ԿԱՐՃ ԼՈՒՐԵՐ

«Մեր խորհրդարանը պետք է իր մեջ ուժ գտնի` կախվածություն չունենալու ոչ միայն ԵՄ-ից, այլեւ ՌԴ-ից եւ ԱՄՆ-ից»

10.11.2017 23:49 ՕՐՎԱ ՊԱՏԿԵՐ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՀԱՆԴԻՊՈՒՄ
«Մեր խորհրդարանը պետք է իր մեջ ուժ գտնի` կախվածություն չունենալու ոչ միայն ԵՄ-ից, այլեւ ՌԴ-ից եւ ԱՄՆ-ից»

Բրյուսելում նախատեսված Հայաստան-Եվրամիություն համապարփակ համագործակցության համաձայնագրի ստորագրումն այլեւս սարերի հետեւում չէ: Իսկ թե ի՞նչ կտա այս եվրափաստաթուղթը Հայաստանին կամ դրա դիմաց ի՞նչ կպահանջի, համենայնդեպս, հանրության համար շարունակում է աղոտ մնալ: Այս եւ այլ հարցերի շուրջ էլ ծավալվեց «Իրավունքի» զրույցը ԱԺ «Ծառուկյան» խմբակցության պատգամավոր ԱՐԱՐԱՏ ԶՈՒՐԱԲՅԱՆԻ հետ: Ընդդիմադիր օրենսդիրի կարծիքով` փաստաթուղթը կստորագրվի հենց նոյեմբերի 24-ին, եւ այս առումով մեծ հաշվով` մտահոգություններ չունի:

«ԸՆԴՀԱՆՐԱՊԵՍ` ԱՐԺԵՀԱՄԱԿԱՐԳԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼ-ՉԸՆԴՈՒՆԵԼՈՒ ՀԱՐՑ Է»

– Այս համաձայնագիրը Եվրամիության հետ ինտեգրման նոր հնարավորություններ է բացում: Ընդ որում` սա բավականաչափ լուրջ է, որովհետեւ եթե նախկինում` 2013 թվականին, հարցը սուր էր դրված` կա՛մ եվրաասոցացում, կա՛մ Եվրասիական տնտեսական միության անդամակցում, ապա այս պարագայում Հայաստանը բավականաչափ հնարավորություն է ստանում` տնտեսական լուրջ եւ ընդհանրապես ոլորտային հարաբերություններ ունենալ նաեւ Եվրամիության հետ:

Պարոն Զուրաբյան, այսպես, թե այնպես Հայաստանը Եվրոպայի հետ ուներ տնտեսական հարաբերություններ` GPS+ ձեւաչափով: Ո՞րն է այդ նոր հնարավորությունը, երբ հրապարակված փաստաթղթում տնտեսական բաղադրիչը ամենեւին էլ դոմինանտ չէ:

– Խնդիրը կոնկրետ միայն տնտեսական բաղադրիչին չի վերաբերում, ընդհանրապես` արժեհամակարգի ընդունել-չընդունելու հարց է: Խոսքը Եվրոպայի հետ լոյալ լինելու, ինտեգրվելու կամ չինտեգրվելու մասին է: Իսկ սույն փաստաթուղթը խոսում է այն մասին, որ Եվրոպական միության տրամադրվածությունը Հայաստանի հանդեպ շատ դրական է, Հայաստանինն էլ` ԵՄ-ի նկատմամբ: Սա կարծում եմ` մեզ համար շատ նորմալ է, եւ պետք է այնպիսի քաղաքականություն վարենք, որ բոլոր ազդեցիկ խաղացողներն էլ հաշվի առնեն, որ մենք գնում ենք ոչ թե ինչ-որ առճակատումների, այլ` որպես պետություն, ընդունում ենք լոյալ հարաբերությունները ու ուզում ենք համագործակցել բոլորի հետ, այս պարագայում մասնավորապես` Եվրամիության, ինչը դրական եմ գնահատում:

«ԻՆՉ-ՈՐ ՄԻ ՊԱՀԻ ԿՈՒՆԵՆԱՆՔ ԱԶԱՏԱԿԱՆԱՑՎԱԾ ՎԻԶԱՅԻՆ ՌԵԺԻՄ»

Դուք նշում եք, որ այս համաձայնագիրը տնտեսական լուրջ հնարավորություններ է բացելու Հայաստանի համար, բայց ինչպե՞ս եք այն պատկերացնում գործնականում, երբ ո՛չ ճանապարհ ունենք դեպի Եվրոպա, ո՛չ էլ հեռանկարում նախատեսվում է:

– Ճիշտն ասած, ճանապարհ չլինել հասկացողությունն ինձ համար մշտապես անընդունելի է եղել: Մենք ունենք ճանապարհ, Վրաստանի միջոցով դուրս ենք գալիս Սեւ ծով եւ ընդհանրապես` համաշխարհային օվկիանոս: Շատ ծովային պետություններ կան, որոնց ցամաքային հատվածները շատ ավելի հեռու են ծովից, քան Հայաստանը, այլ հարց է, որ, միգուցե, այն մի քիչ ավելի թանկ է նստում մեզ վրա: Բայց մի բան պետք է հաշվի առնել` լոգիստիկան շատ կարեւոր է տնտեսական գործունեություն ծավալելու մեջ: Աշխարհում կան ապրանքատեսակներ, որոնք լոգիստիկ բարդություններ չեն առաջացնում, որովհետեւ կան մեծածավալ եւ փոքրածավալ արտադրատեսակներ: Հետեւաբար, Հայաստանը` հաշվի առնելով այն, որ ինչ-որ չափով ունի այս խնդիրը, պետք է տնտեսվարողներն ավելի շատ ուշադրություն դարձնեն այն ապրանքատեսակների արտադրության վրա, որոնք ծավալային առումով բարդություններ չեն ստեղծում: Մենք 21-րդ դարում ենք ապրում եւ ճանապարհներ չլինելով արդարանալը` պետք է մոռանալ:

Գաղտնիք չէ, որ Հայաստանը հույսեր էր փափագում, թե ՀՀ-ԵՄ փաստաթուղթը ճանապարհ է հարթելու վիզային ռեժիմի ազատականացման համար, բայց եվրապաշտոնյաներից մի քանիսը շեշտեցին, որ մեկը մյուսի հետ կապ չունի: Ի՞նչ կասեք այս մասին:

– Այս փաստաթուղթը առհասարակ ներառում է շատ լայն համագործակցության հնարավորություն, այնպես որ, կարծում եմ` դրա հետ կապված բանակցությունները դեռ կընթանան, ու ինչ-որ մի պահի կունենանք ազատականացված վիզային ռեժիմ, որովհետեւ այսօրվա թրենդն է այդպիսին, աշխարհը գնում է դեպի այդ ուղղությամբ: Օրինակ, այն երկրները, որոնք ԵՄ ասոցացման պայմանագիր են ստորագրել, այդ թվում` Ուկրաինայում, Եվրանեսթի ասամբլեայի շրջանակում լինելով այնտեղ` ականատեսը եղանք, որ այնտեղ արդեն գործում է սույն համաձայնագիրը: Այս ամենը, իհարկե, այսօր ցանկությունների դաշտում է, բայց կարճ ժամանակ հետո` Հայաստանի համար էլ կոնկրետ Ձեր նշած գործընթացը տեղի կունենա, որովհետեւ, ըստ իս, այս հարցում որեւէ խոչընդոտ չկա:

«ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆԸ ՊԵՏՔ Է ԳՈՐԾԻ Ի ՇԱՀ ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ»

Իրավացիորեն նկատեցիք, որ այս փաստաթղթի հետ կապված նաեւ որոշակի արժեհամակարգի ընդունել-չընդունելու խնդիր կա: Այսօր արդեն իսկ տեսնում ենք, որ համաձայնագրի ստորագրման ֆոնին` կառավարությունը հանրության համար անընդունելի մի քանի նախագծեր է շրջանառության մեջ դրել: Ինչպե՞ս եք վերաբերվում պարտադրանքի տեսքով մեզ հրամցվող օրենսդրական նախաձեռնություններին:

– Որեւէ բանում չեմ կարծում, թե Հայաստանին հնարավոր է պարտադրել: Եվ ցանկացած օրենքի նախագիծ ներկայացվելու պարագայում` մեր Ազգային ժողովը, կարծում եմ, ի զորու է ընդունել այն, ինչ-որ անհրաժեշտ է Հայաստանի Հանրապետությանը եւ մերժել այն, ինչը մեզ համար կոնկրետ անընդունելի է եւ խնդրահարույց: Մեր խորհրդարանը պետք է իր մեջ ուժ գտնի ցանկացած պարագայում ինքնուրույն լինելու եւ կախվածությյուն չունենալու` ոչ միայն Եվրամիությունից, այլեւ Ռուսաստանի Դաշնությունից, ԱՄՆ-ից, ընդհանրապես` որեւէ մեկից: Հայաստանի խորհրդարանը պետք է գործի ի շահ հայ ժողովրդի, ոչ թե այլ պետությունների:

Օրինակ, Ձեզ համար ընդունելի՞ է ՀՀ արդարադատության նախարարության հեղինակած ընտանեկան բռնության մասին օրենքի նախագիծը:

– Այդ օրենքը մեծ հաշվով ոչինչ գրեթե մեզ չի տալիս, բայց ոչինչ էլ չի խլում: Չեմ բացառում, որ շատ եզակի դեպքերում Հայաստանում էլ կլինեն ընտանեկան բռնության դեպքեր, եւ ինչ-որ խոչընդոտ չեմ տեսնում` նման օրենք ունենալու հարցում: Բայց էլի եմ ասում` քննարկելու, փաստարկների մեջ համոզիչ լինելու եւ մեր քվեարկելու, ընդունելու կամ չընդունելու հարցն է: Թե ինչպես կվարվի խորհրդարանը, համոզված եմ, որ նորմալ աշխատանքային հունով կքննարկվեն բոլոր խնդիրները: Հիմա ինչ-որ կետեր են կարեւորում այդ նախագծում, բայց մեզ մոտ նման խնդիր չկա, որի լուծումը պետք է փնտրել եւ այս կամ այն օրենքը ընդունել: Շատ հարցերում մենք առանձնահատուկ ենք, ի վերջո, հազարամյա պատմություն ունենք, ճանապարհ ենք անցել, եւ այն խնդիրները, որոնք մի շարք հասարակություններում պետք է կարգավորվեն այս կամ այն օրենքով, մեզ մոտ ավանդույթով կարգավորված է: Ուստի` պնդում եմ, որ Եվրոպական միությունը ոչինչ չի պարտադրելու եւ չի էլ ցանկանում պարտադրել, պարզապես, մարդկային զանգված կա, որն ավելի նախաձեռնողական է: Մոտեցման հարց է, խնդիր չեմ տեսնում: 

«2018 ԹՎԱԿԱՆԻ ԲՅՈՒՋԵՆ ԱՌԱՆՁՆԱՊԵՍ ԽՈՍՏՈՒՄՆԱԼԻՑ ՉԷՐ»

Խորհրդարանում նախորդ շաբաթ ավարտվեցին 2018 թվականի բյուջեի նախագծի քննարկումները: Հետաքրքիր է` Ձեր դիտարկումները, որքանո՞վ էր ներկայացված նախագիծը խոստումնալից:

– 2018 թվականի բյուջեն առանձնապես խոստումնալից չէր: Ընդհանրապես` երբ  բյուջե ենք ընդունում, ծրագրային ցանկացած փաստաթուղթ կամ ծրագիր որդեգրում, պետք է հաշվի առնենք մի հանգամանք` մենք հետ ենք մնացել այն գնացքից, որը կարող է կոչվել համամարդկային զարգացում: Պետք է կարողանանք առաջավոր տեմպերով զարգանալ, իսկ այն բյուջեն, որն ընդունվում է այս տարի կամ նախորդ տարի ընդունվել է, դրա համար որեւէ հնարավորություն չի տալիս: Ըստ իս, պետք է, որպես երկիր, փորձենք գտնել հնարավորություններ, այլընտրանքային ճանապարհներ` ակտիվացնելու մեր տնտեսությունը, որի շնորհիվ էլ կհավաքագրվի շատ ավելի մեծ բյուջե: Արդյունքում կկարողանանք մեր առաջ խնդիրներ դնել, որոնք կլինեն շատ ավելի ծավալուն եւ որակյալ, մինչդեռ տվյալ բյուջեն խնդիրների լուծմանը համապատասխան որեւէ բաղադրիչ չունի:

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

 

КОМСОМОЛЬСКАЯ ПРАВДА