա անհնար է:
– Ցավում եմ, որ հայկական մամուլում չեն հայտնում, թե Ուկրաինայում ինչ միջոցառումներ են իրականացվում: Այստեղ նախատեսված են շատ մեծ միջոցառումներ` Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի հետ կապված: Բացի այդ, մի քանի օր առաջ Գերագույն Ռադայի գրադարանում կազմակերպվեց Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված մեծ ցուցահանդես, որին ներկա եղան ուկրաինական պատգամավորներ: Ընտրել էինք հենց այդ վայրը, որովհետեւ այդ գրադարանից հենց պատգամավորներ են օգտվում: Ինչպես նաեւ Ուկրաինայի տանը մեծ միջոցառում տեղի ունեցավ` Ցեղասպանությանը նվիրած, ու էլի բազմաթիվ միջոցառումներ ունենք:
– Ուկրաինայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման ուղղությամբ որեւէ քայլ արվո՞ւմ է, թե՞ Ուկրաինան պարզապես ժամանակ չունի մտածելու այդ մասին:
– Իհարկե, աշխատանքներ տարվում են, բայց ինձ թվում է դրա համար ժամանակ է պետք...
– Իսկ Ուկրաինայից ապրիլի 24-ին պատվիրակություն սպասվո՞ւմ է Հայաստան:
– Մենք ակնկալում ենք, որ կգա:
ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ
