«ՏՄՊՊՀ-Ն ԼԻԱՐԺԵՔ ՉԻ ԳՈՐԾՈՒՄ». ԽՈՍՐՈՎ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
Արխիվ 12-16«ՏՄՊՊՀ-Ն ԼԻԱՐԺԵՔ ՉԻ ԳՈՐԾՈՒՄ». ԽՈՍՐՈՎ
ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
«Կարծում եմ, որ մեզանում այսօր առողջ տնտեսական մրցակցության ինստիտուտը, որպես այդպիսին, երաշխավորված չի կարելի համարել».-iravunk.com-ի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր, տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողվի անդամ ԽՈՍՐՈՎ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԸ:
Պատգամավորի խոսքով` կան դրա եւ օբյեկտիվ եւ սուբյեկտիվ պատճառները.
- Ընդ որում դրա համար կան եւ օբյեկտիվ եւ սուբյեկտիվ պատճառները: Օբյեկտիվ պատճառներից առաջինը հետեւյալն է` մեզանից շատ շատերի մոտ առողջ տնտեսական մրցակցության անհրաժեշտությունը շուկայական-տնտեսական համակարգի ձեւավորման, սոցիալական պետության ձեւվորման հարցում, իմաստավորված չէ: Օրինակ, շատ շատերը մրցակցությունը, ընդ որում ոչ անհիմն, դիտում են զուտ ցանկացած մեկի կողմից բիզնես անելու հնարավորություն, ինչ խոսք դա շատ կարեւոր է եւ դա չի մերժվում: Բայց ամենաէականն այն է, որ առողջ մրցակցությունը շուկայական տնտեսական համակարգում նախեւառաջ ապահովվում է ապրանքների ծառայությունների արդարացի գնագոյացման համակարգ: Գնագոյացում, որը խարսխված է լինում առաջարկի եւ պահանջարկի հիման վրա: Կարո՞ղ եք ասել, ինչով են մոնոպոլիաները տնտեսական համակարգի համար վտանգավոր, չէ՞ որ մոնոպոլիաները երբեմն կատարում են նաեւ լոկոմոտիվի դեր` մի ամբողջ տնտեսական սեգմենտներ առաջ տանելու առումով: Բայց այնուհանդերձ շարունակում են շուկայական-տնտեսական համակարգի տեսանկյունից մնալ ոչ արդյունավետ, ինչո՞ւ: Պատասխանը միակն է` որովհետեւ եթե դա մոնոպոլիա է, ապա մոնոպոլ կառույցի կողմից արտադրված ապրանքի կամ մատուցած ծառայության գնագոյացումը, պահանջարկով պայմանավորված չէ: Եվ, այստեղից էլ գինը դառնում է պարտադրված, այսինքն ինքը` համակարգը, այլեւս դադարում է շուկայական լինելուց, այլեւս դադարում է պրոոգրես ապրելու կարողություններից: Մինչդեռ մրցակցությունը զարգացման հիմնական խթանն է, ահա խնդիրը: Օրինակ, ցանկացած տնտեսվարող սուբյեկտ առաջրակում է ինքը նախեւառաջ հնարավորին չափով ազատվի մրցակիցներից, ընդ որում, այդ նպատակի համար ծառայեցնել իր բոլոր հնարվորությունները` թե քաղաքական, թե ոչ քաղաքական, հետեւաբար սրանք էլ մեր սուբյեկտիվ ընկալումներն են: Հիմա ՏՄՊՊՀ-ի դերը ինչո՞ւմ է կայանում. իմ պատկերացմամբ նախեւառաջ ուսումնասիրելով ստեղծված վիճակը` վերհանել ազատ մրցակցությունը խաթարող պատճառները, եւ այդ պատճառները ներկայացնել համապատասխան մարմիններին, որպեսզի նրանք այդ պատճառների վերացման վերաբերյալ քաղաքական համակարգային տնտեսական գործիքներով համեմված լուծումներ առաջարկեն: Որովհետեւ մրցակցային քաղաքականության մշակումը` դա ՏՄՊՊՀ-ի խնդիրը չէ, դա Էկոնոմիկայի խնդիրն է, բայց այդ հանձնաժողովը այդ քաղաքականության իրականացնող գործիքներից մեկն է: Եվ, որպես այդպիսին նա ոճ» թե պատժիչ է` ստուգեմ, հետո պատժեմ սկզբունքով պետք է առաջնորդվի, այլ նաեւ պետք է վերհանի, վերլուծի այն պատճառները, որոնք խաթարում են ազատ մրցակցությունը, եւ առաջարկություններ ներկայացնի համակարգային բնույթի փոփոխություններ կատարելու համար: Ըստ իս, այդ առումով, ՏՄՊՊՀ-ն լիարժեք չի գործում:
ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆ
